# Hicr Sûresi, 84. Âyet (15:84)

> فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Femâ aġnâ ‘anhum mâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kazanmakta oldukları şeyler kendilerine bir fayda vermedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/84

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 84. ayeti, inkarcıların dünyevi çabalarının ve kazançlarının ahirette kendilerine hiçbir fayda sağlamayacağını vurgulamaktadır. Ayet, 'kazanmak' fiilinin olumsuzluk edatıyla birleşerek, bu kazançların boşunalığını ve akıbetini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَغْنَىٰ","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Bir şeye ihtiyaç duymamak, bir şeyi yeterli kılmak, fayda sağlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğ-n-y' kökünü 'ihtiyaçsız olmak, yeterli olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ ağnâ' ifadesi, yapılanların onlara hiçbir fayda sağlamadığını, yani onları azaptan kurtarmadığını ve ihtiyaçlarını gidermediğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ağnâ' fiilini 'kifayet etmek, yeterli olmak' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, onların dünyada elde ettikleri şeylerin, Allah'ın azabına karşı kendilerine bir kalkan olamadığını, yani yeterli gelmediğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğ-n-y' kökünün Kur'an'daki kullanımında genellikle 'zenginlik, yeterlilik' ve bazen de 'bağımsızlık' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'mâ ağnâ' ifadesi, onların dünyevi kazançlarının, ahiretteki durumları karşısında tamamen yetersiz ve faydasız kaldığını vurgular."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Çaba sarf ederek bir şeyi elde etmek, kazanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kesb' kelimesini 'çaba sarf ederek elde edilen şey' olarak açıklar. Ayetteki 'yeksibûn' ifadesi, onların dünyada yaptıkları amelleri, kazançları ve elde ettikleri her şeyi kapsar; bu da onların dünyevi çabalarının ahirette bir karşılık bulmadığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'i 'insanın kendi iradesiyle bir şeyi elde etmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'mâ kânû yeksibûn' ifadesi, onların kendi tercihleriyle yaptıkları ve elde ettikleri her türlü dünyevi kazancın, Allah'ın azabına karşı hiçbir fayda sağlamadığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kesb'in Kur'an'da hem maddi hem de manevi kazançları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yeksibûn' ifadesi, inkarcıların dünyevi mal, mülk, güç ve hatta günahları gibi tüm 'kazançlarının' ahirette kendilerine bir yarar sağlamayacağını, aksine zararlı olacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","hesap-mizan","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, o zaman"},{"position":1,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil, -me"},{"position":2,"surface":"أَغْنَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"fayda verdi"},{"position":3,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, hakkında"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey, ne"},{"position":5,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":6,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kazanıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr 83-84*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicr 83-84*