# Hicr Sûresi, 34. Âyet (15:34)

> قَالَ فَٱخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ

*Kâle faḣruc minhâ fe-inneke racîm(un)*

**Meal (Diyanet):** (34-35) Allah, "Öyleyse çık oradan, çünkü sen kovuldun. Şüphesiz hesap gününe kadar lanet senin üzerinedir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi 34. ayet, Allah'ın İblis'e hitaben sarf ettiği bir kovma ve lanetleme ifadesidir. Ayet, 'çıkma' emri, 'kovulmuşluk' vasfı ve 'lanet' kavramları üzerinden ilahi gazabı ve İblis'in nihai akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَٱخْرُجْ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Allah'ın İblis'e hitaben oradan ayrılmasını, çıkmasını emretmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-r-c kökü, bir şeyin bir yerden ayrılması, dışarı çıkması anlamına gelir. Bu ayetteki 'fahruc' emri, İblis'in cennetten veya yüce makamdan uzaklaştırılması, çıkarılması emrini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir çıkış değil, aynı zamanda manevi bir düşüşü ve ilahi huzurdan tard edilmeyi de içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"H-r-c, bir şeyin bulunduğu mekandan ayrılmasıdır. Ayetteki 'fahruc' ifadesi, İblis'in Allah'ın emrine karşı gelmesi sebebiyle layık olduğu konumdan mahrum bırakılması ve oradan uzaklaştırılması anlamını taşır. Bu, ilahi bir ceza ve kovulma eylemidir."}]},{"word":"رَجِيمٌ","root":"ر ج م","rootLatin":"r-c-m","meaning":"İblis'in Allah tarafından kovulmuş, taşlanmış ve lanetlenmiş olduğunu ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Racîm kelimesi, 'mercûm' yani taşlanmış, kovulmuş demektir. Şeytan için kullanıldığında, gökten atılan yıldızlarla taşlanması veya lanetlenmesi sebebiyle kovulmuş anlamına gelir. Bu ayette, İblis'in ilahi rahmetten uzaklaştırılmış ve lanetlenmiş bir varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Racîm, 'merdûd' yani reddedilmiş, kovulmuş demektir. Araplar, birini lanetlediklerinde veya kötülediklerinde 'racemtuhu' derlerdi. Bu ayetteki 'racîm' ifadesi, İblis'in Allah'ın huzurundan kovulmuş, reddedilmiş ve lanetlenmiş olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"R-c-m kökü, taş atmak anlamına gelir. Ancak mecazi olarak, lanetlemek, kötülemek ve kovmak anlamlarında da kullanılır. 'Racîm', lanetlenmiş, kovulmuş demektir. Ayetteki kullanımı, İblis'in ilahi rahmetten uzaklaştırılmış, lanetle anılan ve her türlü hayırdan mahrum bırakılmış bir varlık olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'racîm' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece fiziksel bir taşlamadan öte, manevi bir dışlanmayı, ilahi gazaba uğramayı ve lanetlenmeyi ifade ettiğini belirtir. İblis'in 'racîm' olarak nitelendirilmesi, onun Allah'ın iradesine karşı gelmesi sonucu ilahi düzenden tamamen dışlanmışlığını ve lanetlenmişliğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَٱخْرُجْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خُرُوج","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"öyleyse çık/defol"},{"position":3,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (dişil)"},{"position":4,"surface":"فَإِنَّكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"çünkü, muhakkak ki"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":5,"surface":"رَجِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","lemma":"رَجِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kovulmuş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/34*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/34*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/34*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/34*