# Hicr Sûresi, 29. Âyet (15:29)

> فَإِذَا سَوَّيْتُهُۥ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِى فَقَعُوا۟ لَهُۥ سَـٰجِدِينَ

*Fe-iżâ sevveytuhu venefaḣtu fîhi min rûhî feka'û lehu sâcidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (28-29) Hani Rabbin meleklere, "Ben kuru bir çamurdan, şekillendirilmiş balçıktan bir insan yaratacağım. Onu düzenleyip içine ruhumdan üflediğim zaman, onun için hemen saygı ile eğilin" demişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılış sürecini ve Allah'ın ona ruh üflemesiyle kazandığı değeri vurgulamaktadır. 'Tesviye', 'nefh' ve 'secde' kavramları, yaratılışın aşamalarını ve insanın ilahi bir nefesle yüceltilmesini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"سَوَّيْتُهُۥ","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Bir şeyi düzeltmek, düzenlemek, tamamlamak ve ona belirli bir şekil vermek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesviye' fiilinin bir şeyi düzgün, dengeli ve eksiksiz hale getirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'sevveytuhu' ifadesi, Allah'ın insanı fiziksel olarak mükemmel bir biçimde yaratıp tamamlamasını ifade eder, yani yaratılışın son aşamasına getirilmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tesviye'nin bir şeyi düzeltmek ve tamamlamak anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, insan bedeninin yaratılışının tamamlanması ve ona belirli bir formun verilmesi kastedilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tesviye'nin bir şeyi düzgün ve eksiksiz kılmak olduğunu, bu ayette ise insan bedeninin yaratılışının tamamlanarak ona uygun bir şekil verilmesini ifade ettiğini belirtir. Bu, ruhun üflenmesinden önceki fiziksel mükemmelliği vurgular."}]},{"word":"نَفَخْتُ","root":"ن ف خ","rootLatin":"n-f-ḫ","meaning":"Bir şeye üflemek, nefes vermek anlamına gelir ve burada ilahi ruhun insana aktarılmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nefh' kelimesinin bir şeye üflemek olduğunu ve bu ayette Allah'ın kudretiyle insana ruh vermesini ifade ettiğini açıklar. Bu, insanın cansız bir bedenden canlı bir varlığa dönüşmesini sağlayan ilahi bir eylemdir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefh'in bir şeyi havayla doldurmak veya ona ruh üflemek olduğunu belirtir. Ayetteki 'nefahtu fîhi min rûhî' ifadesi, Allah'ın kendi ruhundan insana üflemesiyle ona hayat ve bilinç vermesini, böylece onu diğer yaratıklardan üstün kılmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefh' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir eylem olarak kullanıldığını ve özellikle insanın yaratılışında ruhun üflenmesiyle ona hayat ve ilahi bir öz kazandırılmasını ifade ettiğini belirtir. Bu, insanın Allah ile özel bir bağı olduğunu gösterir."}]},{"word":"رُّوحِى","root":"ر و ح","rootLatin":"r-v-ḥ","meaning":"Allah'a ait olan, O'nun kudretinden ve emrinden gelen ilahi nefes veya özü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ruh' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, ancak 'rûhî' ifadesinin Allah'a nispet edildiğinde O'nun kudretinden ve emrinden gelen özel bir yaratılış olduğunu belirtir. Bu, insanın ilahi bir öz taşıdığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ruh'un Allah'ın emriyle var olan, hayat veren bir cevher olduğunu açıklar. Ayetteki 'min rûhî' ifadesi, ruhun Allah'a ait olduğunu ve O'nun kudretiyle insana verildiğini, bu sayede insanın diğer varlıklardan ayrıldığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ruh' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi bir güç, hayat veren bir öz veya vahiy anlamında kullanıldığını belirtir. 'Rûhî' ifadesi, Allah'ın insana kendi zatından bir lütuf olarak hayat ve bilinç bahşettiğini, bu durumun insanı yücelttiğini gösterir."}]},{"word":"فَقَعُوا۟","root":"و ق ع","rootLatin":"v-ḳ-ʿ","meaning":"Düşmek, yere kapanmak anlamına gelir ve burada saygı ve itaatle secde etme emrini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'vaka' fiilinin düşmek, yere serilmek anlamında kullanıldığını ve bu ayette 'secdeye kapanmak' anlamında mecazi olarak kullanıldığını belirtir. Bu, meleklere verilen emrin kesinliğini ve aciliyetini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vaka' fiilinin 'secde' anlamında kullanılabileceğini ve bu ayette 'secdeye kapanın' emrini ifade ettiğini açıklar. Bu, Allah'ın emrine mutlak itaati ve insanın yaratılışındaki özel konumu gösterir."}]},{"word":"سَـٰجِدِينَ","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Secde edenler, saygı ve itaatle yere kapananlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'secde'nin boyun eğmek, tevazu göstermek ve Allah'a ibadet etmek için alnı yere koymak olduğunu belirtir. Ayetteki 'sâcidîn' ifadesi, meleklerin Allah'ın emrine uyarak insana saygı ve itaatle yere kapanmalarını ifade eder, bu da insanın yaratılışındaki üstünlüğünü gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'secde'nin lügatte eğilmek, şer'an ise alnı yere koymak suretiyle Allah'a tazim ve ibadet etmek olduğunu açıklar. Bu ayetteki secde, Allah'ın emriyle insana gösterilen bir tazim ve onun yaratılışındaki ilahi hikmeti vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'secde'nin Kur'an'da sadece Allah'a yapılan bir ibadet eylemi olmakla kalmayıp, aynı zamanda bir varlığın diğerine karşı mutlak teslimiyetini ve saygısını ifade ettiğini belirtir. Meleklerin insana secde etmesi, insanın ilahi bir nefesle yüceltildiğini ve Allah katındaki özel konumunu sembolize eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","melekler","kissa-adem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"سَوَّيْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzeltip şekil verdiğimde"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"نَفَخْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-خ","rootLatin":"n-f-kh","lemma":"نَفَخَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üflediğimde"},{"position":4,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içine"},{"position":4,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"رُّوحِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رُوح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ruhumdan"},{"position":6,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"قَعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ع","rootLatin":"w-q-ʿ","lemma":"وَقَعَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"secdeye kapanın"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":9,"surface":"سَـٰجِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَاجِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"secde edenler olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr Suresi 29 ayette*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr Suresi 29 ayette*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr Suresi 29 ayette*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr Suresi 29 ayette*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/29*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/29*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/29*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/29*