# Nahl Sûresi, 26. Âyet (16:26)

> قَدْ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنْيَـٰنَهُم مِّنَ ٱلْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ ٱلسَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ وَأَتَىٰهُمُ ٱلْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

*Kad mekera-lleżîne min kablihim feeta(A)llâhu bunyânehum mine-lkavâ'idi feḣarra ‘aleyhimu-ssekfu min fevkihim veetâhumu-l'ażâbu min hayśu lâ yeş'urûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlardan öncekiler de tuzak kurmuşlardı. Allah'ın azabı binalarını, temelinden gelip yıktı da tavanları başlarına çöküverdi ve azap kendilerine fark edemedikleri yerden geldi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 26. ayet, geçmiş ümmetlerin kurduğu düzenlerin Allah tarafından nasıl bozulduğunu ve beklenmedik bir azapla cezalandırıldıklarını anlatır. Ayet, 'mekr', 'bünyan', 'kavâid', 'sakf' ve 'azâb' gibi kavramlar üzerinden ilahi müdahalenin yıkıcı gücünü ve insan planlarının acizliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مَكَرَ","root":"م ك ر","rootLatin":"m-k-r","meaning":"Ayette, önceki ümmetlerin Allah'a karşı veya müminlere karşı kurdukları hileli düzenleri, tuzakları ve kötü planları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mekr' kelimesini, birini fark ettirmeden kötü bir duruma düşürmek için yapılan hile ve düzen olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretine karşı kurulan, ancak sonuçta kuranların aleyhine dönen sinsi planları anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mekr'i, düşmana karşı gizlice yapılan hile ve tuzak olarak açıklar. Ayetteki 'kad mekara' ifadesi, geçmiş kavimlerin peygamberlerine ve Allah'ın dinine karşı kurdukları aldatıcı düzenleri mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mekr' kavramının Kur'an'da hem olumlu (Allah'ın mekr'i) hem de olumsuz (insanların mekr'i) anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'mekr', insanların Allah'ın iradesine karşı kurduğu, ancak nihayetinde kendilerini helake sürükleyen kötü niyetli planları ifade eder."}]},{"word":"بُنْيَـٰنَهُم","root":"ب ن ى","rootLatin":"b-n-y","meaning":"Onların inşa ettikleri, kurdukları yapıları, binaları; mecazi olarak da düzenlerini, sistemlerini ve güçlerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bünyan' kelimesini 'bina' olarak açıklar. Ayetteki 'bünyanehum' ifadesi, geçmiş kavimlerin maddi yapılarını ve aynı zamanda onların kurdukları toplumsal, siyasi düzenleri ve güçlerini sembolize eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bünyan'ı 'bina etmek, inşa etmek' kökünden türemiş bir isim olarak verir. Ayette, bu kelime, o kavimlerin kendilerini güvende hissettikleri, üzerine kurulu oldukları tüm maddi ve manevi yapılarını, düzenlerini temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bünyan'ın sadece fiziksel yapıları değil, aynı zamanda bir toplumun veya medeniyetin temelini oluşturan tüm kurumları ve değerleri de ifade edebileceğini belirtir. Ayette, Allah'ın bu 'bünyan'ı çökertmesi, onların tüm varlıklarını ve düzenlerini ortadan kaldırması anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلْقَوَاعِدِ","root":"ق ع د","rootLatin":"k-a-d","meaning":"Binaların temelleri, dayanak noktaları; mecazi olarak da bir düzenin, sistemin temel prensipleri ve dayanakları.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kavâid' kelimesini 'kaide'nin çoğulu olarak, bir şeyin üzerine oturduğu temel ve dayanak noktası olarak açıklar. Ayette, Allah'ın 'bünyan'ı 'kavâid'inden çökertmesi, onların düzenlerinin en temelden, en zayıf noktasından yıkıldığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kaide'yi bir şeyin alt kısmı, temeli ve dayanağı olarak tanımlar. Ayetteki 'minel-kavâid' ifadesi, Allah'ın müdahalesinin, onların kurdukları düzenin en sağlam görünen, ancak aslında en zayıf olan temelini hedef aldığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kavâid'in binaların temelleri olduğunu ve bu temellerin sarsılmasıyla tüm yapının çökeceğini belirtir. Ayetteki kullanım, geçmiş kavimlerin güçlerinin ve düzenlerinin, Allah'ın iradesi karşısında ne kadar zayıf olduğunu mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"ٱلسَّقْفُ","root":"س ق ف","rootLatin":"s-k-f","meaning":"Binaların tavanı, çatısı; mecazi olarak da koruyucu unsurları, güven ve emniyet hissi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sakf'ı bir şeyin üstünü örten, tavan olarak tanımlar. Ayetteki 'feharra aleyhimu's-sakfu' ifadesi, temelleri çöken binaların tavanlarının da üzerlerine yıkılmasıyla, onların tüm koruyucu unsurlarının ve güvenlerinin yok olduğunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sakf'ın bilinen tavan anlamının yanı sıra, mecazi olarak da bir şeyin üstünü örten, koruyan unsur olarak kullanılabileceğini belirtir. Ayette, tavanın çökmesi, onların kendilerini güvende hissettikleri her şeyin başlarına yıkılması anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلْعَذَابُ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın cezası, azabı; geçmiş ümmetlere gönderilen helak edici musibet ve felaketler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azâb'ı, bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamındaki 'azb' kökünden türeterek, insanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, acı veren ceza olarak tanımlar. Ayetteki 'etâhumu'l-azâb', Allah'ın, onların beklemedikleri bir yerden gelen cezasıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'azâb'ı, insanı rahatsız eden, acı veren her türlü durum ve ceza olarak açıklar. Ayetteki 'min haythu lâ yeş'urûn' (farketmedikleri yerden) ifadesiyle birlikte, bu azabın beklenmedik ve kaçınılmaz bir şekilde geldiği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'azâb'ın Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak kullanıldığını ve bu cezanın, Allah'ın emirlerine karşı gelenlere yönelik olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'azâb', geçmiş kavimlerin 'mekr'ine karşılık gelen ilahi bir müdahale ve helaktir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","ahiret-mukafat","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten, muhakkak"},{"position":2,"surface":"مَكَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ك-ر","rootLatin":"m-k-r","lemma":"مَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzen kurdu"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mekere fiilinin fâili olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bunun üzerine"},{"position":6,"surface":"أَتَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi, yıktı"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"بُنْيَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بُنْيَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bina, yapı"},{"position":8,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":10,"surface":"ٱلْقَوَاعِدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ع-د","rootLatin":"q-'-d","lemma":"قَاعِدَة","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"temeller"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bunun üzerine"},{"position":11,"surface":"خَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ر","rootLatin":"kh-r-r","lemma":"خَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yıkıldı"},{"position":12,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"هِمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"ٱلسَّقْفُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ق-ف","rootLatin":"s-q-f","lemma":"سَقْف","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"tavan"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":15,"surface":"فَوْقِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ف-و-ق","rootLatin":"f-w-q","lemma":"فَوْق","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"üstü"},{"position":15,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"أَتَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":16,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":17,"surface":"ٱلْعَذَابُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":18,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":19,"surface":"حَيْثُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَيْثُ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"yerden"},{"position":20,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":21,"surface":"يَشْعُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ع-ر","rootLatin":"sh-'-r","lemma":"شَعَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"farketmezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/26*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/26*