# Nahl Sûresi, 15. Âyet (16:15)

> وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَـٰرًا وَسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

*Veelkâ fî-l-ardi ravâsiye en temîde bikum veenhâran vesubulen le'allekum tehtedûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (15-16) Sizi sarsmaması için yeryüzünde sağlam dağlar; yolunuzu bulmanız için de nehirler, yollar ve nice işaretler meydana getirdi. İnsanlar yıldızlarla da yollarını bulurlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 15. ayet, Allah'ın yeryüzünü insanlar için yaşanılır kıldığını ve bu düzenin temel unsurlarını dilbilimsel bir derinlikle sunar. Ayet, yeryüzünün istikrarını sağlayan dağlar, su kaynakları ve yol göstericileri vurgulayarak, insanın doğru yolu bulmasına yönelik ilahi lütfu işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"وَأَلْقَىٰ","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Allah'ın bir şeyi bir yere bırakması, yerleştirmesi, yaratması anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-İsfehânî, 'el-ilka'' kelimesini bir şeyi bir yere atmak, bırakmak olarak açıklar. Ayetteki bağlamda ise Allah'ın dağları yeryüzüne sağlam bir şekilde yerleştirmesi, yaratması ve sabitlemesi anlamında kullanılmıştır ki bu, ilahi kudretin bir tecellisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'elka' fiilinin mecazi olarak 'yaratmak' veya 'var etmek' anlamında kullanılabileceğini belirtir. Burada dağların yeryüzüne 'bırakılması' ifadesi, onların Allah tarafından yaratılıp sabitlenmesi manasına gelir ve yeryüzünün dengesini sağlamadaki rolünü vurgular."}]},{"word":"رَوَٰسِىَ","root":"ر س و","rootLatin":"r-s-v","meaning":"Yeryüzünü sarsılmaktan koruyan, sağlam ve sabit dağlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'revâsî' kelimesini 'sabit ve sağlam dağlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, dağların yeryüzünün dengesini sağlayan, onu sarsılmaktan koruyan temel unsurlar olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-İsfehânî, 'resâ' fiilinin bir şeyin sabit ve sağlam olması anlamına geldiğini belirtir. 'Revâsî' ise bu kökten türeyen ve yeryüzünü sabitleyen, geminin demir atması gibi onu yerinde tutan dağları ifade eder. Ayetteki bağlamda, dağların yeryüzünün istikrarındaki rolü vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'dağ' kavramının sadece coğrafi bir unsur olmanın ötesinde, ilahi kudretin ve yaratılışın bir sembolü olduğunu belirtir. 'Revâsî' kelimesi, bu sembolik anlamı pekiştirerek, dağların yeryüzüne kazandırdığı sağlamlık ve dengeyi vurgular."}]},{"word":"تَمِيدَ","root":"م ي د","rootLatin":"m-y-d","meaning":"Yeryüzünün sallanması, sarsılması veya dengesini kaybetmesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'mâde yemîdu' fiilinin 'sallanmak, çalkalanmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en temîde biküm' ifadesi, dağların varlığı sayesinde yeryüzünün insanları sarsmaması, dengede kalması amacını taşır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"El-Halebî, 'meyd' kelimesinin bir şeyin şiddetli bir şekilde sallanması ve dengesini kaybetmesi durumunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, dağların yeryüzünü bu tür bir sarsıntıdan koruyarak insan yaşamı için uygun bir ortam sağladığını gösterir."}]},{"word":"تَهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, rehberlik edilmek, doğru yola ulaşmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-İsfehânî, 'hidâyet' kelimesinin bir şeyi nazikçe doğru yola iletmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lealleküm tehtedûn' ifadesi, Allah'ın yarattığı yollar ve işaretler sayesinde insanların hem maddi (yön bulma) hem de manevi (doğru yolu bulma) anlamda hidayete ermelerini amaçladığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidâyet' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve hem fiziksel bir yol göstermeyi hem de manevi ve ahlaki rehberliği kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'tehtedûn' kelimesi, Allah'ın yarattığı doğal işaretlerin (nehirler, yollar, yıldızlar) insanlara hem dünyevi seyahatlerinde hem de hayatın anlamını bulmada yol gösterici olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hidâyet' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'yol göstermek, doğruya iletmek, rehberlik etmek' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yeryüzünde yarattığı unsurların (yollar, nehirler) insanların hem fiziki olarak yönlerini bulmalarına hem de Allah'ın varlığına ve kudretine dair delillerle manevi bir hidayete ulaşmalarına vesile olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَلْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bıraktı/koydu"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":4,"surface":"رَوَٰسِىَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ر-س-و","rootLatin":"r-s-w","lemma":"رَاسِيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sabit dağlar/kazıklar"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki/için"},{"position":6,"surface":"تَمِيدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ي-د","rootLatin":"m-y-d","lemma":"مَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i nasb olan 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"sarsılsın"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَنْهَـٰرًا","pos":"isim","posDetail":"İsim Cemi","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb (ravâsiye'ye atfedilmiştir)","gloss":"nehirler"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"سُبُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim Cemi","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb (ravâsiye'ye atfedilmiştir)","gloss":"yollar"},{"position":10,"surface":"لَّعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i teşbih ve nasb olan 'lealle'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"تَهْتَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû (lealle'nin haberi konumunda)","gloss":"doğru yolu bulursunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/15*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/15*
- **Ra'd Sûresi** · *15. ayet*
- **Ra'd Sûresi** · *15. ayet*
- **Ra'd Sûresi** · *15. ayet*
- **Ra'd Sûresi** · *15. ayet*
