# İsrâ Sûresi, 13. Âyet (17:13)

> وَكُلَّ إِنسَـٰنٍ أَلْزَمْنَـٰهُ طَـٰٓئِرَهُۥ فِى عُنُقِهِۦ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ كِتَـٰبًا يَلْقَىٰهُ مَنشُورًا

*Vekulle insânin elzemnâhu tâ-irahu fî ‘unukih(i)(s) venuḣricu lehu yevme-lkiyâmeti kitâben yelkâhu menşûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Her insanın amelini boynuna yükledik. Kıyamet günü kendisine, açılmış olarak karşılaşacağı bir kitap çıkaracağız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi 13. ayet, insanın amellerinin kaydedilmesi ve kıyamet gününde bu kayıtların ortaya konulması temasını işler. Ayet, 'tâir' kavramı üzerinden kader ve amellerin ayrılmazlığını, 'kitâb' ile de bu amellerin somut bir kaydını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"إِنسَـٰنٍ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Akıl ve idrak sahibi, sosyal bir varlık olan insan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnsan (إنسان), unutkanlığı ve ünsiyet kurma özelliği sebebiyle bu ismi almıştır. Ayetteki kullanımı, her bir bireyin kendi amellerinden sorumlu tutulacağını ifade eder. (s. 88)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'insan' kavramı, genellikle Allah'a karşı nankörlüğü, aceleciliği ve zayıflığı ile öne çıkan, ancak aynı zamanda potansiyel olarak ilahi vahyi kabul edebilecek bir varlık olarak tasvir edilir. Bu ayette, insanın amellerinin kaydedilmesi ve ondan sorumlu tutulması bağlamında ele alınır. (s. 145-147)"}]},{"word":"أَلْزَمْنَـٰهُ","root":"ل ز م","rootLatin":"l-z-m","meaning":"Bir şeyi birine zorunlu kılmak, ayırmamak, iliştirmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'elzemnâhu' ifadesi, mecazi bir anlatımdır. Sanki bir şeyin boyna asılması gibi, insanın amellerinin ona ayrılmaz bir şekilde bağlanmasını ifade eder. Bu, amellerin kişiden asla ayrılmayacağı ve onunla birlikte olacağı anlamına gelir. (c. 1, s. 381)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fiilin 'ilzam' babından gelmesi, bir şeyi zorunlu ve ayrılmaz kılma anlamını pekiştirir. Ayette, insanın yaptığı her amelin, tıpkı bir gerdanlık gibi boynuna takılıp ondan ayrılmaz hale getirildiğini anlatır. (c. 3, s. 129)"}]},{"word":"طَـٰٓئِرَهُۥ","root":"ط ي ر","rootLatin":"t-y-r","meaning":"Kader, amel defteri, insanın yaptığı işler ve bunların sonuçları.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Tâir' kelimesi, Arapların uğur ve uğursuzluk için kuş uçurma adetinden gelir. Burada ise mecazi olarak insanın kaderini, amellerini ve bunların sonuçlarını ifade eder. Sanki bu ameller, kuş gibi uçup gelip insanın boynuna konmuştur. (s. 278)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Tâir', insanın amelleri ve bu amellerin sonuçlarıdır. Ayetteki 'boynuna dolamak' ifadesiyle birlikte, bu amellerin kişiden ayrılmaz bir parça olduğunu ve ahirette karşısına çıkacağını vurgular. (s. 312)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'tâir' kelimesi, genellikle insanın kendi iradesiyle yaptığı ve sonuçlarına katlanacağı amelleri ifade eder. Bu ayette, kişinin kaderinin kendi eylemleriyle şekillendiği ve bu eylemlerin bir kaydının tutulduğu anlamını taşır. (s. 187)"}]},{"word":"كِتَـٰبًا","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı belge, amel defteri, kayıt.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"'Kitâb', burada insanın dünyada yaptığı tüm amellerin kaydedildiği amel defteridir. Kıyamet günü bu defterin açılması, tüm amellerin ortaya konulacağı anlamına gelir. (s. 235)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kur'an'da 'kitâb' kelimesi, sadece yazılı bir metin değil, aynı zamanda ilahi takdiri, kaderi ve özellikle de ahiretteki hesaplaşma için tutulan amel defterini ifade eder. Bu ayette, insanın tüm eylemlerinin eksiksiz bir kaydı olarak kullanılır. (c. 4, s. 32)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kitâb' kavramı, sadece bir metin olmanın ötesinde, ilahi bir kayıt ve hüküm anlamı taşır. Bu ayetteki 'kitâb', her insanın dünyadaki eylemlerinin eksiksiz bir kaydı olup, kıyamet gününde bu kaydın açılmasıyla hesaplaşmanın gerçekleşeceğini sembolize eder. (s. 178-180)"}]},{"word":"مَنشُورًا","root":"ن ش ر","rootLatin":"n-ş-r","meaning":"Açılmış, yayılmış, gözler önüne serilmiş.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Menşûr', açılmış ve yayılmış demektir. Amel defterinin 'menşûr' olması, gizli kalmış hiçbir şeyin kalmayacağını, her şeyin açıkça ortaya konulacağını ifade eder. (c. 1, s. 382)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nşr kökünden türeyen 'menşûr', bir şeyin katlanmış halden açılmış hale gelmesini ifade eder. Kıyamet gününde amel defterlerinin 'menşûr' olması, tüm sırların ve gizli amellerin açığa çıkacağını, herkesin kendi yaptıklarını göreceğini anlatır. (s. 892)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","kiyamet","ahiret-mukafat","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-l-l","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":2,"surface":"إِنسَـٰنٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-n-s","rootLatin":"'-n-s","lemma":"إِنسَان","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insan"},{"position":3,"surface":"أَلْزَمْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"l-z-m","rootLatin":"l-z-m","lemma":"أَلْزَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dolarız"},{"position":3,"surface":"ـهُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"طَـٰٓئِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"t-y-r","rootLatin":"t-y-r","lemma":"طَائِر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"işlediklerini"},{"position":4,"surface":"ـهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"عُنُقِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-n-q","rootLatin":"'-n-q","lemma":"عُنُق","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"boyun"},{"position":6,"surface":"ـهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"نُخْرِجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-r-c","rootLatin":"h-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çıkarırız"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"ـهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ona"},{"position":9,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"y-w-m","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":10,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"q-w-m","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":11,"surface":"كِتَـٰبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-t-b","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kitap"},{"position":12,"surface":"يَلْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"l-q-y","rootLatin":"l-q-y","lemma":"لَقِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bulur"},{"position":12,"surface":"ـهُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"مَنشُورًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"n-ş-r","rootLatin":"n-sh-r","lemma":"مَنشُور","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"açılmış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/13*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/13*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/13*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/13*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *17/13*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *17/13*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *17/13*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *17/13*