# Hicr Sûresi, 60. Âyet (15:60)

> إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ قَدَّرْنَآ ۙ إِنَّهَا لَمِنَ ٱلْغَـٰبِرِينَ

*İllâ-mraetehu kaddernâ(ﻻ) innehâ lemine-lġâbirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (59-60) Lut'un ailesi başka (Onlar suçlu değillerdir). Lut'un karısı dışında onların hepsini kurtaracağız. Biz, onun geride kalanlardan olmasını takdir ettik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Lut kavminin helakı sırasında Lut'un ailesinin kurtarılmasına ilişkin ilahi takdiri ve karısının akıbetini ele almaktadır. Ayet, 'takdir etme' ve 'geride kalanlardan olma' kavramları üzerinden ilahi iradenin tecellisini ve sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱمْرَأَتَهُۥ","root":"م ر أ","rootLatin":"m-r-ʾ","meaning":"Lut'un karısı, ayette helak olacaklar arasında zikredilen kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'مرأة' kelimesinin 'مرء' kökünden geldiğini ve 'insan' anlamına geldiğini belirtir. Kadın için kullanıldığında ise 'erkekle ilişkili olan' veya 'erkekle birlikte olan' anlamını taşır. Ayetteki 'imra'etuhu' ifadesi, Lut'un eşi olup, helak olacaklar zümresine dahil edilerek özel bir durum arz etmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'imra'e' kelimesinin Kur'an'da bazen 'eş' bazen de 'kadın' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Lut'un eşi kastedilmekte olup, onun helak olacaklar arasında yer alması, ilahi takdirin bir parçası olarak sunulur."}]},{"word":"قَدَّرْنَآ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir ölçüye göre takdir etmesi, hükmetmesi ve belirlemesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'قدر' kelimesinin 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre düzenlemek, takdir etmek' anlamına geldiğini ifade eder. 'Kaddernâ' fiili, Allah'ın Lut'un karısının geride kalanlardan olmasını, yani helak olanlar zümresine dahil olmasını ilahi ilmi ve iradesiyle belirlediğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kadr' kelimesinin 'bir şeyin miktarını ve sınırını belirlemek' manasına geldiğini açıklar. 'Kaddernâ' fiili, Allah'ın Lut'un karısı hakkındaki hükmünü, yani onun helak olanlar arasında yer alacağını kesin bir şekilde takdir ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kader' kavramının Kur'an'da ilahi takdir ve ölçü anlamında kullanıldığını belirtir. 'Kaddernâ' fiili, Allah'ın evrendeki her şeyi belirli bir düzene ve ölçüye göre yarattığı ve yönettiği inancını yansıtır. Bu ayette ise özel olarak Lut'un karısının akıbetinin ilahi bir takdirle belirlendiğini ifade eder."}]},{"word":"لَمِنَ ٱلْغَـٰبِرِينَ","root":"غ ب ر","rootLatin":"ğ-b-r","meaning":"Geride kalanlardan, helak olanlardan veya yok olanlardan olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğabir' kelimesinin 'geride kalan, yok olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'minel-ğâbirîn' ifadesi, Lut'un karısının helak olan kavimle birlikte geride kalacağını, yani kurtulanlar arasına dahil olmayacağını açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ğabere' fiilinin 'kaldı, geride kaldı' anlamında kullanıldığını açıklar. 'Minel-ğâbirîn' ifadesi, Lut'un karısının helak olanlar zümresinden olacağını, yani kurtuluşa erenlerden olmayacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ğabir' kelimesinin 'geçmiş, geride kalmış' anlamlarını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle helak olan kavimler için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Lut'un karısının da helak olanlar arasına katılacağını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kader","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, hariç"},{"position":2,"surface":"ٱمْرَأَتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-أ","rootLatin":"m-r-ʾ","lemma":"ٱمْرَأَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Müstesnâ olduğu için mansûb","gloss":"kadın, eş"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":3,"surface":"قَدَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdir ettik, gerekli bulduk"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o (kadın)"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"ٱلْغَـٰبِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ب-ر","rootLatin":"gh-b-r","lemma":"غَابِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"geride kalanlar"}]