# Nahl Sûresi, 40. Âyet (16:40)

> إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَىْءٍ إِذَآ أَرَدْنَـٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

*İnnemâ kavlunâ lişey-in iżâ eradnâhu en nekûle lehu kun feyekûn(u)*

**Meal (Diyanet):** Biz bir şeyin olmasını istediğimiz zaman sözümüz sadece, ona, "ol" dememizdir. O da hemen oluverir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 40. ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve iradesinin mutlaklığını vurgular. Ayet, ilahi emrin anında ve kesin bir şekilde gerçekleştiğini, hiçbir engel tanımadığını dilbilimsel olarak 'kün feyekûn' ifadesiyle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"قَوْلُنَا","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Allah'ın yaratma iradesini ifade eden sözü, emri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin ifade edilmesi, söylenmesi anlamına gelir. Ayetteki 'kavlunâ' (sözümüz) ifadesi, Allah'ın yaratma iradesini ve emrini temsil eder; bu, sadece bir ses değil, aynı zamanda bir hüküm ve icraat gücüdür. Allah'ın sözü, yaratma fiilinin kendisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), burada mecazi olarak Allah'ın iradesinin ve emrinin tezahürüdür. Bir şeyin var olması için Allah'ın 'sözü' yeterlidir; bu, O'nun kudretinin ve yaratıcılığının bir ifadesidir. İnsan sözünden farklı olarak, ilahi söz anında ve kesin bir sonuç doğurur."}]},{"word":"أَرَدْنَاهُ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Allah'ın bir şeyin var olmasını dilemesi, irade etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İrade (إرادة), bir şeyi istemek, dilemek ve ona yönelmek anlamına gelir. Allah'ın 'eradnâhu' (onu dilediğimizde) ifadesi, O'nun mutlak iradesini ve yaratma kudretini gösterir. Bu irade, herhangi bir dış etkiye bağlı olmaksızın, kendi zatından kaynaklanır ve gerçekleşmesi kaçınılmazdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İrade (إرادة), Allah'ın sıfatlarından olup, bir şeyin olmasını veya olmamasını belirleyen ezeli ve ebedi bir dilemedir. Ayetteki 'eradnâhu' ifadesi, Allah'ın yaratma fiilinden önce gelen, o fiili gerçekleştirmeye yönelik kesin ve mutlak dileğini ifade eder."}]},{"word":"نَّقُولَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Allah'ın yaratma emrini ifade etmesi, 'Ol' demesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nakûle (نقول), 'dememiz' anlamına gelir. Bu fiil, Allah'ın yaratma emrinin basitliğini ve etkinliğini vurgular. Bir şeyin var olması için sadece 'kün' (ol) demesi yeterlidir, bu da O'nun kudretinin ve yaratıcılığının eşsizliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kavl' (söz) ve 'kâne' (olmak) fiilleri arasındaki ilişki, Allah'ın yaratma gücünün temelini oluşturur. 'Nakûle' fiili, ilahi emrin doğrudan ve aracısız bir şekilde gerçekleştiğini, yaratılışın bir süreç değil, anlık bir emirle vuku bulduğunu ifade eder."}]},{"word":"كُن","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Allah'ın yaratma emri, 'Ol!' anlamında bir emir fiili.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kün (كن), 'ol' anlamına gelen bir emir fiilidir ve Allah'ın yaratma kudretinin en veciz ifadesidir. Bu tek kelime, yoktan var etme gücünü, ilahi iradenin mutlaklığını ve yaratılışın anında gerçekleştiğini simgeler. Hiçbir şeye ihtiyaç duymadan, sadece bu emirle her şey var olur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'Kün' kelimesi, Kur'an'da Allah'ın yaratma fiilini ifade eden anahtar bir kavramdır. Bu emir, sadece bir söz değil, aynı zamanda bir eylem ve bir sonuçtur. 'Kün' denildiğinde, yaratılmak istenen şeyin varlığı anında ve kesin olarak gerçekleşir, bu da ilahi kudretin sınırsızlığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"'Kün' kavramı, Kur'an'ın ontolojik temelini oluşturur. Allah'ın 'kün' emri, varoluşun başlangıcıdır ve bu emirle her şeyin varlık sahasına çıktığını ifade eder. Bu, yaratılışın bir süreç değil, ilahi iradenin anlık bir tezahürü olduğunu gösterir."}]},{"word":"فَيَكُونُ","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Allah'ın emriyle bir şeyin hemen ve kesin olarak var olması, gerçekleşmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Feyekûnu (فيكون), 'hemen olur' anlamına gelir. Buradaki 'fa' (ف) harfi, sebebiyet ve ta'kib (ardıllık) ifade eder; yani 'kün' emrinin hemen ardından, hiçbir gecikme olmaksızın yaratılışın gerçekleştiğini gösterir. Bu, Allah'ın kudretinin ve emrinin mutlak etkinliğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Feyekûnu (فيكون) ifadesi, 'kün' emrinin anında ve kesin bir şekilde gerçekleştiğini belirtir. Bu, Allah'ın yaratma fiilinin zaman ve mekan sınırlamalarından münezzeh olduğunu, O'nun iradesinin mutlak ve engellenemez olduğunu gösterir. Emir ve sonuç arasında hiçbir boşluk yoktur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tevhid","kader","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"ا-ن-ن","rootLatin":"i-n-n","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":2,"surface":"قَوْلُنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sözümüz"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, e"},{"position":3,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَىْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":4,"surface":"إِذَآ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":5,"surface":"أَرَدْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istedik"},{"position":5,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mesi"},{"position":7,"surface":"نَّقُولَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i nasb (أَن) ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"dememiz"},{"position":8,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"كُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ol"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hemen, o zaman"},{"position":10,"surface":"يَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"olur"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nahl Suresi 40. ayet*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nahl Suresi 40. ayet*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *16/40*
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *16/40*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/40*