# Hicr Sûresi, 76. Âyet (15:76)

> وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٍ مُّقِيمٍ

*Ve-innehâ lebisebîlin mukîm(in)*

**Meal (Diyanet):** O şehrin kalıntıları hala mevcut olan bir yol üstünde duruyor.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/76

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi 76. ayet, Semud kavminin helak olduğu yerleşim yerinin kalıntılarının, işlek yollar üzerinde hala görülebilir olduğunu ifade etmektedir. Ayet, geçmiş kavimlerin akıbetinden ibret alınması gerektiğini vurgulayan bir bağlamda gelmektedir.","keyConcepts":[{"word":"لَبِسَبِيلٍ","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Bu kelime, ayette 'işlek yol' veya 'açık yol' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sebil' kelimesinin asıl anlamının 'yol' olduğunu ve hem maddi hem de manevi yollar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bisabîlin' ifadesi, helak olan kavmin kalıntılarının, insanların gelip geçtiği, bilinen bir yol üzerinde bulunduğunu, dolayısıyla ibret alınmasının kolay olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sebil' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve burada 'yol' anlamında olduğunu ifade eder. Ayetteki 'bisabîlin' ifadesi, kalıntıların, insanların seyahat ettiği, herkesin görebileceği bir güzergah üzerinde olduğunu mecazi olarak değil, doğrudan bir gerçeklik olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sebil' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir yolu değil, aynı zamanda bir yaşam tarzını, bir yöntemi veya bir dini yolu da ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'bisabîlin' kullanımı, daha çok fiziksel bir yolun, yani insanların üzerinden geçtiği, görülebilir bir güzergahın anlamını taşır ve geçmişin izlerinin somutluğunu vurgular."}]},{"word":"مُّقِيمٍ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Bu kelime, ayette 'devamlı, kalıcı, sabit' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mukîm' kelimesinin 'ikamet eden, sabit kalan, devamlı olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bisabîlin mukîm' ifadesi, söz konusu yolun sadece geçici bir patika değil, sürekli kullanılan, sabit bir güzergah olduğunu ve bu yol üzerindeki kalıntıların da kalıcı bir ibret vesilesi olarak durduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kavm' kökünden türeyen 'mukîm' kelimesinin 'yerleşik, sabit, sürekli' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki bağlamda, helak olan kavmin izlerinin bulunduğu yolun, sürekli işleyen, sabit bir yol olduğunu ve bu durumun, geçmişin derslerinin unutulmaması için bir hatırlatıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mukîm' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'devamlılık, süreklilik' anlamında kullanıldığını belirtir. Hicr 76'daki 'bisabîlin mukîm' ifadesi, o yolun sürekli kullanılan, canlı bir güzergah olduğunu ve bu sayede helak olan kavmin kalıntılarının sürekli göz önünde bulunduğunu, dolayısıyla ibret alınmasının kaçınılmaz olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"سَبِيلٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yol","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"مُّقِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُقِيم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (سَبِيلٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"işlek, kalıcı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-innehâ"},{"position":2,"translit":"lebisebîlin"},{"position":3,"translit":"mukîm(in)"}]