# Hicr Sûresi, 38. Âyet (15:38)

> إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْوَقْتِ ٱلْمَعْلُومِ

*İlâ yevmi-lvakti-lma'lûm(i)*

**Meal (Diyanet):** (37-38) Allah da, "O halde, sen vakti (yalnızca benim tarafımdan) bilinen güne (kıyamete) kadar mühlet verilenlerdensin" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İblis'e verilen mühletin sonunu belirten 'bilinen vakit' kavramını ele almaktadır. Ayet, kıyamet gününe işaret eden bu vaktin ilahi takdirle belirlenmiş kesinliğini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمِ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Burada 'gün' kelimesi, belirli bir zaman dilimini, özellikle de kıyamet gününü veya ilahi takdirle belirlenmiş bir sonu ifade etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin bazen güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini, ancak Kur'an'da mecazi olarak belirli bir olayın vuku bulduğu zaman dilimi veya bir dönemi de ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'yevm' kelimesi, İblis'e verilen mühletin sonu olan kıyamet gününe işaret eden özel bir zaman dilimidir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bazen dünya günlerini, bazen de ahiret günlerini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'yevm', 'el-vakti'l-ma'lûm' ile birlikte kullanılarak, Allah tarafından belirlenmiş, kesin ve bilinen bir son günü, yani kıyamet gününü kastetmektedir."}]},{"word":"ٱلْوَقْتِ","root":"و ق ت","rootLatin":"v-k-t","meaning":"Bu kelime, belirli bir zaman dilimini, tayin edilmiş bir anı veya süreyi ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vakt' kelimesinin, bir işin veya olayın gerçekleşmesi için belirlenmiş, tayin edilmiş zaman dilimi anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'el-vakt' kelimesi, 'el-ma'lûm' sıfatıyla birlikte, Allah tarafından İblis'e verilen mühletin sonu olarak kesin bir şekilde belirlenmiş olan zamanı vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vakt' kelimesinin, bir şeyin başlangıcı ve sonu olan belirli bir zaman dilimi olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, İblis'in mühletinin sona ereceği, Allah katında bilinen ve tayin edilmiş olan o kesin anı ifade etmektedir."}]},{"word":"ٱلْمَعْلُومِ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Bu kelime, 'bilinen, malum olan, tayin edilmiş' anlamlarına gelir ve burada Allah tarafından belirlenmiş, kesin ve şaşmaz bir zamanı ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak ve kuşatıcı bilgisine atıfta bulunduğunu belirtir. 'el-Ma'lûm' kelimesi, Allah'ın bilgisi dahilinde olan, dolayısıyla kesin ve değişmez olan bir şeyi ifade eder. Bu ayette, İblis'e verilen mühletin sonunun, Allah katında bilinen ve tayin edilmiş, dolayısıyla kaçınılmaz bir zaman olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ma'lûm' kelimesinin, 'bilinen, belirlenmiş, tayin edilmiş' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın ilmiyle sabit olan şeyleri ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-vakti'l-ma'lûm' ifadesi, İblis'e verilen mühletin sonunun, Allah'ın ezeli ilmiyle belirlenmiş, kesin ve şaşmaz bir zaman olduğunu açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, 'ma'lûm' kelimesinin, bir şeyin varlığının veya zamanının kesin olarak bilindiğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-ma'lûm' sıfatı, 'el-vakt' kelimesini niteleyerek, İblis'e tanınan sürenin sonunun, Allah tarafından kesin olarak belirlenmiş ve bilinen bir zaman olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","gayb","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e kadar"},{"position":2,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":3,"surface":"ٱلْوَقْتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ق-ت","rootLatin":"w-q-t","lemma":"وَقْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"vakit"},{"position":4,"surface":"ٱلْمَعْلُومِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"مَعْلُوم","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْوَقْتِ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"bilinen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/38*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *15/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *15/38*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/38*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/38*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *15/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *15/38*