# Nahl Sûresi, 14. Âyet (16:14)

> وَهُوَ ٱلَّذِى سَخَّرَ ٱلْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا۟ مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُوا۟ مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى ٱلْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

*Vehuve-lleżî saḣḣara-lbahra lite/kulû minhu lahmen tariyyen vetestaḣricû minhu hilyeten telbesûnehâ veterâ-lfulke mevâḣira fîhi velitebteġû min fadlihi vele'allekum teşkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O, taze et yemeniz ve takınacağınız süs eşyası çıkarmanız için denizi sizin hizmetinize verendir. Gemilerin orada suyu yara yara gittiğini görürsün. (Bütün bunlar) O'nun lütfundan nasip aramanız ve şükretmeniz içindir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 14. ayet, Allah'ın insanlara bahşettiği deniz nimetlerini ve bu nimetlerin insan yaşamındaki işlevlerini vurgular. Ayet, denizin insanoğlunun faydalanması için nasıl 'boyun eğdirildiğini' ve bu sayede elde edilen taze et, süs eşyaları ve ticari imkanları dile getirerek şükretmeye davet eder. Dilbilimsel olarak, 'boyun eğdirme', 'taze et', 'süs' ve 'şükür' gibi kavramlar ayetin ana mesajını oluşturan temel unsurlardır.","keyConcepts":[{"word":"سَخَّرَ","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Allah'ın bir şeyi insanın faydasına sunması, emrine amade kılması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'teshîr' kelimesini, bir şeyi zorla veya kolaylıkla bir işe yönlendirmek olarak açıklar. Ayetteki 'سَخَّرَ الْبَحْرَ' ifadesi, denizin Allah tarafından insanın menfaatine, onun iradesi dışında ve kolayca hizmet etmesi için yaratıldığını, yani denizin insana boyun eğdirildiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'سَخَّرَ' fiilinin mecazi anlamda 'emrine amade kılmak' olduğunu belirtir. Denizin insanlar için taze et, süs ve ticaret gibi faydalar sağlaması, onun Allah tarafından insanların hizmetine sunulduğunun bir göstergesidir."}]},{"word":"لَحْمًا","root":"ل ح م","rootLatin":"l-h-m","meaning":"Canlıların kas dokusundan elde edilen, besin değeri yüksek gıda.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lahm' kelimesini genel olarak hayvanların etini ifade etmek için kullanır. Ayetteki 'لَحْمًا طَرِيًّا' ifadesi, denizden elde edilen, yani balık etinin taze ve yenilebilir oluşuna vurgu yapar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'lahm' kelimesinin canlıların bedenindeki kas dokusunu ifade ettiğini belirtir. Ayette denizden elde edilen 'taze et'in, Allah'ın insanlara sunduğu bir rızık ve nimet olduğu vurgulanır."}]},{"word":"طَرِيًّا","root":"ط ر و","rootLatin":"t-r-w","meaning":"Taze, yeni, bozulmamış.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tarî' kelimesini 'taze, yeni' olarak açıklar. Denizden çıkarılan balığın hemen tüketilebilecek tazelikte olması, Allah'ın insanlara sunduğu nimetin kalitesini ve faydasını gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tarî' kelimesinin 'henüz bozulmamış, yeni kesilmiş veya avlanmış' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'لَحْمًا طَرِيًّا' ifadesi, deniz ürünlerinin taze olarak tüketilmesinin bir nimet olduğunu vurgular."}]},{"word":"حِلْيَةً","root":"ح ل ي","rootLatin":"h-l-y","meaning":"Süs eşyası, takı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hilye' kelimesini 'süs, ziynet' olarak tanımlar. Ayette denizden çıkarılan inci, mercan gibi süs eşyalarına işaret edilir ki bunlar insanların kendilerini güzelleştirmek için kullandıkları takılardır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hilye' kelimesinin kadınların süslenmek için kullandığı her türlü ziynet eşyasını kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda bu, denizden elde edilen ve takı olarak kullanılan değerli taşları ve incileri ifade eder."}]},{"word":"تَشْكُرُونَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Nimetin kadrini bilmek, karşılığını vermek, minnettar olmak.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şükür' kavramını, Allah'ın bahşettiği nimetlere karşı minnettarlık göstermek ve bu nimetleri Allah'ın rızasına uygun kullanmak olarak açıklar. Ayetteki 'لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ' ifadesi, Allah'ın deniz nimetlerini sunmasının amacının, insanların bu nimetlerin farkına varıp O'na şükretmeleri olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şükür' kelimesini, nimetin sahibini bilmek ve ona karşı minnettarlık göstermek olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, denizden elde edilen et, süs ve ticaret imkanları gibi nimetlerin Allah'tan geldiğini idrak edip O'na hamd ve şükürde bulunmak kastedilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Müzekker Gaib Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"سَخَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boyun eğdirdi"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَحْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"denizi"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"تَأْكُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"yemeniz"},{"position":6,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":7,"surface":"لَحْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ح-م","rootLatin":"l-h-m","lemma":"لَحْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"et"},{"position":8,"surface":"طَرِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ط-ر-ي","rootLatin":"ṭ-r-y","lemma":"طَرِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"taze"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"تَسْتَخْرِجُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"اِسْتَخْرَجَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği fiil gibi mansûb","gloss":"çıkarmanız"},{"position":10,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":11,"surface":"حِلْيَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ل-ي","rootLatin":"ḥ-l-y","lemma":"حِلْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"süs"},{"position":12,"surface":"تَلْبَسُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبِسَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"giyiyorsunuz"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"تَرَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-a-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"görürsün"},{"position":14,"surface":"ٱلْفُلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gemileri"},{"position":15,"surface":"مَوَاخِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil (Cemi)","root":"م-خ-ر","rootLatin":"m-kh-r","lemma":"مَاخِر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yara yara giden"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":17,"surface":"تَبْتَغُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"arayasınız"},{"position":18,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":19,"surface":"فَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfundan"},{"position":19,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":20,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":21,"surface":"تَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"şükredersiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/14*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/14*