# Hicr Sûresi, 23. Âyet (15:23)

> وَإِنَّا لَنَحْنُ نُحْىِۦ وَنُمِيتُ وَنَحْنُ ٱلْوَٰرِثُونَ

*Ve-innâ lenahnu nuhyî venumîtu venahnu-lvâriśûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hiç şüphesiz biz diriltir, biz öldürürüz ve biz (her şeye gerçek) varisleriz

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/23

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","olum","dirilis","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"لَنَحْنُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":2,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî, haberin merfûluğunu pekiştirir","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"نُحْىِۦ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı almadığı için merfû","gloss":"diriltiriz"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"نُمِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"أَمَاتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki fiile atfedildiği ve nasb/cezm edatı almadığı için merfû","gloss":"öldürürüz"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biz"},{"position":6,"surface":"ٱلْوَٰرِثُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ر-ث","rootLatin":"w-r-th","lemma":"وَارِث","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"varisleriz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 23. ayeti, Allah'ın hayat verme, öldürme ve nihai varis olma kudretini vurgular. Ayet, bu üç temel fiil üzerinden Allah'ın mutlak egemenliğini ve her şeyin sonunun O'na döneceğini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"نُحْىِۦ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Allah'ın hayat verme, canlandırma ve var etme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (حياة), nefsin büyüme ve gelişme kabiliyetine sahip olmasıdır. Allah'ın 'ihya' (diriltme) fiili, cansız olana can vermesi, ölüme mahkum olanı yeniden hayata döndürmesi veya manevi olarak ölü olan kalpleri hidayetle diriltmesi anlamlarına gelir. Bu ayette ise, varlıkları yoktan var etme ve onlara hayat bahşetme kudretini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hayat, varlığın zıddı olan ölümün karşıtıdır. Allah'ın 'Muhyi' ismi, varlıkları yoktan var eden, onlara hayat veren ve ölümden sonra tekrar dirilten anlamındadır. Ayetteki 'nuhyî' fiili, Allah'ın sürekli ve mutlak bir şekilde hayat verici olduğunu, bu fiilin sadece O'na ait bir özellik olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hayat' kavramı, sadece biyolojik varoluşu değil, aynı zamanda manevi canlılığı ve ahiret hayatını da kapsar. Allah'ın 'ihya' fiili, O'nun yaratıcı gücünün ve her şeye hükmetme kudretinin bir göstergesidir. Bu ayette, Allah'ın varlıkları yaratma ve onlara yaşam verme gücü vurgulanır, bu da O'nun mutlak egemenliğini pekiştirir."}]},{"word":"وَنُمِيتُ","root":"م و ت","rootLatin":"m-w-t","meaning":"Allah'ın varlıkların hayatına son verme, öldürme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (ölüm), hayatın zıddıdır. Allah'ın 'ümâte' (öldürme) fiili, canlı varlıkların ruhlarını bedenlerinden ayırması ve onların yaşamına son vermesidir. Ayetteki 'numîtü' fiili, Allah'ın hayat verdiği gibi, dilediği zaman o hayatı geri alma kudretine de sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt, canlı varlıklardan hayatın ayrılmasıdır. Kur'an'da bazen cansızlık, bazen de uyku için kullanılır. Ancak bu ayetteki 'numîtü' fiili, Allah'ın canlılara verdiği hayatı sona erdirme, yani biyolojik ölümü gerçekleştirme fiilini ifade eder. Bu, O'nun mutlak kudretinin bir başka yönüdür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'ölüm' kavramı, sadece fiziksel sonu değil, aynı zamanda manevi ölümü (küfür, şirk) de ifade edebilir. Ancak bu ayette 'nuhyî' (diriltme) fiiliyle birlikte kullanılması, doğrudan biyolojik yaşamın sona erdirilmesi anlamındadır. Allah'ın hem hayat veren hem de hayatı sona erdiren olması, O'nun yaratma ve yok etme üzerindeki tam kontrolünü gösterir."}]},{"word":"ٱلْوَٰرِثُونَ","root":"و ر ث","rootLatin":"w-r-s","meaning":"Her şeyin sonunda kalıcı olan, her şeyin kendisine döneceği mutlak sahip ve varis olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vâris, bir şeyin sahibi öldükten sonra ona sahip olandır. Allah için kullanıldığında ise, O'nun her şeyin yok olmasından sonra dahi varlığını sürdüren, her şeyin nihai sahibi ve kendisine döneceği tek varlık olduğunu ifade eder. Bu ayette, insanların ve tüm varlıkların fani olduğu, ancak Allah'ın baki olduğu vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Veraset (miras), bir başkasından kalan şeye sahip olmaktır. Allah için 'Vâris' ismi, tüm varlıkların yok olmasından sonra dahi baki kalan, mülkün ve egemenliğin nihai olarak kendisine ait olduğu anlamına gelir. Ayetteki 'el-Vârisûn' ifadesi, Allah'ın mutlak ve ebedi mülkiyetini, her şeyin O'na döneceğini ve O'nun her şeyden sonra var olacağını pekiştirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vâris, bir şeyin sahibi öldükten sonra ona sahip olandır. Allah için 'Vâris' ismi, O'nun tüm yaratılmışların yok olmasından sonra dahi varlığını sürdüren, mülkün ve saltanatın gerçek sahibi olduğunu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın yaratma ve öldürme fiillerinin ardından, tüm varlıkların sonunun O'na döneceği ve O'nun ebediyen var olacağı mesajı verilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/23*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/23*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/23*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/23*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/23*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/23*