# Hicr Sûresi, 87. Âyet (15:87)

> وَلَقَدْ ءَاتَيْنَـٰكَ سَبْعًا مِّنَ ٱلْمَثَانِى وَٱلْقُرْءَانَ ٱلْعَظِيمَ

*Velekad âteynâke seb'an mine-lmeśânî velkur-âne-l'azîm(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, biz sana tekrarlanan yedi ayeti ve büyük Kur'an'ı verdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/87

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sana"},{"position":3,"surface":"سَبْعًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-ayn","lemma":"سَبْع","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yedi"},{"position":4,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"ٱلْمَثَانِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-ن-ي","rootLatin":"th-n-y","lemma":"مَثْنَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tekrarlananlar"},{"position":6,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْقُرْءَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ء","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Kur'an'ı"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَظِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"ayn-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"büyük"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 87. ayeti, Allah'ın Hz. Muhammed'e (s.a.v.) Fatiha Suresi'ni ve Kur'an-ı Kerim'i verdiğini bildirmektedir. Ayet, bu iki ilahi lütfun önemini ve yüceliğini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak, 'âtaynâke' fiili verme eylemini, 'seb'an mine'l-mesânî' Fatiha'nın tekrarlanan yedi ayetini, 'el-Kur'ân' ilahi kitabı ve 'el-azîm' ise onun yüceliğini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَـٰكَ","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın Hz. Muhammed'e (s.a.v.) bir şeyi vermesi, ihsan etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek, ihsan etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'âtaynâke' ifadesi, Allah'ın Fatiha ve Kur'an'ı Hz. Peygamber'e lütfetmesini, ona bahşetmesini ifade eder. Bu, sadece bir verme değil, aynı zamanda bir ikram ve yüceltmedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îtâ''nın bir şeyi başkasına temlik etmek, mülkiyetine vermek olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Fatiha ve Kur'an'ı Hz. Peygamber'e özel bir lütuf olarak bahşettiğini, bu ilahi kelamın onun aracılığıyla insanlığa ulaştırıldığını gösterir."}]},{"word":"سَبْعًا","root":"س ب ع","rootLatin":"s-b-ayn","meaning":"Yedi sayısını ifade eder ve burada Fatiha Suresi'nin yedi ayetine işaret eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'seb'an' kelimesinin sayısal anlamının yanı sıra, bu ayette Fatiha Suresi'nin yedi ayetine atıfta bulunduğunu belirtir. Bu, Fatiha'nın Kur'an'daki özel konumunu ve önemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'seb'an'ın burada 'yedi ayet' anlamına geldiğini ve 'el-mesânî' ile birlikte Fatiha Suresi'ni kastettiğini ifade eder. Bu, Fatiha'nın hem sayısal olarak yedi ayet oluşunu hem de tekrarlanan bir sure oluşunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْمَثَانِى","root":"ث ن ي","rootLatin":"s-n-y","meaning":"Tekrarlanan, tekrar tekrar okunan anlamındadır ve burada Fatiha Suresi'nin her namazda tekrarlanmasına işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesânî' kelimesinin 'tekrar edilen, ikilenen' anlamına geldiğini ve bu ayette Fatiha Suresi'nin her namazda tekrarlanması sebebiyle bu ismi aldığını açıklar. Bu, Fatiha'nın ibadetteki merkezi rolünü vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'el-mesânî'nin Fatiha Suresi için kullanılan bir isim olduğunu ve bunun sebebinin, namazda sürekli tekrar edilmesi olduğunu belirtir. Ayrıca, Kur'an'ın ayetlerinin birbirini açıklayıcı ve tekrarlayıcı niteliğine de işaret edebilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mesânî' kavramının Kur'an'ın genel yapısındaki tekrarlara ve ayetlerin birbirini teyit etmesine de işaret edebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'seb'an mine'l-mesânî' ifadesi, özel olarak Fatiha'nın tekrarlanan yedi ayetini kasteder ve onun ibadetteki önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلْقُرْءَانَ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-e","meaning":"Allah tarafından vahyedilen, okunması gereken ilahi kitaptır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kur'an' kelimesinin 'okumak, toplamak' kökünden geldiğini ve Allah'ın kelamını toplayan, okunan kitap anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Fatiha ile birlikte zikredilerek, Kur'an'ın bütünlüğüne ve yüceliğine işaret edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Kur'an'ın 'okuma, okunan şey' anlamlarına geldiğini ve özel isim olarak Allah'ın Hz. Muhammed'e vahyettiği kitaba verildiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu ilahi kitabın Allah tarafından verilmiş büyük bir lütuf olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَظِيمَ","root":"ع ظ م","rootLatin":"ayn-z-m","meaning":"Yüce, büyük, azametli anlamındadır ve Kur'an'ın eşsizliğini ve üstünlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azîm' kelimesinin 'büyük, yüce, şerefli' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'el-Kur'ân' kelimesinin sıfatı olarak kullanılması, Kur'an'ın Allah katındaki değerini, azametini ve eşsizliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azîm'in 'büyüklük, ululuk' ifade ettiğini ve Allah'ın sıfatlarından biri olduğunu belirtir. Kur'an'ın 'azîm' olarak nitelendirilmesi, onun ilahi menşeini, içerdiği hikmetleri ve insanlık için taşıdığı önemi gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *15. sûre 87. âyetinde*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Zümer Sûresi** · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/87*