# Hicr Sûresi, 63. Âyet (15:63)

> قَالُوا۟ بَلْ جِئْنَـٰكَ بِمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَمْتَرُونَ

*Kâlû bel ci/nâke bimâ kânû fîhi yemterûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Evet, fakat biz sana (kavminin) şüphe etmekte olduğu azabı getirdik."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/63

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","melekler","gayb","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bilakis"},{"position":3,"surface":"جِئْنَـٰكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sana geldik"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sen"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":6,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"يَمْتَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ر-ي","rootLatin":"m-r-y","lemma":"اِمْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"şüphe ediyorlardı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi 63. ayet, Lût kavminin helakine dair ilahi mesajı taşıyan meleklerin sözlerini aktarır. Ayet, 'şüphe etmek' ve 'gelmek' fiilleri üzerinden ilahi azabın kesinliğini ve meleklerin doğruluğunu vurgular. Dilbilimsel olarak, fiillerin zaman ve kip kullanımları, mesajın aciliyetini ve kaçınılmazlığını pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"قَالُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Meleklerin Lût'a hitaben 'dediler' anlamında kullandığı, bir sözün başlangıcını ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kelimesinin, bir düşünceyi veya fikri ifade etmek için kullanılan her türlü sözü kapsadığını belirtir. Ayetteki 'kâlû' ifadesi, meleklerin Lût'a hitaben sarf ettikleri kesin ve net sözü, yani ilahi emri ve azabın gelişini bildirmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kâlû' gibi fiillerin Kur'an'da bazen mecazi anlamlar taşıyabileceğini belirtse de, bu ayetteki kullanımı doğrudan bir beyanı, yani meleklerin Lût'a hitaben söyledikleri sözü ifade eder. Bu, ilahi mesajın tebliğidir."}]},{"word":"جِئْنَـٰكَ","root":"ج ى ء","rootLatin":"c-y-'-","meaning":"Meleklerin Lût'a 'sana geldik' anlamında kullandığı, bir yere veya bir kimseye ulaşmayı ifade eden fiil.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'câe' fiilinin, bir şeyin vuku bulması veya bir kimsenin bir yere ulaşması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ci'nâke' ifadesi, meleklerin Lût'a fiziksel olarak gelmelerini ve beraberlerinde ilahi azap haberini getirmelerini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'câe' fiilinin bazen bir haberin veya olayın gerçekleşmesini ifade ettiğini belirtir. Burada meleklerin gelişi, Lût kavmine vaat edilen azabın gerçekleşmesinin habercisidir ve bu geliş, ilahi iradenin tecellisidir."}]},{"word":"يَمْتَرُونَ","root":"م ر ى","rootLatin":"m-r-y","meaning":"Lût kavminin azap hakkında 'şüphe ettikleri' veya 'tereddüt ettikleri' anlamında kullanılan fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mira' kelimesinin, bir konuda şüpheye düşmek, tereddüt etmek ve gerçeği tam olarak kavrayamamak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yemterûn' ifadesi, Lût kavminin ilahi azabın geleceği konusunda sürekli şüphe içinde olmalarını ve bu şüphelerinin onları inkâra sürüklediğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şüphe' kavramının genellikle hakikati reddetme ve ilahi mesajı hafife alma ile ilişkilendirildiğini belirtir. 'Yemterûn' kelimesi, Lût kavminin ilahi uyarıları ciddiye almayarak kendilerini helake sürükleyen zihniyetlerini yansıtır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'imtira' fiilinin, bir konuda tartışmaya girmek, çekişmek ve nihayetinde şüpheye düşmek anlamlarını taşıdığını ifade eder. Lût kavminin 'yemterûn' olması, onların sadece şüphe etmekle kalmayıp, bu şüphelerini tartışma ve inkârla pekiştirdiklerini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *15/ 61-69*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/63-64*
- **Kamer Sûresi** · *15/63-64*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/63-64*
- **Sâffât Sûresi** · *15/63-64*
- **Sâffât Sûresi** · *15/63-64*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/63-64*
- **Hac Sûresi** · *15/ 61-69*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/63-64*
- **Kamer Sûresi** · *15/63-64*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/63*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/63*