# Hicr Sûresi, 9. Âyet (15:9)

> إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ

*İnnâ nahnu nezzelnâ-żżikra ve-innâ lehu lehâfizûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz o Zikr'i (Kur'an'ı) biz indirdik biz! Onun koruyucusu da elbette biziz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/9

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için merfû mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":3,"surface":"نَزَّلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Fâil"},{"position":4,"surface":"ٱلذِّكْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zikri/Kitabı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"لَحَـٰفِظُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ف-ظ","rootLatin":"h-f-z","lemma":"حَافِظ","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"koruyucularız","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 9. ayeti, Kur'an'ın ilahi menşeini ve korunmuşluğunu vurgulayan temel bir ifadedir. Ayet, 'indirme' ve 'koruma' fiilleri üzerinden, Kur'an'ın Allah tarafından vahyedildiğini ve kıyamete kadar tahrifattan uzak kalacağını dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نَزَّلْنَا","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı peyderpey ve hikmetle indirmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nüzûl' kelimesinin yukarıdan aşağıya inişi ifade ettiğini belirtir. 'Tenzîl' (نَزَّلْنَا) ise, bir şeyi parça parça, tedricen indirmek anlamına gelir ki bu, Kur'an'ın yirmi üç yıllık bir süreçte indirilme şeklini tam olarak yansıtır. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ilahi kaynaktan, belirli bir düzen ve hikmetle indirildiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nazzalnâ' fiilini 'enzelnâ' (indirdik) anlamında kullanır, ancak 'tef'îl' babının (نَزَّلْنَا) tedricilik ve tekerrür ifade ettiğine işaret eder. Bu, Kur'an'ın bir defada değil, zaman içinde ve olaylara göre indirildiğini gösterir, bu da ayetin bağlamında Kur'an'ın ilahi müdahale ile aşamalı olarak vahyedildiğini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nüzûl' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlığa olan mesajını iletme eylemini ifade ettiğini belirtir. 'Tenzîl' formu, bu ilahi iletişimin sürekli ve kesintisiz bir süreç olduğunu vurgular. Ayetteki 'nazzalnâ' ifadesi, Kur'an'ın sadece bir kitap olarak değil, aynı zamanda Allah'ın insanlıkla olan aktif ve sürekli iletişiminin bir tezahürü olarak indirildiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلذِّكْرَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu ayette Kur'an'ın kendisini ifade eden, hatırlatıcı, öğüt verici ve şerefli bir isimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem hatırlama hem de şeref ve yücelik anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an'a 'zikr' denilmesi, onun insanlara unuttukları hakikatleri hatırlatması, öğüt vermesi ve aynı zamanda Allah katındaki yüce makamını ve şerefini ifade etmesindendir. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın sadece bir metin değil, aynı zamanda bir rehber ve şeref kaynağı olduğunu vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da 'kitap' ve 'öğüt' anlamlarında kullanıldığını açıklar. Bu ayette 'el-zikr' ile kastedilenin Kur'an'ın kendisi olduğunu ve onun insanlara doğru yolu gösteren bir hatırlatıcı ve öğüt verici olduğunu belirtir. Bu bağlamda, 'el-zikr' Kur'an'ın temel işlevini ve mahiyetini özetler."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zikr'in Kur'an'da birçok anlamda kullanıldığını, bunlardan birinin de 'kitap' olduğunu ifade eder. Ayrıca 'zikr'in şeref ve yücelik anlamı da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-zikr' ifadesi, Kur'an'ın hem ilahi bir kitap olduğunu hem de onu okuyan ve ona uyanlar için bir şeref ve yücelik vesilesi olduğunu gösterir."}]},{"word":"لَحَـٰفِظُونَ","root":"ح ف ظ","rootLatin":"h-f-z","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı her türlü tahrifattan ve eksiklikten koruyacağını ifade eden fiilimsidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hıfz' kelimesinin bir şeyi unutmaktan ve kaybolmaktan korumak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lehâfizûn' ifadesi, Allah'ın Kur'an'ı hem lafız hem de mana olarak her türlü tahrifattan, değiştirmeden ve eksiltmeden koruyacağını kesin bir dille ifade eder. Bu, Kur'an'ın ilahi güvence altında olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hıfz'ın bir şeyi muhafaza etmek, korumak ve gözetmek anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'lehâfizûn' ifadesi, Allah'ın Kur'an'ı kıyamete kadar bozulmadan, değiştirilmeden ve unutulmadan kalmasını sağlayacağını vurgular. Bu, Kur'an'ın eşsiz bir ilahi koruma altında olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hıfz'ın bir şeyi zayi olmaktan ve bozulmaktan korumak olduğunu ifade eder. 'Hâfız' ismi, koruyan ve muhafaza eden anlamına gelir. Ayetteki 'lehâfizûn' ifadesi, Allah'ın Kur'an'ı hem insanların hafızalarında hem de yazılı metinlerde koruyarak, onun aslının bozulmadan kalmasını garanti ettiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnnâ"},{"position":2,"translit":"nahnu"},{"position":3,"translit":"nezzelnâ"},{"position":4,"translit":"żżikra"},{"position":5,"translit":"ve-innâ"},{"position":6,"translit":"lehu"},{"position":7,"translit":"lehâfizûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *15/9*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/9*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/9*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *15/9*
- **Celâl Cemâl Celâl: İbretlik Bir Dosya Daha (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *15/9*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk · *15/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk · *15/9*