# Hicr Sûresi, 75. Âyet (15:75)

> إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِينَ

*İnne fî żâlike leâyâtin lilmutevessimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz bunda düşünüp görebilen kimseler için ibretler vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'mütevesimîn' olarak nitelendirilen idrak sahibi kişiler için 'âyât' yani ibretler barındırdığını ifade etmektedir. Dilbilimsel olarak, ayet, derinlemesine gözlem ve anlayışın önemini vurgulayan temel kavramlar üzerine kuruludur.","keyConcepts":[{"word":"لَـَٔايَـٰتٍ","root":"أ ي ت","rootLatin":"e-y-t","meaning":"Bu kelime, Allah'ın varlığına, kudretine ve birliğine işaret eden deliller, ibretler ve mucizeler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesini, 'açık alamet, işaret' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem Allah'ın varlığına delalet eden kozmik işaretler hem de peygamberlerin mucizeleri için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, geçmiş kavimlerin helakinden çıkarılacak dersler ve ibretler anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âyât' kelimesinin 'alametler' ve 'deliller' manasına geldiğini ifade eder. Hicr Suresi'ndeki bu kullanımda, helak olan kavimlerin kalıntılarının, düşünen ve ibret alan insanlar için birer delil teşkil ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'âyet', sadece bir işaret değil, aynı zamanda Allah'ın iradesinin ve gücünün bir tezahürüdür. Bu ayetteki 'âyât', mütevesimîn için Allah'ın kudretini ve adaletini gösteren somut delillerdir."}]},{"word":"لِّلْمُتَوَسِّمِينَ","root":"و س م","rootLatin":"v-s-m","meaning":"Bu kelime, dikkatlice bakan, işaretlerden anlam çıkaran, feraset sahibi, basiretli kimseler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vesm' kökünün 'işaret koymak, iz bırakmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Mütevesimîn' ise, bu işaretleri fark eden, onlardan ders çıkaran, feraset sahibi kişilerdir. Ayette, bu kişilerin, geçmiş kavimlerin kalıntılarındaki ibretleri görebilme yeteneğine sahip oldukları vurgulanır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mütevesimîn' kelimesini 'işaretlere bakanlar, düşünenler' olarak açıklar. Onlar, olayların dış görünüşünün ötesine geçerek, Allah'ın kudretinin ve adaletinin izlerini görebilen kimselerdir. Bu ayette, Lut kavminin helak olduğu yerdeki kalıntıların, bu tür insanlar için birer ibret olduğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tevessüm' fiilinin 'işaretleri dikkatle incelemek, onlardan bir şeyi anlamak' manasına geldiğini belirtir. 'Mütevesimîn', bu yeteneğe sahip olan, yani olayların ardındaki hikmeti ve ilahi mesajı kavrayabilen basiretli kişilerdir. Ayet, bu kişilerin, Allah'ın ayetlerini idrak etme kapasitesine sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'vesm' kökünün 'bir şeyi damgalamak, işaretlemek' anlamından hareketle, 'mütevesimîn'in, olaylardaki ilahi damgayı, işareti fark edenler olduğunu belirtir. Onlar, sadece görmekle kalmayıp, gördüklerinden sonuç çıkarabilen, derinlemesine düşünen kimselerdir. Ayette, bu niteliğe sahip olanların ibret alabileceği vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","ilim-hikmet","kissa-diger-peygamberler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"bu"},{"position":4,"surface":"لَـَٔايَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"hamza-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin muahhar ismi olduğu için merfû","gloss":"ibretler"},{"position":5,"surface":"لِّلْمُتَوَسِّمِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"الْمُتَوَسِّمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-س-م","rootLatin":"w-s-m","lemma":"مُتَوَسِّم","form":"Tefea'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"görebilenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hicr, 15:75*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hicr, 15:75*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hicr, 15:75*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/75*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/75*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/75*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/75*