# Hicr Sûresi, 71. Âyet (15:71)

> قَالَ هَـٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِىٓ إِن كُنتُمْ فَـٰعِلِينَ

*Kâle hâulâ-i benâtî in kuntum fâ'ilîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Lut: "İşte kızlarım. Eğer yapacaksanız (onlarla evlenebilirsiniz)" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/71

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi 71. ayet, Hz. Lut'un kavmine hitaben söylediği bir sözü aktarmaktadır. Ayet, Lut'un çaresizliğini ve kavminin ahlaki yozlaşmasını, 'kızlarım' ve 'yapacak olursanız' gibi kavramlar üzerinden dramatik bir şekilde ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söylemek, demek, ifade etmek anlamındadır ve burada Hz. Lut'un kavmine hitaben bir söz sarf ettiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin ifade edilmesi, dile getirilmesidir. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Lut'un kavmine karşı içinde bulunduğu zor durumu ve teklifini sözlü olarak beyan etmesini ifade eder. (el-Müfredât, 407)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول) kelimesi, Kur'an'da sadece sözlü ifade için değil, bazen bir fiilin veya durumun anlatımı için de kullanılır. Ancak bu ayette, Hz. Lut'un doğrudan bir hitabını ve teklifini aktarmaktadır. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 345)"}]},{"word":"بَنَاتِي","root":"ب ن و","rootLatin":"b-n-v","meaning":"Kızlarım anlamına gelir ve Hz. Lut'un kendi neslinden olan kadınları, kavminin ahlaksız taleplerine karşı bir alternatif olarak sunmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bint (بنت), kız evlat demektir. Ayetteki 'benâtî' (kızlarım) ifadesi, Hz. Lut'un kendi soyundan olan kadınları, kavminin sapkın arzularına karşı meşru bir evlilik teklifi olarak sunmasını simgeler. Bu, aynı zamanda kavminin ahlaki çöküşünü ve Lut'un çaresizliğini vurgular. (el-Müfredât, 127)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hz. Lut'un 'kızlarım' demesi, kavmine meşru evliliği teklif etmesidir. Bu, onların sapkın fiillerinden vazgeçip doğal ve helal yola dönmeleri için bir çağrıdır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, 273)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'bint' (kız) kavramı, genellikle aile ve neslin devamı ile ilişkilidir. Lut'un 'kızlarım' teklifi, kavminin doğal düzeni ve ahlaki normları tamamen terk ettiğini gösteren bir karşıtlık oluşturur. Bu teklif, onların sapkınlıklarına karşı meşru bir alternatif sunma çabasıdır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, 187)"}]},{"word":"كُنتُمْ","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Olmak, var olmak anlamındadır ve burada bir şart edatı ile birlikte 'eğer olursanız, eğer yapacaksanız' şeklinde bir koşul ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevn (كون), bir şeyin var olması, meydana gelmesidir. 'Kâne' (كان) fiili, genellikle geçmiş zamanı ifade etmekle birlikte, şart edatlarıyla kullanıldığında bir durumun veya eylemin gerçekleşme ihtimalini veya koşulunu belirtir. Ayetteki 'in küntüm' (eğer olursanız), kavmin fiiliyatına bağlı bir şartı ortaya koyar. (el-Müfredât, 447)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kâne (كان) fiili, Arapçada zaman ve durum bildiren önemli bir fiildir. Şart cümlelerinde kullanıldığında, bir eylemin veya durumun gerçekleşme ihtimalini veya varsayımını ifade eder. Burada, Lut'un kavminin 'yapma' eylemine bağlı bir koşulu dile getirmektedir. (el-Külliyyât, 765)"}]},{"word":"فَاعِلِينَ","root":"ف ع ل","rootLatin":"f-'-l","meaning":"Yapanlar, edenler anlamına gelir ve burada kavmin ahlaksız fiillerini gerçekleştirmeye niyetli olmaları durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fi'l (فعل), bir işi yapmak, eyleme geçmektir. 'Fâ'il' (فاعل) ise bu eylemi gerçekleştiren kişidir. Ayetteki 'fâ'ilîn' (yapanlar), kavmin sapkın fiillerini gerçekleştirmeye kararlı olmaları durumunu vurgular. Hz. Lut, onların bu fiillerden vazgeçmeleri yerine, meşru bir alternatif sunarak onları doğru yola davet etmektedir. (el-Müfredât, 631)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fâ'ilîn (فاعلین) kelimesi, 'fa'ale' (فعل) fiilinin ism-i fâ'il (etken isim) çoğuludur. Bu, bir eylemi gerçekleştirenleri ifade eder. Ayette, Lut'un kavminin yapmakta ısrar ettikleri çirkin fiilleri kastetmektedir. Bu kelime, onların eylemlerindeki kararlılığı ve Lut'un bu duruma karşı çaresizliğini gösterir. (Umdetü'l-Huffâz, III, 102)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fa'l (فعل) kökü, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir ve genellikle bir eylemin gerçekleşmesini ifade eder. Bu ayetteki 'fâ'ilîn', kavmin ahlaksız eylemlerini sürdürme niyetini ve kararlılığını vurgular. Lut'un teklifi, onların bu 'fiil'lerinden vazgeçmeleri için son bir çağrıdır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, 215)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","edep-haya","aile-nikah"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî; mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte bunlar"},{"position":3,"surface":"بَنَاتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem-i Müennes Sâlim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بِنْت","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû (damme yerine kesra ile, çünkü cem-i müennes salimdir)","gloss":"kızları"},{"position":3,"surface":"ي","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":4,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; şart fiili olduğu için mahallen meczûm","gloss":"iseniz"},{"position":6,"surface":"فَـٰعِلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَاعِل","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb (yâ ile, çünkü cem-i müzekker salimdir)","gloss":"yapanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/67-71*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/67-71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/71*