# Nahl Sûresi, 49. Âyet (16:49)

> وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ

*Veli(A)llâhi yescudu mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ardi min dâbbetin velmelâ-iketu vehum lâ yestekbirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler büyüklük taslamadan Allah'a secde ederler (boyun eğerler).

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 49. ayet, Allah'ın mutlak egemenliğini ve tüm yaratılmışların O'na boyun eğdiğini vurgulamaktadır. Ayet, göklerde ve yerde bulunan canlıların ve meleklerin, kibirlenmeksizin Allah'a secde etmesini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَسْجُدُ","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Allah'a boyun eğme, itaat etme ve O'nun azameti karşısında tevazu gösterme eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Secde, alnı yere koymakla birlikte, aynı zamanda tevazu ve boyun eğmeyi ifade eder. Ayetteki 'yescudu' fiili, sadece fiziksel bir eylemden ziyade, tüm varlıkların Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğmesini, O'nun kudretini ve azametini kabul etmesini anlatır. Bu, yaratılmışların yaratıcıya karşı doğal bir itaatini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Secde, lügatte eğilmek ve boyun eğmek anlamına gelir. Şeriatta ise, belirli bir şekilde alnı yere koymaktır. Ancak ayetteki kullanımı, genel bir itaat ve teslimiyet anlamını taşır. Canlıların ve meleklerin secde etmesi, onların Allah'ın emrine kayıtsız şartsız uymaları ve O'nun yaratıcılığını tanımaları demektir. Bu, varoluşsal bir teslimiyettir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Secde kavramı Kur'an'da sadece namazdaki fiziksel secdeyi değil, aynı zamanda Allah'ın iradesine tam bir teslimiyet ve boyun eğmeyi de ifade eder. Nahl 49'daki 'yescudu' fiili, tüm yaratılmışların, kendi iradeleri olsun ya da olmasın, Allah'ın evrensel yasalarına ve kudretine tabi olmasını, O'nun önünde tevazu göstermesini vurgular. Bu, kozmik bir itaatin ifadesidir."}]},{"word":"دَآبَّةٍ","root":"د ب ب","rootLatin":"d-b-b","meaning":"Yeryüzünde hareket eden, yürüyen her türlü canlı varlık.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe, yeryüzünde debelenen, yani hareket eden her canlı varlık için kullanılır. Bu kelime, genellikle dört ayaklı hayvanlar için kullanılsa da, Kur'an'da daha geniş bir anlamda, yeryüzündeki tüm canlıları kapsayacak şekilde kullanılır. Ayetteki 'min dâbbetin' ifadesi, insanlardan hayvanlara kadar tüm canlıların Allah'a secde ettiğini, yani O'nun kudretine boyun eğdiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe, yeryüzünde yürüyen, hareket eden her şeyi ifade eder. Bu kelime, mecazi olarak da kullanılabilir ancak bu ayetteki kullanımı, somut olarak yeryüzündeki tüm canlı varlıkları kastetmektedir. Onların secde etmesi, Allah'ın yaratma ve yönetme gücüne karşı doğal bir teslimiyet içinde olmaları demektir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe, debelenen, hareket eden her şeydir. Kur'an'da bu kelime, genellikle yeryüzünde yaşayan, hareket eden tüm canlılar için kullanılır. Nahl 49'da 'min dâbbetin' ifadesi, yeryüzündeki her türden canlının, Allah'ın emrine ve iradesine tabi olduğunu, O'nun önünde tevazu gösterdiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış, iradesiz varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek kelimesi, 'el-ülûke' (risalet, elçilik) kökünden gelir ve Allah ile peygamberleri veya Allah ile insanlar arasında elçilik yapan varlıkları ifade eder. Onlar, Allah'ın emirlerini yerine getiren, O'na isyan etmeyen varlıklardır. Ayette meleklerin secde etmesi, onların Allah'a mutlak itaatini ve O'nun azameti karşısındaki tevazularını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Melekler, Allah'ın nurdan yarattığı, O'na isyan etmeyen, daima O'nun emirlerini yerine getiren varlıklardır. Onların secde etmesi, yaratılış gayelerinin bir gereği olarak Allah'a tam bir teslimiyet içinde olmalarını ifade eder. Bu ayette, meleklerin de diğer tüm yaratılmışlar gibi Allah'ın kudretine boyun eğdiği vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Melekler, Kur'an'da genellikle Allah'ın iradesini ve kudretini temsil eden, O'nun emirlerini yerine getiren varlıklar olarak geçer. Nahl 49'da meleklerin secde etmesi, onların Allah'a karşı mutlak bir itaat ve teslimiyet içinde olduklarını, O'nun büyüklüğü karşısında hiçbir kibir taşımadıklarını gösterir. Bu, onların yaratılış fıtratlarının bir parçasıdır."}]},{"word":"يَسْتَكْبِرُونَ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslamak, kibirlenmek, Allah'a itaat etmekten kaçınmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstikbâr, kişinin kendini büyük görmesi, başkalarına karşı üstünlük taslamasıdır. Kur'an'da genellikle Allah'a karşı kibirlenmek, O'nun emirlerine uymaktan kaçınmak anlamında kullanılır. Ayetteki 'lâ yestekbirûn' ifadesi, meleklerin ve diğer varlıkların Allah'a secde ederken hiçbir kibir ve büyüklük taslamadıklarını, tam bir tevazu ve teslimiyet içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İstikbâr, kişinin kendini büyük görmesi ve bu nedenle başkalarına boyun eğmekten veya emirlere uymaktan imtina etmesidir. Bu ayette, meleklerin Allah'a karşı böyle bir tavır içinde olmadıkları, aksine tam bir alçakgönüllülükle O'na itaat ettikleri belirtilir. Bu, onların yaratılışlarındaki saflığı ve Allah'a olan bağlılıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kibir (istikbâr), Kur'an'da Allah'ın en sevmediği ahlaki kusurlardan biridir ve genellikle Allah'ın otoritesini tanımamakla ilişkilendirilir. Nahl 49'daki 'lâ yestekbirûn' ifadesi, meleklerin ve tüm yaratılmışların Allah'ın mutlak egemenliği karşısında hiçbir direniş göstermediğini, aksine tam bir teslimiyet ve tevazu içinde O'na boyun eğdiğini vurgular. Bu, onların Allah'ın iradesine tam uyumunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","tabiat-ayetleri","melekler","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":2,"surface":"يَسْجُدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat bulunmadığı için merfû","gloss":"secde eder"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için mahallen merfû","gloss":"her ne"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Müennes Sâlim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ism-i mevsûle atfedildiği için mahallen merfû","gloss":"her ne"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":9,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Beyâniye)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"دَآبَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ب","rootLatin":"d-b-b","lemma":"دَابَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"canlı"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Teksir","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki fâile atfedildiği için merfû","gloss":"melekler"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"يَسْتَكْبِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat bulunmadığı için merfû","gloss":"büyüklük taslamazlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Secde Sûresi** · *en-Nahl 16/48-49*
- **Secde Sûresi** · *en-Nahl 16/48-49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *49. ayet*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *49. ayet*