# Nahl Sûresi, 77. Âyet (16:77)

> وَلِلَّهِ غَيْبُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَمَآ أَمْرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ ٱلْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Veli(A)llâhi ġaybu-ssemâvâti vel-ard(i)(c) vemâ emru-ssâ'ati illâ kelemhi-lbasari ev huve akrab(u)(c) inna(A)llâhe ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Göklerin ve yerin gaybı Allah'a aittir. Kıyamet'in kopması, bir göz kırpması gibi veya daha az bir zamandır. Şüphesiz Allah, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/77

---

## Tefsir

{"topics":["gayb","kiyamet","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, için"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"غَيْبُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ġ-y-b","rootLatin":"gh-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gaybı"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":4,"surface":"وَٱلْأَرْضِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"a-r-d","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":5,"surface":"وَمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve değil"},{"position":6,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"a-m-r","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işi, emri"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّاعَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-w-ʿ","rootLatin":"s-w-ʿ","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"saatinin"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gibi"},{"position":9,"surface":"لَمْحِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"l-m-ḥ","rootLatin":"l-m-h","lemma":"لَمْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir göz kırpması"},{"position":10,"surface":"ٱلْبَصَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-s-r","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gözün"},{"position":11,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":12,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"أَقْرَبُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"q-r-b","rootLatin":"q-r-b","lemma":"أَقْرَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha yakın"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":16,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine, her şeye"},{"position":17,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-l-l","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-y-a","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"قَدِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"q-d-r","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gücü yeten"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 77. ayet, Allah'ın mutlak ilmini ve kudretini vurgulamaktadır. Gaybın yalnızca Allah'a ait olduğu ve kıyametin vuku bulmasının O'nun için anlık bir mesele olduğu, 'göz kırpması' benzetmesiyle ifade edilerek ilahi kudretin sınırsızlığına işaret edilmektedir.","keyConcepts":[{"word":"غَيْبُ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"Gözden gizli olan, bilinmeyen, idrak edilemeyen her şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb' kelimesini 'gözden kaybolan, idrak edilemeyen' olarak tanımlar. Ayetteki 'gaybü's-semâvâti ve'l-ard' ifadesi, göklerde ve yerde insan idrakinin ötesinde olan, ancak Allah tarafından bilinen tüm sırları ve bilinmeyenleri kapsar. Bu, Allah'ın mutlak ve kuşatıcı ilmine vurgu yapar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'gayb'ı 'insanların bilemediği, kendilerinden gizli olan şeyler' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın göklerde ve yerde var olan, ancak beşerî duyular ve akıl tarafından kavranamayan tüm gizli gerçeklere sahip olduğunu ve bunları bildiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'insan algısının ötesinde olan, gizli ve bilinmeyen' olduğunu belirtir. Bu ayette 'gaybü's-semâvâti ve'l-ard' ifadesi, Allah'ın evrenin tüm gizli yönlerine, geçmişine, geleceğine ve iç işleyişine dair tam ve eksiksiz bilgisine işaret eder."}]},{"word":"ٱلسَّاعَةِ","root":"س و ع","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kıyamet, dünyanın sonu ve ahiret hayatının başlangıcı olan zaman dilimi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sâ'at' kelimesini 'zamanın bir parçası' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle 'kıyamet' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'emru's-sâ'ah' ifadesi, kıyametin vuku buluşunun, yani dünyanın sonunun ve ahiret hayatının başlangıcının Allah katındaki kolaylığını ve aniliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sâ'at'ın 'kıyamet günü' için kullanılan bir isim olduğunu ve bu ismin, kıyametin aniden ve beklenmedik bir anda gelmesinden dolayı verildiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, kıyametin gerçekleşmesinin Allah için ne kadar kolay ve çabuk olacağını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sâ'at' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'kıyamet' anlamında kullanıldığını ve bu kullanımın, kıyametin vaktinin gizli olması ve aniden gelmesiyle ilişkili olduğunu belirtir. Ayette, kıyametin vuku buluşunun Allah'ın kudreti karşısında bir göz kırpması kadar kısa süreceği vurgulanır."}]},{"word":"كَلَمْحِ","root":"ل م ح","rootLatin":"l-m-h","meaning":"Bir göz kırpması, anlık bir bakış, çok kısa bir zaman dilimi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'lemh' kelimesini 'gözün bir şeyi hızla görmesi, göz kırpması' olarak açıklar. Ayetteki 'ke-lemhi'l-basar' ifadesi, kıyametin vuku buluşunun, bir gözün açılıp kapanması kadar hızlı ve anlık olacağını, yani Allah için hiçbir zorluk teşkil etmeyeceğini mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'lemh'i 'gözün bir şeye hızla bakması' olarak tanımlar. Ayetteki benzetme, kıyametin gerçekleşmesinin Allah'ın emriyle anında ve beklenmedik bir şekilde vuku bulacağını, insan algısının ötesinde bir hızla gerçekleşeceğini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lemh'in 'gözün bir şeyi hızla görmesi' anlamına geldiğini ve bu ifadenin, bir şeyin çok kısa bir sürede gerçekleştiğini belirtmek için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'kıyamet saatinin bir göz kırpması gibi olması', Allah'ın kudretinin sınırsızlığını ve O'nun için zaman kavramının farklılığını gösterir."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Her şeye gücü yeten, kudret sahibi, sınırsız güç ve yetkiye sahip olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kudret' kelimesini 'bir şeyi yapmaya muktedir olmak, güç yetirmek' olarak açıklar. 'Kadîr' ise bu sıfatın mübalağalı şekli olup, 'her şeye gücü yeten' anlamına gelir. Ayetteki 'innallâhe alâ külli şey'in kadîr' ifadesi, Allah'ın kıyameti bir göz kırpmasında gerçekleştirecek kadar mutlak bir kudrete sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Kadîr' isminin, Allah'ın her şeye gücü yeten, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağı anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, kıyametin vuku buluşunun kolaylığı ve aniliği, Allah'ın sınırsız kudretinin bir delili olarak sunulur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kudret' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun mutlak egemenliğini ifade ettiğini belirtir. 'Kadîr' ismi, Allah'ın irade ettiği her şeyi, hiçbir sınırlama olmaksızın gerçekleştirebilme yeteneğini vurgular. Ayette, kıyametin anlık vuku buluşu, Allah'ın bu mutlak kudretinin bir göstergesidir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/77*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/77*
- **Sebe' Sûresi** · *16/77*
- **Sebe' Sûresi** · *16/77*
