# Hicr Sûresi, 40. Âyet (15:40)

> إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ

*İllâ ‘ibâdeke minhumu-lmuḣlasîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (39-40) İblis, "Rabbim! Beni azdırmana karşılık, andolsun ki yeryüzünde kötülükleri onlara güzel göstereceğim, içlerinde ihlasa erdirilmiş kulların hariç, onların hepsini azdıracağım" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İblis'in Allah'a meydan okuyuşunu ve insanları saptırma niyetini dile getirirken, 'muhlisîn' kavramıyla Allah'ın seçkin kullarının bu saptırmadan müstesna tutulduğunu vurgular. Ayet, İblis'in 'saptırma' eylemi ile 'halis kılınmış kullar' arasındaki karşıtlığı dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"عِبَادَكَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, itaat eden varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'abd' kelimesini 'tevazu ve boyun eğme' anlamıyla açıklar. Ayetteki 'ibâdeke' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine uyan ve yasaklarından kaçınan kimseleri ifade eder. Bu kullar, İblis'in saptırmasına karşı korunmuşlardır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd' kelimesinin hem 'köle' hem de 'Allah'a kulluk eden' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'a gönülden bağlı, O'nun iradesine teslim olmuş, seçkin kulları ifade eder. Bu kullar, İblis'in hilelerine karşı dirençlidirler."}]},{"word":"ٱلْمُخْلَصِينَ","root":"خ ل ص","rootLatin":"h-l-s","meaning":"Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış, samimi ve ihlaslı kılınmış kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'muhlas' kelimesini 'Allah'ın kendilerini seçip arındırdığı, ihlaslı kıldığı kimseler' olarak açıklar. Ayetteki 'muhlisîn' ifadesi, İblis'in saptırmasından müstesna tutulan, Allah'ın özel koruması altındaki kulları belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ihlâs'ı 'bir şeyi katışıksız ve saf hale getirmek' olarak tanımlar. 'Muhlasîn' ise, Allah tarafından ihlaslı kılınmış, kalpleri şirkten ve riyadan arındırılmış, samimi kullardır. Bu vasıfları sayesinde İblis'in şerrinden korunmuşlardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ihlâs' kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı tam bir samimiyet ve içtenlik' anlamını taşıdığını vurgular. 'Muhlasîn' ise, bu samimiyetin Allah tarafından kendilerine bahşedildiği, O'nun için arındırılmış ve seçilmiş kullardır. Onlar, İblis'in hilelerine karşı bağışıklık kazanmışlardır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","ihlas","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"عِبَادَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İstisna edatından sonra geldiği için müstesnâ olarak mansûb","gloss":"kullar"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُخْلَصِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"kh-l-s","lemma":"مُخْلَص","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (عِبَادَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"halis kılınmış olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr sûresi 28-43 âyetlerinde*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/40*
- **Kamer Sûresi** · *15/39-40*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Kamer Sûresi** · *15/39-40*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/40*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/28-42*