# Nahl Sûresi, 11. Âyet (16:11)

> يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرْعَ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلْأَعْنَـٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

*Yunbitu lekum bihi-zzer'a ve-zzeytûne ve-nneḣîle vel-a'nâbe vemin kulli-śśemerât(i)(k) inne fî żâlike leâyeten likavmin yetefekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah o su ile size; ekin, zeytin, hurma ağaçları, üzümler ve her türlü meyvelerden bitirir. Elbette bunda düşünen bir kavim için bir ibret vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/11

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","yaratilis","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُنۢبِتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنْبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yetiştirir"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"ٱلزَّرْعَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ر-ع","rootLatin":"z-r-ʿ","lemma":"زَرْع","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ekin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلزَّيْتُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ي-ت","rootLatin":"z-y-t","lemma":"زَيْتُون","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"zeytin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلنَّخِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-خ-ل","rootLatin":"n-kh-l","lemma":"نَخِيل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"hurma ağaçları"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَعْنَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ن-ب","rootLatin":"ʿ-n-b","lemma":"أَعْنَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"üzümler"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":10,"surface":"ٱلثَّمَرَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-م-ر","rootLatin":"th-m-r","lemma":"ثَمَرَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ürünler"},{"position":11,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu"},{"position":14,"surface":"لَـَٔايَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb (Lâm-ı ibtida ile te'kid edilmiştir)","gloss":"bir ders"},{"position":15,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":16,"surface":"يَتَفَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ك-ر","rootLatin":"f-k-r","lemma":"تَفَكَّرَ","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû (Nûn'un sübutu ile)","gloss":"düşünenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 11. ayet, Allah'ın yağmur vasıtasıyla bitkileri ve meyveleri nasıl yarattığını ve bunun düşünen insanlar için bir ibret olduğunu vurgular. Ayet, 'yetiştirmek', 'ekin', 'zeytin', 'hurma', 'üzüm', 'meyveler' ve 'düşünmek' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi kudretin ve yaratılışın delillerini sunar.","keyConcepts":[{"word":"يُنۢبِتُ","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Allah'ın yağmur vasıtasıyla bitkileri yerden çıkarması, yetiştirmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebt (نبت) kelimesi, topraktan çıkan her şeyi ifade eder. 'Enbete' (أنبت) fiili ise Allah'ın bir şeyi topraktan çıkarması, bitirmesi anlamındadır. Ayetteki 'yünbitu' (يُنۢبِتُ) fiili, Allah'ın yağmur suyuyla ekinleri, zeytinleri, hurmaları ve üzümleri yerden bitirip büyütmesini ifade eder, bu da O'nun yaratma kudretini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yünbitu' fiilinin mecazi olarak 'yaratır' veya 'ortaya çıkarır' anlamında kullanıldığını belirtir. Burada Allah'ın suyu vesile kılarak bitkileri ve meyveleri var etmesi, O'nun kudretinin bir tezahürüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'nebt' kökünün genellikle Allah'ın yaratma fiiliyle ilişkilendirildiğini ve hayatın kaynağı olarak suyun önemini vurguladığını belirtir. 'Yünbitu' fiili, Allah'ın cansız topraktan canlı bitkiler çıkarmasıyla, O'nun diriltme ve yaratma gücünü somut bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلزَّرْعَ","root":"ز ر ع","rootLatin":"z-r-'-","meaning":"Toprağa ekilen ve hasat edilen her türlü ekin, bitki.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zar' (زرع), ekilen ve büyüyen her türlü bitkiyi kapsar. Ayetteki 'ez-zer'a' (ٱلزَّرْعَ) ifadesi, genel olarak tahıllar ve diğer ekili bitkiler gibi insanların beslenmesinde temel rol oynayan ürünleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zar' (زرع), toprağa tohum ekmek ve ondan bitki yetiştirmek anlamına gelir. 'Ez-zer'a' (ٱلزَّرْعَ) kelimesi, Allah'ın yağmur suyuyla insanlara rızık olarak sunduğu, ekilip biçilen tüm ürünleri ifade eder ve bu da O'nun lütfunun bir göstergesidir."}]},{"word":"ٱلزَّيْتُونَ","root":"ز ي ت","rootLatin":"z-y-t","meaning":"Zeytin ağacı ve meyvesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zeytun (زيتون), bilinen ağaç ve meyvesidir. Kur'an'da birçok yerde zikredilmesi, onun bereketli ve faydalı bir bitki olduğuna işaret eder. Nahl 11'de zikredilmesi, Allah'ın insanlara sunduğu nimetlerden biri olarak vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, zeytunun hem meyvesi hem de yağı ile faydalı bir bitki olduğunu belirtir. Ayette 'ez-zeytûne' (ٱلزَّيْتُونَ) ifadesi, Allah'ın yağmur suyuyla yetiştirdiği ve insanlara hem gıda hem de diğer faydalar sağlayan önemli bir nimeti temsil eder."}]},{"word":"وَٱلنَّخِيلَ","root":"ن خ ل","rootLatin":"n-h-l","meaning":"Hurma ağacı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nahl (نخل), hurma ağacıdır. İbn Kuteybe, hurmanın Arap toplumundaki önemine dikkat çeker. Ayette 'en-nahîle' (وَٱلنَّخِيلَ) ifadesi, Allah'ın insanlara rızık olarak sunduğu ve çöl ikliminde hayati öneme sahip olan bu ağacı vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nahl (نخل), hurma ağacıdır ve meyvesi olan hurma (تمر) ile birlikte anılır. Kur'an'da hurma, cennet meyvelerinden biri olarak da zikredilir. Nahl 11'de, Allah'ın yağmur suyuyla yetiştirdiği ve insanlara bol rızık sağlayan önemli bir bitki olarak yer alır."}]},{"word":"وَٱلْأَعْنَـٰبَ","root":"ع ن ب","rootLatin":"'-n-b","meaning":"Üzüm ve üzüm asması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İneb (عنب), üzüm meyvesidir. 'A'nâb' (أعناب) ise onun çoğuludur. Sicistânî, üzümün farklı çeşitlerine ve faydalarına değinir. Ayette 'el-a'nâbe' (وَٱلْأَعْنَـٰبَ) ifadesi, Allah'ın yağmur suyuyla yetiştirdiği ve insanlara tatlı bir rızık olarak sunduğu üzümü belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İneb (عنب), üzüm meyvesidir. Kur'an'da birçok yerde zikredilmesi, onun insanlar için önemli bir gıda kaynağı olduğunu gösterir. Nahl 11'de, Allah'ın kudretinin ve lütfunun bir nişanesi olarak diğer meyvelerle birlikte anılır."}]},{"word":"يَتَفَكَّرُونَ","root":"ف ك ر","rootLatin":"f-k-r","meaning":"Düşünmek, tefekkür etmek, üzerinde derinlemesine kafa yormak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fikr (فكر), bir şeyi idrak etmek için aklı çalıştırmak, düşünmek demektir. Tefekkür (تفكّر) ise, bir şeyin hakikatini kavramak için zihni derinlemesine kullanmaktır. Ayetteki 'yetefekkerûne' (يَتَفَكَّرُونَ) ifadesi, Allah'ın yarattığı bu nimetler üzerinde düşünen, ibret alan ve O'nun kudretini idrak eden kimseleri işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, tefekkürü, bir şeyi anlamak için zihni hareket ettirmek ve deliller arasında bağlantı kurmak olarak tanımlar. Nahl 11'deki 'yetefekkerûne' ifadesi, Allah'ın yarattığı bitkiler ve meyveler üzerindeki düzeni ve hikmeti gözlemleyerek Allah'ın varlığına ve birliğine ulaşan akıl sahiplerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'tefekkür' kavramının, Allah'ın ayetleri (işaretleri) üzerinde derinlemesine düşünerek imana ulaşma sürecini ifade ettiğini belirtir. Nahl 11'de, bitkilerin ve meyvelerin yaratılışı, Allah'ın kudretinin ve lütfunun somut delilleri olarak sunulur ve bu deliller üzerinde düşünenlerin hidayete ereceği ima edilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *16/11*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *16/11*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *16/11*