# Hicr Sûresi, 78. Âyet (15:78)

> وَإِن كَانَ أَصْحَـٰبُ ٱلْأَيْكَةِ لَظَـٰلِمِينَ

*Ve-in kâne ashâbu-l-eyketi lezâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Eyke" halkı da şüphesiz zalim idiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 78. ayeti, 'Eykeliler' olarak bilinen topluluğun 'zalim' vasfını vurgulamaktadır. Bu ayet, geçmiş ümmetlerin helak ediliş nedenlerinden biri olan zulüm kavramını öne çıkararak, ilahi adaletin tecellisine işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَصْحَـٰبُ","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Bir şeye sahip olanlar, bir şeyle birlikte olanlar veya bir şeyin ehli olanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sahib' kelimesinin 'bir şeyle beraber olmak' veya 'bir şeye sahip olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Ashâbü'l-Eyke' ifadesi, Eyke denilen yerin sakinleri, o bölgeye mensup olanlar veya o bölgeyle ilişkilendirilen topluluk anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ashâb' kelimesinin 'ehl' (sahipleri, mensupları) anlamında kullanıldığını ifade eder. 'Ashâbü'l-Eyke' tabiri, Eyke'nin halkı, Eyke'de yaşayanlar demektir ve bu bağlamda bir topluluğu tanımlar."}]},{"word":"ٱلْأَيْكَةِ","root":"أ-ي-ك","rootLatin":"e-y-k","meaning":"Yoğun ağaçlık, sık ormanlık alan veya ağaçların birbirine dolandığı yer anlamına gelir ve burada bir yerleşim yerinin adıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Eyke' kelimesinin 'şecer' (ağaç) anlamına geldiğini ve 'Eyke'nin' sık ağaçlık, ormanlık bir bölge olduğunu belirtir. Ayette, bu isimle anılan bir kavmin yaşadığı coğrafi bölgeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Eyke'nin' birbirine dolanmış, sık ağaçlardan oluşan bir orman olduğunu açıklar. Kur'an'da bu isimle anılan kavim, bu tür bir bölgede yaşadığı için bu isimle anılmıştır ve ayetteki kullanımı da bu coğrafi aidiyeti vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki özel isimlerin ve yer adlarının genellikle o kavmin veya yerin karakteristik özelliklerini yansıttığını belirtir. 'Eyke' de bu bağlamda, o kavmin yaşadığı doğal ortamı ve belki de bu ortamla ilişkili yaşam tarzlarını ima eden bir isimdir."}]},{"word":"لَظَـٰلِمِينَ","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık eden, haddi aşan, zulmeden kimseler anlamına gelir ve burada Eykelilerin temel ahlaki vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm' kelimesinin 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'hakkı sahibine vermemek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'zalimin' ifadesi, Eykelilerin Allah'ın emirlerine karşı gelerek, kendi nefislerine ve başkalarına haksızlık ettiklerini, haddi aştıklarını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zulmün' 'hakkı eksiltmek, haddi aşmak ve bir şeyi yerinden saptırmak' olduğunu ifade eder. Eykelilerin 'zalim' olarak nitelendirilmesi, onların Allah'a şirk koşma, ölçü ve tartıda hile yapma gibi eylemlerle ilahi sınırları çiğnediklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'zulüm' kavramının sadece bireysel haksızlıkları değil, aynı zamanda Allah'ın koyduğu düzeni bozmayı ve ilahi adalete karşı gelmeyi de kapsadığını belirtir. Eykelilerin 'zalim' oluşu, onların Allah'ın birliğine ve peygamberine karşı gelerek toplumsal ve dini düzeni bozdukları anlamına gelir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kissa-gecmis-kavimler","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":3,"surface":"أَصْحَـٰبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"sahipleri"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَيْكَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ك","rootLatin":"a-y-k","lemma":"أَيْكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Eyke"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"ظَـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"}]