# Hicr Sûresi, 86. Âyet (15:86)

> إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلْخَلَّـٰقُ ٱلْعَلِيمُ

*İnne rabbeke huve-lḣallâku-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz, Rabbin hakkıyla yaratanın (ve her şeyi) bilenin ta kendisidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/86

---

## Tefsir

{"topics":["esma-i-husna","tevhid","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki, şüphesiz"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"ٱلْخَلَّـٰقُ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَّاق","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok yaratan"},{"position":5,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok bilen"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi 86. ayet, Allah'ın yaratma ve bilme sıfatlarını vurgulayarak O'nun mutlak kudret ve ilmini ortaya koymaktadır. Ayet, 'Rab', 'Hallâk' ve 'Alîm' kavramları üzerinden bu ilahi nitelikleri pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette, 'senin Rabbin' anlamında, terbiye eden, sahip olan, idare eden ve besleyen ilahi varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab kelimesi, aslen terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek demektir. Allah Teâlâ'ya nispet edildiğinde, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve sahip olma gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbeke' ifadesi, muhataba özel bir aidiyet ve ilahi gözetimi ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rab' kavramı, sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak varlıkları besleyen, koruyan ve yöneten ilahi otoriteyi ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma ve bilme sıfatlarıyla birlikte, O'nun evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve insanla olan ilişkisini vurgular."}]},{"word":"ٱلْخَلَّـٰقُ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Çokça yaratan, sürekli ve mükemmel bir şekilde varlıkları yoktan var eden anlamında Allah'ın bir sıfatıdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hallâk, mübalağa sigası olup, çokça yaratan demektir. Allah'ın bu sıfatı, O'nun sürekli olarak ve benzersiz bir şekilde yaratma gücüne sahip olduğunu gösterir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratmadaki sınırsız kudretini ve sürekliliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hallâk, 'halk' kökünden türemiş olup, bir şeyi takdir edip ona göre var eden demektir. Bu sıfat, Allah'ın yaratmadaki eşsizliğini ve her şeyi bir ölçüye göre var etmesini ifade eder. Ayette, Allah'ın yaratıcı gücünün sonsuz ve sürekli olduğu belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hallâk kelimesi, 'halk' kökünden türeyen mübalağalı bir isim olup, yaratma eyleminin çokluğunu ve sürekliliğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın sadece bir kez yaratmakla kalmayıp, sürekli olarak yeni varlıklar yarattığına ve yaratmadaki mükemmelliğine işaret eder."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan anlamında Allah'ın bir sıfatıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm, ilmi her şeyi kuşatan, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek her şeyi bilen demektir. Bu sıfat, Allah'ın yaratma eylemiyle birlikte, yarattığı her şeyin detaylarını ve akıbetini de bildiğini gösterir. Ayetteki 'Hallâk' ile birlikte kullanılması, yaratmanın bilinçli ve hikmetli olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alîm, 'ilm' kökünden türemiş olup, mutlak ve sınırsız bilgiye sahip olan demektir. Allah'ın bu sıfatı, O'nun sadece yaratmakla kalmayıp, yarattığı her şeyin en ince ayrıntısına kadar vakıf olduğunu ifade eder. Ayetteki konumu, Allah'ın yaratma eyleminin tesadüfi değil, tam bir ilim ve hikmetle gerçekleştiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Alîm' kavramı, Allah'ın sadece geçmişi ve bugünü değil, geleceği de kapsayan mutlak ve eksiksiz bilgisine işaret eder. Bu ayette 'Hallâk' ile birlikte anılması, yaratma eyleminin kör bir güç tarafından değil, her şeyi bilen bir irade tarafından gerçekleştirildiğini vurgular, böylece yaratılışın bir amacı ve düzeni olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/86*