# Hicr Sûresi, 8. Âyet (15:8)

> مَا نُنَزِّلُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَمَا كَانُوٓا۟ إِذًا مُّنظَرِينَ

*Mâ nunezzilu-lmelâ-ikete illâ bilhakki vemâ kânû iżen munzarîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz, melekleri ancak hak ve hikmete uygun olarak indiririz. O zaman da onlara mühlet verilmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/8

---

## Tefsir

{"topics":["melekler","kader","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"نُنَزِّلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"indiririz"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"melekleri"},{"position":4,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"كَانُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":8,"surface":"إِذًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap ve Cezâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذًا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":9,"surface":"مُّنظَرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"مُنْظَر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bekletilenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 8. ayeti, meleklerin inişinin ilahi bir hikmete bağlı olduğunu ve bu inişin gerçekleştiği durumda inkarcılara mühlet verilmeyeceğini vurgulamaktadır. Ayet, ilahi düzenin kesinliğini ve ilahi adaletin tecellisini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"نُنَزِّلُ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın melekleri belirli bir hikmet ve amaç doğrultusunda indirmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نزول) kelimesi, yüksek bir yerden aşağıya inmek anlamına gelir. Tenziyl (تنزيل) ise, bir şeyi peyderpey, azar azar indirmek demektir. Ayetteki 'nünazzilü' (نُنَزِّلُ) fiili, Allah'ın melekleri bir anda değil, belirli bir düzen ve hikmetle, gerektiğinde indirdiğini gösterir. Bu, meleklerin keyfi değil, ilahi iradeye tabi olarak hareket ettiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl, bir şeyin bir yerden başka bir yere intikal etmesidir. Ayetteki 'nünazzilü' ifadesi, meleklerin Allah'ın emriyle, belirli bir sebep ve hikmetle yeryüzüne gönderilmesi anlamındadır. Bu, meleklerin gelişiyle birlikte ilahi hükmün de tecelli edeceğine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'nüzûl' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi vahyin ve ilahi hükümlerin peyderpey indirilmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise meleklerin 'indirilmesi' ilahi bir müdahalenin ve hükmün habercisi olarak karşımıza çıkar. Meleklerin inişi, genellikle ilahi bir cezanın veya önemli bir olayın başlangıcını simgeler."}]},{"word":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış, irade sahibi olmayan varlıklar topluluğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (ملك) kelimesi, 'el-elûk' (الألوك) yani 'risalet' (elçilik) kökünden türemiştir. Melekler, Allah ile peygamberleri veya Allah ile insanlar arasında elçilik yapan, Allah'ın emirlerini yerine getiren varlıklardır. Ayetteki 'el-melâike' ifadesi, bu elçilik görevini üstlenen varlıkların, ancak Allah'ın 'hak' ile indirmesiyle yeryüzüne geleceğini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melekler, Allah'ın emriyle hareket eden, O'na isyan etmeyen, nurdan yaratılmış varlıklardır. Ayetteki bağlamda meleklerin inişi, genellikle ilahi bir azabın veya helakın habercisi olarak anlaşılır. Bu, meleklerin gelişinin sıradan bir olay olmadığını, aksine büyük bir ilahi müdahalenin işareti olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Melekler, Allah'ın kudretinin ve iradesinin tecellileridir. Onlar, Allah'ın kendilerine verdiği görevleri eksiksiz yerine getirirler. Ayetteki 'el-melâike' ifadesi, onların ilahi bir görevle, 'hak' üzere indirilmesi durumunda, inkarcılara mühlet tanınmayacağını vurgular. Bu, meleklerin inişinin ilahi adaletin bir göstergesi olduğunu belirtir."}]},{"word":"بِٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Meleklerin inişinin ilahi bir hikmet, adalet ve gerçeklik üzere gerçekleştiğini, boş yere veya keyfi olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hak (حق), bir şeyin sabit ve doğru olması, gerçeğe uygunluktur. 'Bi'l-hakkı' (بالحق) ifadesi, meleklerin inişinin boş yere veya eğlence için değil, ilahi bir hikmet, adalet ve gerçek bir sebep üzerine olduğunu gösterir. Bu, Allah'ın fiillerinin daima bir amaç ve doğruluk üzerine kurulu olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hak, burada 'gereklilik' ve 'adalet' anlamındadır. Melekler ancak Allah'ın emriyle ve bir hikmet gereği indirilirler. Bu, onların inişinin bir ceza veya uyarı için olduğunu, yani ilahi adaletin tecellisi için gerçekleştiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hak, Allah'ın isimlerinden biridir ve O'nun varlığının ve fiillerinin mutlak doğruluğunu ifade eder. 'Bi'l-hakkı' ifadesi, meleklerin inişinin Allah'ın mutlak adaleti ve hikmeti gereği olduğunu, yani bu inişin bir 'hak' üzere gerçekleştiğini belirtir. Bu, inkarcıların cezalandırılmasının da ilahi bir hak olduğunu gösterir."}]},{"word":"مُّنظَرِينَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Mühlet verilen, ertelenen veya bekletilen kimseleri ifade eder; ayette ise bu mühletin verilmeyeceğini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr (إنظار), birine mühlet vermek, ertelemek demektir. 'Münzarîn' (منظرين) ise, kendisine mühlet verilenler anlamına gelir. Ayetteki 'mâ kânû izen münzarîn' (ما كانوا إذا منظرين) ifadesi, melekler hak ile indiğinde, inkarcılara artık hiçbir şekilde mühlet verilmeyeceğini, cezalarının ertelenmeyeceğini kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nazar (نظر) kökü, bakmak, düşünmek ve beklemek anlamlarına gelir. 'Münzarîn' kelimesi, burada 'kendilerine bakılan, yani mühlet verilen' anlamındadır. Ayet, meleklerin inişiyle birlikte, inkarcıların bekleyişlerinin veya kendilerine tanınan sürenin sona ereceğini, artık bir erteleme söz konusu olmayacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'inzâr' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi uyarının ve mühletin son bulması bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Münzarîn' kelimesi, bu ayette, ilahi azabın veya hükmün kesinleştiği anda, inkarcılara tanınan tüm mühletlerin sona erdiğini ve artık kaçış veya erteleme imkanının kalmadığını ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/8*