# Nahl Sûresi, 18. Âyet (16:18)

> وَإِن تَعُدُّوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ

*Ve-in te'uddû ni'meta(A)llâhi lâ tuhsûhâ(k) inna(A)llâhe leġafûrun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Halbuki Allah'ın nimetini saymaya kalksanız onu sayamazsınız. Şüphesiz Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 18. ayet, Allah'ın nimetlerinin sayılamazlığını vurgulayarak, O'nun engin bağışlayıcılığını ve merhametini dile getirmektedir. Ayet, 'nimet', 'ihsa' (saymak/kuşatmak), 'gafur' ve 'rahim' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi lütfu ve affı işler.","keyConcepts":[{"word":"نِعْمَةَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği, onlara fayda sağlayan her türlü lütuf ve ihsan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nimet, 'in'am' (nimetlendirme) masdarından türemiş olup, birine iyilik ve ihsanda bulunmak demektir. Ayetteki kullanımıyla Allah'ın kullarına verdiği sayısız lütfu, ihsanı ve faydayı ifade eder ki bu lütuflar sayılamayacak kadar çoktur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nimet kelimesi, Allah'ın insanlara bahşettiği rızık, sağlık, güvenlik gibi her türlü iyiliği kapsar. Ayetteki 'nimet' ifadesi, bu iyiliklerin genelini ve çokluğunu mecazi bir anlatımla vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nimet, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara olan lütfunu, ihsanını ve onlara bahşettiği her türlü iyiliği ifade eder. Bu ayette, nimetin sayılamazlığı, Allah'ın cömertliğinin ve insanlara olan bitmez tükenmez lütfunun bir göstergesi olarak sunulur."}]},{"word":"تُحْصُوهَا","root":"ح ص ى","rootLatin":"h-s-y","meaning":"Bir şeyi saymak, miktarını belirlemek, kuşatmak ve tam olarak kavramak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsa, bir şeyi saymak ve miktarını bilmek anlamına gelir. Ayetteki 'lâ tuhsûhâ' ifadesi, Allah'ın nimetlerinin o kadar çok olduğunu ve kapsamlı olduğunu belirtir ki, insanlar onları tek tek saymaya veya tam olarak kuşatmaya güç yetiremezler."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsa, 'hasâ' (çakıl taşı) kelimesinden türemiş olup, çakıl taşlarını saymak gibi bir şeyi saymak ve miktarını belirlemek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın nimetlerinin sayılamayacak kadar çokluğunu, insan idrakinin ve sayma yeteneğinin ötesinde olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İhsa fiili, sadece saymak değil, aynı zamanda bir şeyi tam olarak kavramak, kuşatmak ve kontrol altına almak anlamlarını da içerir. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin insan tarafından ne sayılabilen ne de tam olarak kavranabilen bir büyüklükte olduğu ifade edilir."}]},{"word":"لَغَفُورٌ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın kullarının günahlarını örten, bağışlayan ve affeden sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğafûr, 'ğafr' kökünden türemiş olup, bir şeyi örtmek ve gizlemek anlamına gelir. Allah'ın Ğafûr olması, kullarının günahlarını örtmesi, onları affetmesi ve cezalandırmaması demektir. Ayetteki bağlamda, nimetleri saymaktan aciz kalan kullarına karşı Allah'ın bağışlayıcılığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ğafûr, Allah'ın sıfatlarından olup, günahları çokça bağışlayan demektir. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin büyüklüğü karşısında insanın acizliği vurgulandıktan sonra, O'nun engin bağışlayıcılığına işaret edilerek bir teselli ve ümit kapısı açılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ğafûr, Kur'an'da Allah'ın temel sıfatlarından biridir ve O'nun günahları affetme, örtme ve bağışlama yeteneğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin sayısızlığına rağmen, insanın eksikliklerine ve hatalarına karşı O'nun bağışlayıcı olduğu vurgulanır."}]},{"word":"رَّحِيمٌ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına karşı çok merhametli, şefkatli ve lütufkâr olması.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahîm, 'rahmet' kökünden türemiş olup, çok merhamet eden demektir. Allah'ın Rahîm olması, O'nun kullarına karşı sürekli ve özel bir merhametle muamele etmesini ifade eder. Ayetteki bağlamda, nimetleri saymaktan aciz kalan kullarına karşı Allah'ın merhametinin sonsuzluğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahîm, 'rahmet'ten türemiş olup, merhameti çok olan demektir. Allah'ın Rahîm sıfatı, O'nun kullarına olan lütfunu, şefkatini ve onlara iyilik etme arzusunu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın bağışlayıcılığının yanı sıra, kullarına karşı olan engin merhameti de vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Rahîm, Allah'ın isimlerinden olup, ahirette müminlere özel merhamet eden anlamına gelir. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin sayısızlığı ve insanın acizliği karşısında, O'nun hem bağışlayıcı hem de merhametli olduğu belirtilerek, kullarına olan lütfunun sürekliliği ve kapsamı ifade edilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"تَعُدُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-د-د","rootLatin":"ʿ-d-d","lemma":"عَدَّ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"sayarsanız"},{"position":3,"surface":"نِعْمَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-ʿ-m","lemma":"نِعْمَة","form":"Fa'le","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimeti"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"تُحْصُوهَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ص-ي","rootLatin":"ḥ-ṣ-y","lemma":"أَحْصَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"sayamazsınız"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olarak mebnî","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"لَغَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayandır"},{"position":10,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok merhametlidir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/18*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/18*