# Nahl Sûresi, 86. Âyet (16:86)

> وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ شُرَكَآءَهُمْ قَالُوا۟ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا۟ مِن دُونِكَ ۖ فَأَلْقَوْا۟ إِلَيْهِمُ ٱلْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكَـٰذِبُونَ

*Ve-iżâ raâ-lleżîne eşrakû şurakâehum kâlû rabbenâ hâulâ-i şurakâunâ-lleżîne kunnâ ned'û min dûnik(e)(c) feelkav ileyhimu-lkavle innekum lekâżibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'a ortak koşanlar, ortaklarını gördüklerinde diyecekler ki: "Rabbimiz! Bunlar, seni bırakıp kendilerine tapmış olduğumuz ortaklarımızdır." Koştukları ortaklar da onlara: "Siz elbette yalancılarsınız" diye laf atacaklar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/16/86

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","musrikler","kiyamet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"رَءَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördü"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, 'رَءَا' fiilinin fâili konumundadır","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"أَشْرَكُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî, 'ٱلَّذِينَ' ism-i mevsûlünün sıla cümlesidir","gloss":"ortak koştular"},{"position":5,"surface":"شُرَكَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"'رَءَا' fiilinin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"ortaklarını"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"k-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb münâdâ","gloss":"Rabbimiz"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bunlar"},{"position":9,"surface":"شُرَكَآؤُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"'هَـٰٓؤُلَآءِ' ism-i işaretinin haberi olduğu için merfû","gloss":"ortaklarımız"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"'شُرَكَآؤُنَا' kelimesinin sıfatı olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî, 'ٱلَّذِينَ' ism-i mevsûlünün sıla cümlesidir","gloss":"idik"},{"position":12,"surface":"نَدْعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû, 'كُنَّا' fiilinin haberi konumundadır","gloss":"yalvarıyorduk"},{"position":13,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":14,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gayrı"},{"position":14,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"bunun üzerine"},{"position":15,"surface":"أَلْقَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-k-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"attılar"},{"position":16,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"e doğru"},{"position":16,"surface":"هِمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":17,"surface":"ٱلْقَوْلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"k-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"'أَلْقَوْا۟' fiilinin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"sözü"},{"position":18,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bil fiil olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":18,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"'إِنَّ'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":19,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":19,"surface":"كَـٰذِبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","lemma":"كَاذِب","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"'إِنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yalancısınız"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nahl Suresi 86. ayet, müşriklerin kıyamet gününde ilahlaştırdıkları varlıklarla yüzleşmelerini ve bu varlıkların müşrikleri yalanlamalarını tasvir etmektedir. Ayet, şirk inancının boşluğunu ve ahiretteki acı sonucunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَشْرَكُوا۟","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşmak, O'na eş ve benzer tayin etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (شِرْك), iki veya daha fazla şeyin bir araya gelmesi ve birbirine karışmasıdır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nunla birlikte başka bir ilahın varlığını kabul etmek veya O'nun sıfatlarında başkasını O'na ortak kılmaktır. Ayetteki 'eşrakû' fiili, müşriklerin Allah'ın uluhiyetine başkalarını ortak etme eylemini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şirk, Allah'a ortak koşmak demektir. Burada 'eşrakû' fiili, Allah'ın birliğini ve tekliğini inkar ederek, O'nunla birlikte başka varlıklara ibadet edenleri anlatır. Bu, mecazi olarak Allah'ın hakkını başkalarına vermektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'şirk' kavramı, Allah'ın mutlak birliğine (tevhid) karşıt olarak konumlandırılır. Şirk, Allah'ın egemenliğini ve yaratıcılığını başkalarıyla paylaşma eylemidir. Ayetteki 'eşrakû' fiili, bu temel dinî kavramın pratik tezahürünü, yani Allah'tan başkasına tapınmayı ifade eder."}]},{"word":"شُرَكَآءَهُمْ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Müşriklerin Allah'a ortak koştukları, ilahlaştırdıkları varlıklar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şerîk (شَرِيك), ortak demektir. Çoğulu şürekâ (شُرَكَاء) gelir. Ayetteki 'şürekâehüm' ifadesi, müşriklerin Allah'ın uluhiyetinde veya ibadette O'na denk tuttukları, O'nunla birlikte taptıkları putları, melekleri, cinleri veya insanları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şerîk, bir işte veya mülkte ortak olan kişidir. Kur'an'da 'şürekâ' kelimesi, Allah'a karşı ortak koşulan, O'nunla birlikte ibadet edilen veya O'nun sıfatlarına sahip olduğuna inanılan varlıklar için kullanılır. Bu ayette, müşriklerin dünyada ilah edindikleri varlıkları temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şürekâ kelimesi, 'şirk' kökünden türeyen ve ortaklar anlamına gelen bir isimdir. Kur'an'da genellikle Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ibadet edilen veya O'nunla aynı mertebede görülen varlıkları ifade eder. Bu ayette, müşriklerin ahirette yüzleşecekleri ve kendilerini yalanlayacak olan sahte ilahlarını belirtir."}]},{"word":"نَدْعُوا۟","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-v","meaning":"Çağırmak, dua etmek, yalvarmak, ibadet etmek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Da'vet (دَعْوَة), çağırmak ve istemek demektir. 'Ned'û' fiili, burada 'ibadet ediyorduk' veya 'yalvarıyorduk' anlamındadır. Müşrikler, Allah'ı bırakıp bu ortaklarına dua ve ibadet ettiklerini itiraf etmektedirler."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Du'â (دُعَاء), bir şeyi kendine doğru çekmek veya bir şeye yönelmek demektir. Kur'an'da 'ned'û' fiili, genellikle Allah'a yönelerek yardım dilemek, ibadet etmek veya yalvarmak anlamında kullanılır. Ancak bu ayette, müşriklerin Allah'tan başkasına yönelerek yaptıkları ibadet ve yakarışları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'du'a' kavramı, sadece bir dilek veya çağrı değil, aynı zamanda bir ibadet ve kulluk eylemidir. 'Ned'û' fiili, müşriklerin Allah'ın dışında taptıkları varlıklara yönelttikleri bu ibadet ve yalvarışları anlatır. Bu, onların şirk eyleminin temel bir parçasıdır."}]},{"word":"فَأَلْقَوْا۟","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Atmak, bırakmak, yöneltmek, söylemek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Elkâ (أَلْقَى), bir şeyi atmak demektir. 'Elkav ileyhimu'l-kavle' ifadesi, onlara sözü attılar, yani sözü onlara yönelttiler, söylediler anlamındadır. Burada mecazi olarak, ortakların müşriklere cevap vermesi, sözle karşılık vermesi kastedilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İlkâ (إِلْقَاء), bir şeyi bir yere bırakmak veya yöneltmektir. 'Feelkav ileyhimu'l-kavle' ifadesi, ortakların müşriklere hitaben söz söylemeleri, onlara cevap vermeleri anlamına gelir. Bu, onların iddialarını reddeden kesin bir beyandır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Laky (لَقْي), bir şeyle karşılaşmak veya bir şeyi atmaktır. 'Elkav' fiili, burada 'sözü onlara yönelttiler' anlamında kullanılmıştır. Ortaklar, müşriklerin kendilerine yönelttikleri iddiaya karşı sert ve yalanlayıcı bir cevap vermişlerdir."}]},{"word":"لَكَـٰذِبُونَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalancılar, yalan söyleyenler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezib (كَذِب), gerçeğin aksini söylemektir. 'Lekâzibûn' ifadesi, 'muhakkak ki siz yalancısınız' demektir. Ortaklar, kendilerine ibadet edildiği iddiasını kesin bir dille reddederek, müşriklerin bu konudaki sözlerinin tamamen yalan olduğunu belirtirler."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kezb (كَذْب), doğru olmayan sözdür. 'Lekâzibûn' kelimesi, müşriklerin Allah'tan başka ilah edindikleri varlıkların, kendilerine ibadet edildiği yönündeki iddialarını yalanlamalarını ifade eder. Bu, onların şirklerinin temelsizliğini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kâzib (كَاذِب), yalan söyleyen kişidir. 'Lekâzibûn' kelimesi, pekiştirme edatı olan 'lam' (لَ) ile birlikte kullanılarak, müşriklerin iddialarının kesinlikle yalan olduğunu vurgular. Bu, ahiretteki yüzleşmede müşriklerin durumunun ne kadar çaresiz olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/86*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *16/86*