# Nahl Sûresi, 111. Âyet (16:111)

> ۞ يَوْمَ تَأْتِى كُلُّ نَفْسٍ تُجَـٰدِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

*Yevme te/tî kullu nefsin tucâdilu ‘an nefsihâ vetuveffâ kullu nefsin mâ ‘amilet vehum lâ yuzlemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Herkesin nefsi için mücadele ederek geleceği, kendilerine zulmedilmeksizin herkese yaptığının karşılığının eksiksiz ödeneceği günü düşün.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/111

---

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","dirilis","ahiret-mukafat","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"تَأْتِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"gelir"},{"position":3,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"تَأْتِى fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"her"},{"position":4,"surface":"نَفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"can"},{"position":5,"surface":"تُجَـٰدِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جَادَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"mücadele eder"},{"position":6,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":7,"surface":"نَّفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"تُوَفَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ي","rootLatin":"w-f-y","lemma":"وَفَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ödenir"},{"position":9,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"her"},{"position":10,"surface":"نَفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"can"},{"position":11,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"عَمِلَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ayn-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işledi"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"يُظْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"zulmedilmezler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 111. ayet, kıyamet günündeki bireysel hesaplaşmayı ve adaleti vurgular. Her nefsin kendi savunmasını yapacağı ve amellerinin karşılığını eksiksiz alacağı bir günü tasvir ederken, ilahi adaletin tecellisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"نَفْسٍ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Bu bağlamda, bireysel varlığı, kişiyi ve canı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs kelimesi, Kur'an'da ruh, can, beden, zat ve hakikat gibi farklı anlamlarda kullanılır. Bu ayette ise 'her nefs' ifadesiyle her bir bireyin, şahsın kastedildiği, kıyamet gününde herkesin kendi varlığı adına mücadele edeceğine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kavramının Kur'an'da hem bireysel varlığı hem de içsel benliği ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, kıyamet gününde her bireyin kendi kaderiyle yüzleşeceğini ve başkasının yükünü taşıyamayacağını vurgular, bu da kavramın bireysel sorumluluk boyutunu öne çıkarır."}]},{"word":"تُجَادِلُ","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Tartışmak, mücadele etmek, savunmak anlamlarına gelir; burada her nefsin kendi lehine savunma yapmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cidal, bir şeyi ispatlamak veya çürütmek için yapılan tartışmadır. Ayetteki 'tücâdilü' ifadesi, kıyamet gününde her nefsin kendi amelleri hakkında, kendi lehine veya aleyhine deliller sunarak bir tür savunma yapacağını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cidal, haklı veya haksız bir iddia uğruna çekişmek, münakaşa etmektir. Bu ayetteki kullanımı, her nefsin kendi nefsini kurtarmak için çaba göstereceğini, kendi amellerini savunacağını ve başkasıyla ilgilenmeyeceğini gösterir."}]},{"word":"تُوَفَّىٰ","root":"و ف ي","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Tamamen ödenmek, eksiksiz karşılığını almak anlamındadır; amellerin tam ve adil bir şekilde karşılık bulacağını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vefâ kökünden türeyen 'tüveffâ', bir şeyin tamamının verilmesi, eksiksiz ödenmesi demektir. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde her nefsin dünyada işlediği amellerin karşılığının, hiçbir eksiklik veya fazlalık olmaksızın tam olarak verileceğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vefâ, bir şeyi tamamlamak, eksiksiz kılmaktır. 'Tüveffâ' fiili, amellerin karşılığının tam olarak ödeneceğini, yani ne bir eksiklik ne de bir haksızlık yapılacağını ifade eder. Bu, ilahi adaletin mutlak tecellisini vurgular."}]},{"word":"عَمِلَتْ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İşlemek, yapmak, eylemde bulunmak anlamındadır; burada dünyada yapılan her türlü fiili ve davranışı kapsar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel, kasıtlı olarak yapılan her türlü fiildir. Ayetteki 'mâ amilet' ifadesi, her nefsin dünyada bilinçli olarak yaptığı iyi veya kötü tüm eylemleri kapsar ve bu eylemlerin karşılığının verileceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Amel kelimesi, Kur'an'da genellikle insanın iradi fiillerini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, kıyamet gününde hesaplaşmanın temelini oluşturan, bireyin dünyadaki tüm iradi davranışlarını ve bunların sonuçlarını işaret eder."}]},{"word":"يُظْلَمُونَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlığa uğratılmak, zulme maruz kalmak anlamındadır; burada kimseye haksızlık yapılmayacağını, adaletin tam tecelli edeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olmadığı yere koymak, hakkı sahibine vermemektir. Ayetteki 'lâ yuzlemûn' ifadesi, kıyamet gününde hiçbir nefsin hakkının eksiltilmeyeceğini, kimseye haksızlık yapılmayacağını ve ilahi adaletin mutlak olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulüm, haddi aşmak ve başkasının hakkına tecavüz etmektir. Bu ayetteki olumsuz kullanımı, Allah'ın kullarına asla zulmetmeyeceğini, her nefsin kendi amellerinin karşılığını adil bir şekilde alacağını ve kimsenin haksızlığa uğramayacağını kesin bir dille ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/111*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/111*