# Hicr Sûresi, 53. Âyet (15:53)

> قَالُوا۟ لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَـٰمٍ عَلِيمٍ

*Kâlû lâ tevcel innâ nubeşşiruke biġulâmin ‘alîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, "Korkma, biz sana bilgin bir oğul müjdeliyoruz" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, meleklerin İbrahim'e (a.s.) bilgin bir oğul müjdelemesini konu almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, korku, müjdeleme ve bilgin oğul gibi temel temaları dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelememizi sağlamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَوْجَلْ","root":"وجل","rootLatin":"v-c-l","meaning":"Korkmak, endişelenmek anlamına gelir ve ayette meleklerin İbrahim'i korkudan yatıştırma çabasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"V-c-l kökü, kalpte meydana gelen korku ve endişe halini ifade eder. Ayetteki 'lâ tevecel' ifadesi, İbrahim'in (a.s.) misafirlerden duyduğu endişenin giderilmesi ve ona güven verilmesi anlamındadır. Bu, gelecekteki müjdeye hazırlık niteliğindedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"V-c-l kelimesi, 'havf' (korku) ile eş anlamlıdır. Ayetteki kullanımı, meleklerin İbrahim'e (a.s.) 'korkma' diyerek onu teskin etmesini ve kendilerinden bir zarar gelmeyeceğini bildirmesini ifade eder. Bu, mecazi olarak bir emniyet vaadidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Korku (havf/vecel) kavramı Kur'an'da genellikle ilahi kudret karşısında duyulan saygılı korkuyu veya bir tehlike karşısında hissedilen endişeyi ifade eder. Bu ayetteki 'lâ tevecel' ifadesi, İbrahim'in (a.s.) misafirlerin kimliğinden kaynaklanan doğal insani endişesini gidermeye yöneliktir ve ilahi bir müjde öncesi psikolojik bir hazırlıktır."}]},{"word":"نُبَشِّرُكَ","root":"بشر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Müjdelemek, sevindirici bir haber vermek anlamına gelir ve ayette meleklerin İbrahim'e (a.s.) bir oğul müjdesi getirdiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"B-ş-r kökü, bir haberin veya olayın sevinçle karşılanması, yüzün renginin değişmesi anlamına gelir. 'Teşbîr' ise sevindirici bir haber vermektir. Ayetteki 'nübeşşiruke' ifadesi, İbrahim'e (a.s.) yaşlılık döneminde bir oğul verileceği haberinin, onun için büyük bir sevinç kaynağı olacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"B-ş-r kelimesi, bir şeyin dış yüzeyini, deriyi ifade eder. 'İbşâr' ise bir haberin etkisiyle yüzün renginin değişmesi, sevinçten parlamasıdır. Ayetteki 'nübeşşiruke', İbrahim'e (a.s.) verilecek haberin, onun yüzünde sevinç alametleri oluşturacak kadar müjdeli olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Beşâret kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına lütfettiği güzel haberleri, cennet müjdelerini veya peygamberlere verilen özel müjdeleri ifade eder. Bu ayetteki müjde, İbrahim'in (a.s.) soyunun devam edeceğine dair ilahi bir vaattir ve onun için büyük bir lütuftur."}]},{"word":"بِغُلَـٰمٍ","root":"غلم","rootLatin":"ğ-l-m","meaning":"Genç erkek çocuk, delikanlı anlamına gelir ve ayette İbrahim'e (a.s.) müjdelenen evladı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğ-l-m kelimesi, ergenlik çağına yaklaşmış veya yeni girmiş genç erkek çocuğu ifade eder. Ayetteki 'ğulâm' kelimesi, İbrahim'e (a.s.) müjdelenen çocuğun henüz doğmamış olmasına rağmen, gelecekteki gençlik ve olgunluk potansiyeline işaret eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ğulâm, henüz sakalı çıkmamış genç erkek çocuktur. Ayetteki kullanımı, İbrahim'e (a.s.) verilecek çocuğun genç ve dinç bir evlat olacağını, yaşlılık döneminde bile ona güç katacağını ima eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ğulâm, hem doğmamış çocuk hem de ergenlik çağına gelmiş genç için kullanılır. Ayetteki 'bi-ğulâmin' ifadesi, müjdelenen çocuğun cinsiyetini ve gelecekteki gençlik dönemini vurgular, bu da İbrahim (a.s.) için soyunun devamı açısından önemli bir detaydır."}]},{"word":"عَلِيمٍ","root":"علم","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilgili, çok bilen anlamına gelir ve ayette müjdelenen oğlun önemli bir vasfını, yani ilim sahibi olacağını belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A-l-m kökü, bir şeyi tam olarak idrak etmek, bilgi sahibi olmak anlamına gelir. 'Alîm' ise çok bilgili, ilim sahibi demektir. Ayetteki 'ğulâmin alîm' ifadesi, müjdelenen çocuğun sadece bir evlat olmakla kalmayıp, aynı zamanda ilim ve hikmet sahibi bir şahsiyet olacağını, bunun da onun değerini artırdığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alîm, ilmin kemaline ulaşmış, çok bilen kişidir. Ayetteki 'alîm' vasfı, İbrahim'e (a.s.) müjdelenen çocuğun (İshak'ın) sadece fiziksel varlığıyla değil, aynı zamanda manevi ve entelektüel derinliğiyle de öne çıkacağını, peygamberlik vasfına uygun bir ilme sahip olacağını işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlim kavramı Kur'an'da sadece dünyevi bilgiyi değil, aynı zamanda ilahi bilgiyi, hikmeti ve peygamberlik vasfını da kapsar. 'Alîm' sıfatı, müjdelenen çocuğun (İshak'ın) Allah tarafından özel bir bilgi ve hikmetle donatılacağını, dolayısıyla peygamberlik görevine layık bir şahsiyet olacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","melekler","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma/etme"},{"position":3,"surface":"تَوْجَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-ل","rootLatin":"w-j-l","lemma":"وَجِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"korkma"},{"position":4,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":5,"surface":"نُبَشِّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-ş-r","lemma":"بَشَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"müjdeliyoruz"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sana"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"غُلَـٰمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ل-م","rootLatin":"ğ-l-m","lemma":"غُلَام","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir oğlanla"},{"position":7,"surface":"عَلِيمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"bilgin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/53*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*