# Nahl Sûresi, 104. Âyet (16:104)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهْدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

*İnne-lleżîne lâ yu/minûne bi-âyâti(A)llâhi lâ yehdîhimu(A)llâhu velehum ‘ażâbun elîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın ayetlerine inanmayanları, Allah elbette doğru yola iletmez. Onlar için elem dolu bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/104

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"inanmazlar"},{"position":4,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanırlar"},{"position":5,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":5,"surface":"آيَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eriştirmez"},{"position":8,"surface":"يَهْدِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":8,"surface":"هِمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":11,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":12,"surface":"أَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ء-ل-م","rootLatin":"a-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"can yakıcı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 104. ayet, Allah'ın ayetlerine iman etmeyenlerin akıbetini ele almaktadır. Ayet, iman eksikliğinin ilahi hidayetten mahrumiyete ve şiddetli bir azaba yol açtığını vurgulayarak, temel dini kavramlar olan 'iman', 'ayet', 'hidayet' ve 'azap' kavramları üzerinden önemli bir mesaj iletmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'ın ayetlerine kalben tasdik edip güvenmek ve bu doğrultuda hareket etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'la yu'minûne' ifadesi, Allah'ın ayetlerine karşı kalbi bir tasdikin ve güvenin olmamasını, dolayısıyla bu ayetlerin gerektirdiği teslimiyetten uzak durmayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir 'güven' ve 'teslimiyet' eylemidir. Allah'a ve O'nun ayetlerine iman etmek, O'nun vaatlerine güvenmek ve O'nun iradesine teslim olmak anlamına gelir. Ayetteki olumsuz kullanım, bu güven ve teslimiyetin yokluğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İman, mutlak tasdik ve itminandır. Şüphe ve tereddütten uzak bir kabuldür. Ayetteki 'la yu'minûne' ifadesi, Allah'ın ayetlerinin hakikatine dair bu mutlak tasdik ve itminanın bulunmadığını, dolayısıyla kalplerinin bu hakikate kapalı olduğunu gösterir."}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِ","root":"ء ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, işaretler ve mucizeler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, alamet ve nişan demektir. Kur'an'da hem Allah'ın kudretini gösteren evrendeki deliller için, hem de peygamberlere verilen mucizeler ve Kur'an'ın ayetleri için kullanılır. Bu ayetteki 'âyâtillah' ifadesi, Allah'ın gönderdiği vahiylerin ve evrendeki yaratılışın delillerini kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âyet, bir şeyin diğerine delil olmasıdır. Allah'ın ayetleri, O'nun varlığına ve birliğine delalet eden her şeydir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın gönderdiği kitap ve peygamberler aracılığıyla ortaya konan hakikatler kastedilmektedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, açık alamet ve nişandır. Allah'ın ayetleri, O'nun varlığını ve kudretini gösteren açık delillerdir. Bu ayette, Allah'ın insanlara gönderdiği mesajlar ve bu mesajların içerdiği hakikatler kastedilmektedir ki, bunlara inanmayanlar hidayetten mahrum kalır."}]},{"word":"يَهْدِيهِمُ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın insanları doğru yola, hakikate ve kurtuluşa ulaştırması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, lütuf ve ihsanla doğru yola iletmektir. Allah'ın hidayeti, insanı doğruya ulaştırması ve ona doğru yolu göstermesidir. Ayetteki 'la yehdîhimu' ifadesi, Allah'ın ayetlerine inanmayanların, bu ilahi rehberlikten ve doğru yola ulaşmaktan mahrum kalacaklarını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hidayet, Kur'an'da sadece yol göstermek değil, aynı zamanda o yola ulaştırmak ve o yolda sabit kılmaktır. Allah'ın hidayeti, insanı hakikate yönlendiren ve onu doğru istikamette tutan ilahi bir lütuftur. Ayetteki olumsuzluk, bu lütfun, imansızlık sebebiyle gerçekleşmeyeceğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hidayet, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi ve onları bu yola iletmesidir. Bu, hem akli hem de şer'i delillerle gerçekleşir. Ayetteki 'la yehdîhimu' ifadesi, Allah'ın ayetlerini reddedenlerin, bu ilahi rehberlikten kendi seçimleri nedeniyle mahrum kalacaklarını vurgular."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İnanmayanlara ahirette verilecek olan şiddetli ve acı verici ceza.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, bir şeyi tatlılıktan ve lezzetten mahrum bırakmaktır. Genellikle acı veren ceza anlamında kullanılır. Ayetteki 'azâbun elîm' ifadesi, Allah'ın ayetlerine inanmayanlara verilecek olan cezanın sadece bir mahrumiyet değil, aynı zamanda son derece acı verici ve şiddetli olacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Azap, nefse elem veren her şeydir. Şiddetli ve sürekli bir sıkıntı halidir. Ayetteki 'azâbun elîm' ifadesi, bu azabın sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal olarak da derin bir acı ve ızdırap kaynağı olacağını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Azap, bir şeyi engellemek ve ondan mahrum bırakmaktır. Ceza anlamında kullanıldığında, kişinin hoşlanmadığı ve ona elem veren şeydir. Ayetteki 'azâbun elîm' ifadesi, Allah'ın ayetlerine inanmamanın karşılığı olarak, kişiyi huzurdan ve rahmetten mahrum bırakacak, aynı zamanda ona şiddetli bir acı tattıracak bir cezayı ifade eder."}]},{"word":"أَلِيمٌ","root":"ء ل م","rootLatin":"e-l-m","meaning":"Şiddetli, acı veren, elem dolu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elem, bedende veya ruhta hissedilen acıdır. 'Elîm' ise bu acının şiddetli ve sürekli olduğunu ifade eder. 'Azâbun elîm' terkibi, verilecek olan cezanın sadece bir azap değil, aynı zamanda son derece acı verici ve ızdırap dolu olacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Elem, kalbe veya bedene dokunan acıdır. 'Elîm' sıfatı, bu acının derinliğini ve şiddetini belirtir. Ayetteki 'azâbun elîm' ifadesi, Allah'ın ayetlerini reddedenlerin karşılaşacağı azabın, tahammül edilmesi güç, derin bir acı kaynağı olacağını açıklar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Elîm, acı veren demektir. Kur'an'da genellikle azap kelimesiyle birlikte kullanılarak, cezanın şiddetini ve elem vericiliğini pekiştirir. Bu ayette de 'azâbun elîm' ifadesi, inanmayanlara verilecek olan cezanın niteliğini, yani son derece acı verici olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/104*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/104*