# Nahl Sûresi, 25. Âyet (16:25)

> لِيَحْمِلُوٓا۟ أَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۙ وَمِنْ أَوْزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ

*Liyahmilû evzârahum kâmileten yevme-lkiyâmeti(ﻻ) vemin evzâri-lleżîne yudillûnehum biġayri ‘ilm(in)(k) elâ sâe mâ yezirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Böylece kıyamet gününde kendi günahlarını tam olarak, bilgisizce saptırdıkları kimselerin günahlarının da bir kısmını yüklenirler. Dikkat et, yüklendikleri ne kötüdür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/25

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 25. ayet, 'yüklenmek', 'günah/yük' ve 'saptırmak' gibi temel kavramlar üzerinden, kıyamet günündeki sorumluluk ve ceza mekanizmasını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, hem kendi günahlarını hem de başkalarını saptırmanın getirdiği ek yükü vurgulayarak, bu eylemlerin ağırlığını semantik olarak güçlendirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"لِيَحْمِلُوٓا۟","root":"ح م ل","rootLatin":"h-m-l","meaning":"Kıyamet günü günahları ve sorumlulukları yüklenmek, taşımak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haml (حمل) kelimesi, bir şeyi taşımak, yüklenmek anlamına gelir. Ayetteki 'liyahmilû' (ليحملوا) fiili, günahların ve sorumlulukların manevi bir yük olarak taşınmasını ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir taşıma değil, aynı zamanda bir sorumluluğu üstlenmeyi ve onun sonuçlarına katlanmayı da içerir. (el-Müfredât, s. 257)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Haml (حمل) mecazi olarak, bir kişinin üzerine aldığı sorumluluğu veya işlediği günahı ifade eder. Ayetteki kullanım, günahların bir yük gibi omuzlara alınması ve kıyamet gününde bunun hesabının verilmesi anlamındadır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 367)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'haml' (حمل) kavramı, genellikle 'yük' veya 'ağırlık' anlamında kullanılır ve özellikle günahların veya sorumlulukların manevi ağırlığını ifade eder. Bu ayette, saptırıcıların kendi günahlarının yanı sıra saptırdıkları kişilerin günahlarından da bir payı 'yüklenmeleri', bu sorumluluğun ne denli ağır olduğunu gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165)"}]},{"word":"أَوْزَارَهُمْ","root":"و ز ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Günahlar, yükler veya ağır sorumluluklar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vizr (وزر) kelimesi, günah ve ağır yük anlamına gelir. Ayetteki 'evzârahum' (أوزارهم) ifadesi, saptırıcıların işledikleri günahları ve bu günahların getirdiği ağır sorumlulukları ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 250)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vizr (وزر), aslen ağır yük demektir. Kur'an'da ise genellikle günah ve sorumluluk anlamında kullanılır. Bu ayette, 'evzârahum' (أوزارهم) hem kendi işledikleri günahları hem de başkalarını saptırmanın getirdiği günah yükünü kapsar. (el-Müfredât, s. 859)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vizr (وزر), sırtı ağırlaştıran şeydir ve mecazi olarak günah için kullanılır. Ayetteki 'evzârahum' (أوزارهم) ifadesi, kıyamet gününde bu kişilerin omuzlarına yüklenecek olan günahların ağırlığını ve büyüklüğünü vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 5, s. 248)"}]},{"word":"يُضِلُّونَهُم","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Birini doğru yoldan saptırmak, şaşırtmak veya yanlış yola yönlendirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dalâl (ضلال), doğru yoldan sapmak veya şaşırmak demektir. 'Yudillûnehum' (يضلونهم) fiili, başkalarını kasten doğru yoldan saptırma eylemini ifade eder. Ayetteki 'bilmeden' (biğayri ilmin) ifadesiyle birlikte kullanılması, saptırıcıların bu eylemi bilinçli bir şekilde yaptıklarını, ancak saptırılanların durumdan habersiz olduğunu ima eder. (el-Müfredât, s. 497)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dalâl (ضلال), hak yoldan ayrılmak ve şaşırmaktır. 'Yudillûnehum' (يضلونهم) fiili, başkalarını doğru yoldan uzaklaştırma ve onları yanlış inançlara veya eylemlere sevk etme anlamını taşır. Bu, sadece kendi sapkınlıkları değil, başkalarını da bu sapkınlığa sürükleme sorumluluğunu gösterir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 331)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Dalâl (ضلال) kavramı, Kur'an'da hem kişinin kendi sapkınlığını hem de başkalarını saptırmasını ifade eder. 'Yudillûnehum' (يضلونهم) fiili, aktif bir saptırma eylemini belirtir ve bu eylemin kıyamet gününde ek bir sorumluluk getireceğini vurgular. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 215)"}]},{"word":"يَزِرُونَ","root":"و ز ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Günah yüklenmek, günah işlemek veya günahın sorumluluğunu taşımak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vizr (وزر) kökünden türeyen 'yezîrûne' (يزرون) fiili, günah yüklenmek, günah işlemek veya günahın ağırlığını taşımak anlamına gelir. Ayetteki 'sâe mâ yezîrûne' (ساء ما يزرون) ifadesi, yüklendikleri bu günahın ne kadar kötü ve ağır olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 859)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vizr (وزر) kelimesi, günah ve ağır yük anlamındadır. 'Yezîrûne' (يزرون) fiili, bu günahı yüklenmek ve onun sonuçlarına katlanmak demektir. Ayetteki kullanım, saptırıcıların hem kendi günahlarını hem de saptırdıkları kişilerin günahlarını yüklenmelerinin ne denli büyük bir sorumluluk olduğunu ifade eder. (el-Külliyyât, s. 977)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vizr (وزر), günah ve sorumluluk anlamına gelir. 'Yezîrûne' (يزرون) fiili, bu günahı üstlenmek ve taşımak eylemini ifade eder. Ayetteki 'sâe mâ yezîrûne' (ساء ما يزرون) ifadesi, bu yükün kötülüğünü ve ağırlığını pekiştirir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 4, s. 250)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","ahiret-mukafat","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Muzâri fiili nasb eden harf","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"يَحْمِلُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"yüklensinler"},{"position":2,"surface":"أَوْزَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وِزْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüklerini"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"كَامِلَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-م-ل","rootLatin":"k-m-l","lemma":"كَامِل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"tam olarak"},{"position":4,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"günü"},{"position":5,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"İf'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyametin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":7,"surface":"أَوْزَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وِزْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yüklerinden"},{"position":8,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kimselerin"},{"position":9,"surface":"يُضِلُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"أَضَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"saptırıyorlar"},{"position":9,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":11,"surface":"عِلْمٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bilgi"},{"position":12,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Tembih Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Dikkat edin"},{"position":13,"surface":"سَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'-","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötüdür"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":15,"surface":"يَزِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وَزَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yüklendikleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *16/25*
- **Sâd Sûresi** · *16/25*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/25*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/25*
