# Nahl Sûresi, 5. Âyet (16:5)

> وَٱلْأَنْعَـٰمَ خَلَقَهَا ۗ لَكُمْ فِيهَا دِفْءٌ وَمَنَـٰفِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

*Vel-en'âme ḣalekahâ(k) lekum fîhâ dif-un vemenâfi'u veminhâ te-kulûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayvanları da yarattı. Onlarda sizin için bir ısınma ve birçok faydalar vardır. Hem de onlardan yersiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/5

---

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","rizik","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (takdiri: وخلق الأنعام)","gloss":"hayvanları","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"فِيهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlarda","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"دِفْءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ف-ا","rootLatin":"d-f-'","lemma":"دِفْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir sıcaklık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"مَنَـٰفِعُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-ع","rootLatin":"n-f-'","lemma":"مَنْفَعَة","form":"Mefâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Ma'tuf olduğu için merfû","gloss":"faydalar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlardan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"تَأْكُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yersiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 5. ayet, Allah'ın hayvanları yaratmasını ve bu yaratılışın insanlara sağladığı temel faydaları (ısınma, menfaatler, gıda) vurgulamaktadır. Ayet, 'halk' fiili üzerinden yaratma eylemini, 'en'am' kelimesiyle hayvanların genelini, 'dif' ' kelimesiyle ısınma ihtiyacını ve 'menafi'' kelimesiyle de çok yönlü faydaları öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَنْعَـٰمَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Bu kelime, deve, sığır, koyun ve keçi gibi evcil hayvanları ifade eder ve ayette insanların faydalanması için yaratılan hayvan türlerini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'en'am' kelimesini, 'nim' (nimet) kökünden türeyen ve Allah'ın insanlara bahşettiği nimetlerin en büyüklerinden olan dört ayaklı evcil hayvanlar (deve, sığır, koyun, keçi) olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, bu hayvanların insan yaşamındaki temel rolünü ve onlardan elde edilen faydaları vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'en'am' kelimesini, Arapların genel olarak evcil hayvanlar için kullandığı bir tabir olarak ele alır. Ayetteki 'el-en'am' ifadesi, bu hayvanların yaratılışının insanlara yönelik bir lütuf olduğunu ve onlardan elde edilen faydaların mecazi olarak değil, doğrudan ve somut olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'en'am' gibi somut varlıkları ifade eden kelimelerin Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın kudretini ve insanlara olan lütfunu somutlaştırdığını belirtir. Bu ayette 'en'am' kelimesi, Allah'ın yaratma eyleminin bir delili ve insanın yaşamını idame ettirmesi için gerekli olan temel kaynaklardan biri olarak sunulur."}]},{"word":"خَلَقَهَا","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Bu fiil, Allah'ın hayvanları yoktan var etme, belirli bir düzen ve amaçla yaratma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halk' fiilinin temel anlamının 'takdir etmek, ölçüyle yapmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'halakaha' ifadesi, hayvanların rastgele değil, belirli bir hikmet ve insanlara fayda sağlayacak şekilde yaratıldığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'halk' kelimesinin, 'bir şeyi yoktan var etmek, bir şeyi bir ölçüye göre şekillendirmek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın hayvanları insanlara hizmet edecek şekilde, belirli özellikler ve faydalarla donatarak yarattığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'halk' fiilinin Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve kudretini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'halakaha' fiili, hayvanların varoluşunun Allah'ın iradesiyle gerçekleştiğini ve bu yaratılışın insanlara yönelik bir nimet olduğunu vurgular."}]},{"word":"دِفْءٌ","root":"د ف أ","rootLatin":"d-f-'-","meaning":"Bu kelime, hayvanların yünleri, derileri ve tüyleri gibi ürünlerinden elde edilen sıcaklık ve korunma imkanını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dif'' kelimesini 'soğuktan korunma, ısınma' olarak tanımlar. Ayetteki 'fîhâ dif'' ifadesi, hayvanların yün, tüy ve derilerinin insanlara kışın soğuktan korunma ve sıcaklık sağlama özelliğine işaret eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'dif'' kelimesinin, 'soğuktan korunmak için giyilen şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, hayvanların yün ve derilerinden yapılan giysilerin insanlara sağladığı ısınma ve korunma faydasına vurgu yapılır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'dif'' kelimesini, 'bedeni soğuktan koruyan şey' olarak açıklar. Bu ayette, hayvanların doğal ürünlerinin insanlar için bir giyim ve barınma malzemesi olarak kullanılarak soğuktan korunma işlevini yerine getirdiğini ifade eder."}]},{"word":"وَمَنَـٰفِعُ","root":"ن ف ع","rootLatin":"n-f-'-","meaning":"Bu kelime, hayvanlardan elde edilen et, süt, binek, yük taşıma gibi çok çeşitli faydaları ve yararları kapsar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'menafi'' kelimesini 'fayda, yarar' olarak açıklar ve bu kelimenin geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 've menafi'' ifadesi, hayvanların sadece ısınma değil, aynı zamanda beslenme, ulaşım, tarım gibi birçok alanda insanlara sağladığı sayısız faydayı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'menafi'' kelimesinin 'nef'' kökünden türediğini ve 'faydalı olmak, yarar sağlamak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, hayvanların etinden, sütünden, yününden, derisinden, gücünden ve hatta gübresinden bile insanların istifade ettiğini gösteren genel bir ifadedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'menafi'' gibi kelimelerin, Allah'ın insanlara sunduğu nimetlerin çeşitliliğini ve cömertliğini gösterdiğini ifade eder. Bu ayette 'menafi'' kelimesi, hayvanların insan yaşamının sürdürülebilirliği için ne kadar kritik ve çok yönlü faydalar sağladığını vurgular."}]},{"word":"تَأْكُلُونَ","root":"أ ك ل","rootLatin":"'-k-l","meaning":"Bu fiil, hayvanların etinden beslenme, gıda olarak tüketme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ekl' fiilinin temel anlamının 'yemek, tüketmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'minhâ te'külûn' ifadesi, hayvanların etinin insanlar için önemli bir besin kaynağı olduğunu ve bu nimetin Allah tarafından verildiğini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ekl' kelimesinin 'bir şeyi ağız yoluyla bedene almak' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'te'külûn' fiili, hayvanların etinin insanlar tarafından gıda olarak tüketildiğini ve bu tüketimin Allah'ın bir lütfu olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ekl' fiilinin Kur'an'da genellikle helal ve temiz rızık bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'te'külûn' fiili, hayvan etinin insanlar için helal ve faydalı bir besin kaynağı olduğunu ve bu nimetin Allah'ın yaratıcılığının bir göstergesi olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vel-en'âme"},{"position":2,"translit":"ḣalekahâ(k)"},{"position":3,"translit":"lekum"},{"position":4,"translit":"fîhâ"},{"position":5,"translit":"dif-un"},{"position":6,"translit":"vemenâfi'u"},{"position":7,"translit":"veminhâ"},{"position":8,"translit":"te-kulûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/5*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/5*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. ÂYETLER*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. âyeti*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. âyeti*