# Nahl Sûresi, 124. Âyet (16:124)

> إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبْتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ ۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

*İnnemâ cu'ile-ssebtu ‘alâ-lleżîne-ḣtelefû fîh(i)(c) ve-inne rabbeke leyahkumu beynehum yevme-lkiyâmeti fîmâ kânû fîhi yaḣtelifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Cumartesi gününe saygı, ancak onda görüş ayrılığına düşenlere farz kılındı. Şüphesiz Rabbin, ayrılığa düşmekte oldukları şeyler konusunda kıyamet günü aralarında hüküm verecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/124

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 124. ayet, Cumartesi yasağının ihtilaf edenlere konulduğunu ve Allah'ın kıyamet günü bu ihtilaflar hakkında hüküm vereceğini bildirmektedir. Ayet, ilahi hükmün ve ihtilafın kaçınılmazlığını vurgulayan temel kavramlar içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"جُعِلَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Bir şeyi bir duruma getirmek, kılmak, tayin etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-a-l kökü, bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir hüküm koymak anlamlarına gelir. Ayetteki 'cüile' ifadesi, Cumartesi yasağının bir hüküm olarak tayin edildiğini, konulduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-a-l fiili, Kur'an'da bazen 'kıldı, yaptı' anlamında kullanılır. Burada 'cüile' meçhul sigasıyla, Cumartesi yasağının Allah tarafından bir hüküm olarak konulduğunu, tayin edildiğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلسَّبْتُ","root":"س ب ت","rootLatin":"s-b-t","meaning":"Yahudilere farz kılınan ve çalışmanın yasak olduğu Cumartesi günü ibadeti veya yasağıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-b-t kökü, rahat etmek, kesmek, durmak anlamlarına gelir. 'es-Sebt' ise Yahudilerin dinlenmek ve ibadet etmek için ayırdıkları, çalışmanın yasak olduğu gündür. Ayette bu günün yasağının konulmasından bahsedilmektedir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sebt, Yahudilere farz kılınan ve o gün avlanmanın, çalışmanın yasaklandığı gündür. Ayetteki 'es-Sebt', bu özel günün hükmünü ifade eder."}]},{"word":"ٱخْتَلَفُوا۟","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Bir konuda anlaşmazlığa düşmek, ihtilaf etmek, farklı görüşlere sahip olmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-l-f kökü, bir şeyin ardından gelmek, zıt olmak, muhalefet etmek anlamlarına gelir. 'İhtelefû' ise bir konuda farklı görüşlere sahip olmak, anlaşmazlığa düşmek demektir. Ayette, Cumartesi yasağı konusunda ihtilaf edenlere işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhtilaf kavramı, Kur'an'da genellikle hakikatten sapma, bölünme ve anlaşmazlık anlamlarında kullanılır. Burada, Cumartesi yasağına ilişkin farklı yorumlar ve uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan ayrılığı ifade eder."}]},{"word":"لَيَحْكُمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hüküm vermek, yargılamak, karar vermek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-k-m kökü, bir şeyi engellemek, sağlamlaştırmak, adaletle karar vermek anlamlarına gelir. 'Yahkumu' fiili, Allah'ın kıyamet günü insanlar arasındaki ihtilaflar hakkında adil bir karar vereceğini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hüküm, bir konuda nihai kararı vermek ve adaleti tesis etmektir. Ayetteki 'leyahkumu', Allah'ın ihtilaf konusu olan meselelerde kesin ve adil hükmünü vereceğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Ölülerin diriltilip hesap için ayağa kalkacağı son gün, kıyamet günü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-v-m kökü, ayağa kalkmak, durmak, ayakta durmak anlamlarına gelir. 'el-Kıyâme' ise ölülerin diriltilip hesap için ayağa kalkacağı, dünyanın sonu olan gündür. Ayette, Allah'ın hükmünün tecelli edeceği zaman dilimini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kıyamet, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve ilahi adaletin tam olarak tecelli edeceği, her şeyin açığa çıkacağı ve herkesin yaptıklarının karşılığını bulacağı gün olarak tasvir edilir. Ayette, ihtilafların nihai çözüm yeri olarak zikredilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/124*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/124*