# Nahl Sûresi, 123. Âyet (16:123) > ثُمَّ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ أَنِ ٱتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًا ۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ *Śumme evhaynâ ileyke eni-ttebi' millete ibrâhîme hanîfâ(en)(s) vemâ kâne mine-lmuşrikîn(e)* **Meal (Diyanet):** Sonra da sana, "Hakka yönelen İbrahim'in dinine uy. O, Allah'a ortak koşanlardan değildi" diye vahyettik. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/123 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Nahl Suresi 123. ayet, Hz. Muhammed'e (s.a.v.) Hz. İbrahim'in Hanif dinine uyması emrini vahyederek, tevhid inancının ve şirkten uzak durmanın önemini vurgular. Ayet, 'vahyettik', 'uy', 'millet' ve 'Hanif' gibi temel kavramlar üzerinden bu ilahi emri dilbilimsel bir derinlikle aktarır.","keyConcepts":[{"word":"أَوْحَيْنَآ","root":"و ح ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'ın peygamberine gizli ve hızlı bir şekilde bildirmesi, ilham etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy, hızlı bir şekilde gizlice bildirmektir. Ayetteki 'evhaynâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Peygamber'e, Hz. İbrahim'in dinine uyması emrini, beşer idrakinin ötesinde, ilahi bir yolla ve kesin bir biçimde bildirdiğini gösterir. Bu, sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bir emir ve yönlendirmedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vahy, Allah Teâlâ'nın peygamberlerine şeriat hükümlerini bildirmesidir. Ayetteki kullanımı, bu bildirimin doğrudan Allah'tan geldiğini ve Hz. Peygamber için bağlayıcı bir hüküm olduğunu ifade eder. Bu, vahyin ilahi kaynağını ve otoritesini vurgular."}]},{"word":"ٱتَّبِعْ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-'-","meaning":"Birinin izinden gitmek, ona uymak, takip etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'İttebi'' kelimesi, birinin yolunu benimsemek ve onun izinden gitmek anlamına gelir. Ayetteki 'İbrahim'in milletine uy' emri, Hz. Peygamber'in, Hz. İbrahim'in tevhid inancını, şirkten uzak duruşunu ve Hanifliğini örnek alarak kendi tebliğini sürdürmesi gerektiğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İttibâ', bir şeyi takip etmek, peşinden gitmektir. Ayetteki emir kipiyle kullanımı, Hz. İbrahim'in dininin temel prensiplerine sıkı sıkıya bağlı kalmanın ve ondan sapmamanın gerekliliğini vurgular. Bu, sadece bir tavsiye değil, ilahi bir emirdir."}]},{"word":"مِلَّةَ","root":"م ل ل","rootLatin":"m-l-l","meaning":"Din, şeriat, yol, inanç sistemi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Millet, din ve şeriat anlamındadır. Ayetteki 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in getirdiği tevhid inancına dayalı yaşam tarzını, ibadetlerini ve ahlaki prensiplerini kapsayan kapsamlı bir dinî sistemi ifade eder. Bu, sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir yaşam biçimidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Millet, peygamberlerin getirdiği şeriat ve dindir. Ayetteki 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'tan aldığı ve insanlara tebliğ ettiği, şirkten arınmış, saf tevhid dinini belirtir. Bu, Hz. Muhammed'in de aynı temel prensiplere bağlı kalması gerektiğini gösterir."}]},{"word":"حَنِيفًا","root":"ح ن ف","rootLatin":"h-n-f","meaning":"Doğru yola yönelen, batıldan uzaklaşan, tevhid inancına sahip olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hanif, eğrilikten doğruya yönelen demektir. Ayette Hz. İbrahim'in 'Hanif' olarak nitelendirilmesi, onun her türlü şirkten, batıl inançtan ve sapkınlıktan yüz çevirerek sadece Allah'ın birliğine yöneldiğini vurgular. Bu, tevhidin en saf halini temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'Hanif', Kur'an'da özellikle Hz. İbrahim ile ilişkilendirilen ve putperestlikten uzak durarak tek Tanrı'ya yönelen kişiyi ifade eden merkezi bir kavramdır. Ayetteki 'Hanif' kelimesi, Hz. İbrahim'in tevhid inancının özünü ve onun şirk karşıtı duruşunu net bir şekilde ortaya koyar, bu da Hz. Muhammed'e örnek teşkil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hanif kelimesi, 'eğri olandan doğruya yönelmek' anlamındaki 'hanefe' kökünden gelir. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in inanç sisteminin temelini oluşturan, her türlü sapkınlıktan arınmış, dosdoğru tevhid inancını ifade eder. Bu, Hz. Muhammed'in de aynı saflıkta bir inanca sahip olması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşanlar, birden fazla ilaha tapanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Müşrik, Allah'a ortak koşan, O'nunla birlikte başka ilahlar edinen kimsedir. Ayette Hz. İbrahim'in 'müşriklerden olmadığı' ifadesi, onun tevhid inancının mutlak saflığını ve şirkten tamamen uzak olduğunu kesin bir dille belirtir. Bu, Hz. Muhammed'e de şirkten uzak durma emrinin bir teyididir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'ın temel karşıt kavramlarından biri olduğunu belirtir. 'Müşrikîn' ise, Allah'ın mutlak birliğine karşı çıkarak O'na ortak koşanları ifade eder. Ayetteki bu ifade, Hz. İbrahim'in tevhidin en saf temsilcisi olduğunu ve şirkle hiçbir bağlantısının olmadığını vurgulayarak, Hz. Muhammed'e de aynı çizgide olma emrini pekiştirir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik","kissa-ibrahim","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"أَوْحَيْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vahyettik"},{"position":3,"surface":"إِلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sana"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen"},{"position":4,"surface":"أَنِ","pos":"harf","posDetail":"Tefsir Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":5,"surface":"ٱتَّبِعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"uy"},{"position":6,"surface":"مِلَّةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ل","rootLatin":"m-l-l","lemma":"مِلَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dinine"},{"position":7,"surface":"إِبْرَٰهِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"İbrahim'in"},{"position":8,"surface":"حَنِيفًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ن-ف","rootLatin":"ḥ-n-f","lemma":"حَنِيف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"doğruya yönelen"},{"position":9,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildi"},{"position":10,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müşriklerden"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/123* - **Vahiy ve Cebrâîl** · *16/123* - **Vahiy ve Cebrâîl** · *16/123* - **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *16/123*