# Nahl Sûresi, 8. Âyet (16:8)

> وَٱلْخَيْلَ وَٱلْبِغَالَ وَٱلْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا وَزِينَةً ۚ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

*Velḣayle velbiġâle velhamîra literkebûhâ vezîne(ten)(c) veyaḣluku mâ lâ ta'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hem binesiniz diye, hem de süs olarak atları, katırları ve merkepleri de yarattı. Bilemeyeceğiniz daha nice şeyleri de yaratır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/8

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْخَيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ل","rootLatin":"ḫ-y-l","lemma":"خَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"atları"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱلْبِغَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-غ-ل","rootLatin":"b-ġ-l","lemma":"بِغَال","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"katırları"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَمِيرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-م-ر","rootLatin":"ḥ-m-r","lemma":"حَمِير","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"merkebleri"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"تَرْكَبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ك-ب","rootLatin":"r-k-b","lemma":"رَكِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"binmeniz"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"زِينَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ي-ن","rootLatin":"z-y-n","lemma":"زِينَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün leh veya hal olduğu için mansûb","gloss":"süs olarak"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"يَخْلُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yaratır"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şeyleri"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirsiniz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi'nin 8. ayeti, Allah'ın insanlara binek ve süs olarak yarattığı hayvanları ve bilmedikleri diğer yaratılışları konu edinir. Ayet, 'yaratma' fiili üzerinden Allah'ın kudretini ve nimetlerini vurgularken, 'binek' ve 'süs' kavramlarıyla bu yaratılanların işlevselliğine ve estetik değerine işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْخَيْلَ","root":"خ ي ل","rootLatin":"h-y-l","meaning":"Bu kelime, ayette binek ve süs hayvanı olarak yaratılan atları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb el-İsfehânî, 'hayl' kelimesinin aslen 'gurur, kibir' anlamına gelen 'hayl'den türediğini, atların yürüyüşlerindeki gururlu ve kibirli duruşlarından dolayı bu ismi aldığını belirtir. Ayette ise bu kelime, Allah'ın insanlara hizmet için yarattığı at türünü ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hayl' kelimesinin çoğul bir isim olduğunu ve atlar anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, insanların faydalanması için yaratılmış olan atları kasteder."}]},{"word":"ٱلْبِغَالَ","root":"ب غ ل","rootLatin":"b-ğ-l","meaning":"Ayette, atlar ve merkeblerle birlikte binek ve süs hayvanı olarak zikredilen katırları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'biğâl' kelimesinin 'bağl' kelimesinin çoğulu olduğunu ve at ile eşeğin çiftleşmesinden meydana gelen katırları ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu hayvanların da insanlar için birer nimet ve fayda kaynağı olduğuna işaret edilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bağl' kelimesinin at ile eşeğin birleşmesinden doğan, hem atın gücünü hem de eşeğin dayanıklılığını taşıyan bir hayvan olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, bu hayvanların binek ve yük taşıma gibi işlevleri vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْحَمِيرَ","root":"ح م ر","rootLatin":"h-m-r","meaning":"Bu kelime, ayette binek ve süs hayvanı olarak yaratılan merkebleri (eşekleri) ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamîr' kelimesinin 'himâr' kelimesinin çoğulu olduğunu ve eşekleri ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu hayvanların da atlar ve katırlar gibi insanların istifadesine sunulduğu vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hamîr' kelimesinin bilinen eşek türünü ifade ettiğini ve Kur'an'da genellikle binek ve yük hayvanı olarak zikredildiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, bu hayvanların da Allah'ın insanlara bir lütfu olduğunu gösterir."}]},{"word":"لِتَرْكَبُوهَا","root":"ر ك ب","rootLatin":"r-k-b","meaning":"Bu kelime, zikredilen hayvanların temel işlevlerinden biri olan 'binmek' eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rukûb' kelimesinin bir şeyin üzerine çıkıp onu kullanmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'litetkebûhâ' ifadesi, at, katır ve merkeb gibi hayvanların insanlar tarafından binek olarak kullanılma amacını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'r-k-b' kökünün Kur'an'da genellikle bir vasıtanın üzerine binme, yolculuk etme anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette de hayvanların insanların ulaşım ve seyahat ihtiyaçlarını karşılamak üzere yaratıldığına işaret eder."}]},{"word":"وَزِينَةً","root":"ز ي ن","rootLatin":"z-y-n","meaning":"Bu kelime, zikredilen hayvanların binek olmalarının yanı sıra, insanlar için bir 'süs' ve estetik değer taşıdığını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'zînet' kelimesinin bir şeyi güzelleştiren, ona hoş bir görünüm kazandıran her şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'zîneten' ifadesi, atların, katırların ve merkeblerin sadece işlevsel değil, aynı zamanda görsel bir güzellik ve ihtişam sunduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zînet' kavramının Kur'an'da genellikle dünya hayatının çekiciliklerini ve güzelliklerini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise hayvanların, insanların hayatına kattığı estetik ve prestij değeri olarak yorumlanabilir."}]},{"word":"وَيَخْلُقُ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Bu kelime, Allah'ın yaratma fiilini ve kudretini ifade eder; bilinenlerin yanı sıra bilinmeyen nice şeyleri de yarattığını vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yahliku' fiili, Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve kudretini, hem bilinen hem de bilinmeyen varlıklar üzerindeki egemenliğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'halk' kelimesinin bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde var etmek olduğunu açıklar. Ayetteki 've yahliku mâ lâ ta'lemûn' ifadesi, Allah'ın yaratıcılığının insan bilgisinin ötesine uzandığını ve sürekli yeni yaratılışlar meydana getirdiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *16/8*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *16/8*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *16/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *16/8*