# Hicr Sûresi, 57. Âyet (15:57)

> قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ

*Kâle femâ ḣatbukum eyyuhâ-lmurselûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İbrahim, "Ey Elçiler! Göreviniz nedir?" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/57

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 57. ayeti, Hz. İbrahim'in meleklere hitaben sorduğu bir soruyu aktarır. Ayet, 'hatb' ve 'murselûn' gibi temel kavramlar üzerinden, elçilerin geliş amacını ve bu gelişin taşıdığı önemi sorgular.","keyConcepts":[{"word":"خَطْبُكُمْ","root":"خ ط ب","rootLatin":"h-t-b","meaning":"Bu kelime, ayette 'işiniz, amacınız, önemli meseleniz' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hatb' kelimesinin 'büyük ve önemli iş, durum' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fema hatbukum' ifadesi, Hz. İbrahim'in meleklere, gelişlerinin ardındaki büyük ve önemli meseleyi sormasıdır, zira onların gelişi sıradan bir ziyaret değildir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hatb'ı 'şân' (durum, iş) olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, elçilerin geliş nedenini, ne maksatla geldiklerini öğrenme isteğini ifade eder. Bu, onların gelişinin sıradan bir olay olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hatb'ın 'önemli ve üzerinde durulması gereken mesele' olduğunu belirtir. Hz. İbrahim'in bu sorusu, meleklere, kendilerini gönderen ilahi iradenin ne gibi bir 'hatb' ile geldiğini sorgulamasıdır."}]},{"word":"أَيُّهَا","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Bu kelime, 'ey' nida edatının pekiştirilmiş halidir ve muhataba dikkat çekmek için kullanılır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'eyyuhâ'nın nida harfiyle birlikte kullanıldığında, muhataba yönelik bir dikkat çekme ve hitabı kuvvetlendirme işlevi gördüğünü ifade eder. Ayetteki 'eyyuhâ' ifadesi, Hz. İbrahim'in meleklere doğrudan ve vurgulu bir şekilde seslenmesini sağlar, onların dikkatini çekerek sorusunun önemini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'eyyuhâ'nın, nida edilenin önemine binaen veya hitabın ciddiyetini vurgulamak amacıyla kullanıldığını belirtir. Hz. İbrahim'in meleklere bu şekilde hitap etmesi, onların sıradan varlıklar olmadığını ve getirdikleri mesajın ehemmiyetini gösterir."}]},{"word":"ٱلْمُرْسَلُونَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Bu kelime, 'gönderilenler, elçiler' anlamına gelir ve ayette melekleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'murselûn' kelimesinin 'gönderilmiş olanlar' anlamına geldiğini ve Kur'an'da hem peygamberler hem de melekler için kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette, Hz. İbrahim'e gelen meleklerin ilahi bir görevle gönderilmiş olmaları nedeniyle bu ifade kullanılmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' fiilinin 'bir şeyi bir yere veya bir kimseye göndermek' anlamına geldiğini ve 'mursel'in de 'gönderilen' olduğunu açıklar. Ayetteki 'murselûn' ifadesi, bu meleklerin kendi iradeleriyle değil, ilahi bir emirle gönderildiklerini ve belirli bir görevi ifa etmek üzere geldiklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'risâlet' ve 'mursel' kavramlarının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Murselûn' kelimesi, ilahi mesajın veya emrin taşıyıcıları olan varlıkları ifade eder. Bu bağlamda, meleklerin 'mursel' olarak nitelendirilmesi, onların Allah'ın iradesini temsil eden elçiler olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kissa-ibrahim","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"ne"},{"position":3,"surface":"خَطْبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ط-ب","rootLatin":"ḫ-ṭ-b","lemma":"خَطْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işiniz"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"أَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nida Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nida harfi olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُرْسَلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"إِرْسَال","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nida harfinden sonra geldiği için merfû (lafzen merfû, mahallen mansûb)","gloss":"elçiler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/57-58*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/57-58*