# Hicr Sûresi, 64. Âyet (15:64)

> وَأَتَيْنَـٰكَ بِٱلْحَقِّ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ

*Veeteynâke bilhakki ve-innâ lesâdikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Biz, sana gerçeği getirdik. Şüphesiz biz doğru söyleyenleriz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/64

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 64. ayeti, Lût kavmine gönderilen meleklerin Lût'a hitabını içermektedir. Ayet, 'hak' kavramının ilahi bir gerçeklik ve kesinlik taşıdığını vurgularken, 'sadıkûn' kelimesiyle bu ilahi mesajın doğruluğunu ve güvenilirliğini pekiştirmektedir. Bu kavramlar, ilahi iradenin mutlaklığını ve peygamberlerin tebliğindeki samimiyeti dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَتَيْنَاكَ","root":"أ ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Burada 'gelmek' fiili, meleklerin Lût'a ilahi bir mesaj ve azap haberiyle ulaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'etâ' (أتى) fiilinin 'gelmek, ulaşmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'eteynâke' ifadesi, meleklerin Lût'a ilahi bir görevle, yani azap ve kurtuluş haberiyle gelmesini, bu gelişin bir amaç ve sonuç taşıdığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'etâ' fiilinin bazen 'getirmek' anlamında da kullanılabileceğini ifade eder. Ayetteki 'eteynâke bi'l-hakk' ifadesi, meleklerin Lût'a sadece gelmekle kalmayıp, beraberlerinde 'hakkı' yani ilahi gerçeği ve azabı getirdiklerini mecazi bir anlatımla ortaya koyar."}]},{"word":"بِٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Bu kelime, meleklerin getirdiği mesajın ve haberin mutlak gerçek, doğru ve şüphe götürmez olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hakk' kelimesinin 'doğruluk, gerçeklik, sabitlik, uygunluk' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi'l-hakk' ifadesi, meleklerin Lût'a getirdiği haberin, yani azabın ve kurtuluşun, ilahi bir gerçeklik ve kesinlik taşıdığını, hiçbir şüpheye mahal bırakmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hak' kavramının Kur'an'da 'mutlak gerçeklik, ilahi adalet, doğru yol' gibi temel anlamlar taşıdığını açıklar. Bu ayetteki kullanımı, meleklerin getirdiği mesajın sadece bir haber değil, aynı zamanda ilahi bir hüküm ve değişmez bir gerçek olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hak' kelimesinin 'varlığı sabit olan, şüphe götürmeyen şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'bi'l-hakk' ifadesi, meleklerin Lût'a getirdiği bilginin, yani azabın kaçınılmaz ve kesin bir gerçek olduğunu, ilahi iradenin tecellisi olduğunu belirtir."}]},{"word":"لَصَـٰدِقُونَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Bu kelime, meleklerin söylediklerinin tamamen doğru, samimi ve güvenilir olduğunu, hiçbir yalan veya yanıltma içermediğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sıdk' (صدق) kökünden türeyen 'sadık' kelimesinin 'doğru sözlü, dürüst, samimi' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'le-sâdikûn' ifadesi, meleklerin Lût'a söyledikleri her şeyin, özellikle de azap ve kurtuluş haberinin, mutlak bir doğruluk ve güvenilirlik taşıdığını, ilahi bir teyit olduğunu vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sadıkûn' kelimesinin 'sözünde duran, doğru söyleyen' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, meleklerin Lût'a verdikleri haberin, yani azabın geleceği ve Lût'un ailesinin kurtulacağı vaadinin kesinlikle gerçekleşeceğini, meleklerin bu konuda yalan söylemediğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sıdk' kavramının Kur'an'da 'söz ve fiil arasındaki uyum, dürüstlük, güvenilirlik' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'le-sâdikûn' ifadesi, meleklerin ilahi elçiler olarak, Allah'ın emrini eksiksiz ve doğru bir şekilde ilettiklerini, söylediklerinin ilahi iradeyle tam bir uyum içinde olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","sidk","kissa-ibrahim"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldik"},{"position":1,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sana"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gerçek"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":4,"surface":"صَـٰدِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"doğru söyleyenleriz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *15/ 61-69*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/63-64*
- **Kamer Sûresi** · *15/63-64*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/63-64*
- **Sâffât Sûresi** · *15/63-64*
- **Sâffât Sûresi** · *15/63-64*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/63-64*
- **Hac Sûresi** · *15/ 61-69*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/63-64*
- **Kamer Sûresi** · *15/63-64*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/64*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/64*