# İsrâ Sûresi, 39. Âyet (17:39) > ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوْحَىٰٓ إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلْحِكْمَةِ ۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ فَتُلْقَىٰ فِى جَهَنَّمَ مَلُومًا مَّدْحُورًا *Żâlike mimmâ evhâ ileyke rabbuke mine-lhikme(ti)(k) velâ tec'al me'a(A)llâhi ilâhen âḣara fetulkâ fî cehenneme melûmen medhûrâ(n)* **Meal (Diyanet):** Bunlar, Rabbinin sana vahyettiği bazı hikmetlerdir. Allah ile birlikte başka ilah edinme. Sonra kınanmış ve Allah'ın rahmetinden kovulmuş olarak cehenneme atılırsın. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/39 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"İsrâ Suresi 39. ayet, tevhidin önemini ve şirkin sonuçlarını vurgulayan temel ahlaki ve dini ilkeleri içermektedir. Ayet, ilahi vahyin hikmetini ve Allah'a ortak koşmanın akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَوْحَىٰٓ","root":"و-ح-ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'ın peygamberine gizli ve hızlı bir şekilde bildirmesi, vahyetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy, gizli ve hızlı bir şekilde bir şeyi bildirmektir. Ayetteki 'evhâ' fiili, Allah'ın peygamberine, insanların idrakinden gizli olan hakikatleri ve hükümleri bildirmesini ifade eder. Bu, ilahi bilginin doğrudan ve kesin bir şekilde aktarılmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'vahy' kavramını Kur'an'ın temel iletişim aracı olarak ele alır. Allah'ın insanla konuşması, O'nun iradesini ve emirlerini bildirmesi bu kavramla ifade edilir. Ayetteki kullanımı, Rabbinin peygamberine 'hikmetleri' bildirmesi, yani ilahi rehberliği sunması anlamındadır."}]},{"word":"ٱلْحِكْمَةِ","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Doğruyu yanlıştan ayırt etme, gerçeği bilme ve ona göre amel etme yeteneği; ilahi bilgi ve hükümler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hikmet, bir şeyi en iyi şekilde bilmek ve en doğru şekilde yapmak demektir. Ayette geçen 'el-hikme', Allah'ın peygamberine vahyettiği, doğruyu yanlıştan ayıran, faydalı olanı içeren ve insanı kemale ulaştıran ilahi öğretileri ve hükümleri ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hikmet, eşyanın hakikatini bilmek ve bu bilgiye uygun davranmaktır. Ayetteki 'hikmet', Rabbinin peygamberine bildirdiği, hem teorik bilgiyi hem de pratik uygulamayı içeren, insanı doğru yola ileten ilahi prensipler bütünüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, hikmeti Kur'an'da 'doğru hüküm verme yeteneği' ve 'ilahi bilgelik' olarak tanımlar. Ayetteki 'hikmet', Allah'ın peygamberine bahşettiği, hayatın anlamını ve doğru yaşam biçimini gösteren, şirki reddeden ve tevhide çağıran ilahi öğretilerdir."}]},{"word":"تَجْعَلْ","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şey olarak kabul etmek, kılmak, edinmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-a-l kökü, bir şeyi bir hale dönüştürmek veya bir şeyi başka bir şey yerine koymak anlamında kullanılır. Ayetteki 'lâ tec'al', Allah'ın yanında başka bir ilah edinme, yani O'na ortak koşma yasağını ifade eder. Bu, tevhidin zıddı olan şirkin fiili olarak ortaya konmasıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"C-a-l fiili, bir şeyi bir şey olarak kabul etmek, tayin etmek veya yaratmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ tec'al', Allah'ın ulûhiyetinde O'na ortak koşarak başka bir varlığı ilah konumuna getirme eylemini yasaklar. Bu, inançsal bir eylemin fiiliyata dökülmesidir."}]},{"word":"إِلَـٰهًا","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Tapınılan, ibadet edilen, yüceltilen varlık; tanrı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah, kendisine ibadet edilen, hayranlık duyulan ve sığınılan varlıktır. Ayetteki 'ilâhen âhara', Allah'tan başka, ibadete layık görülen herhangi bir varlığı ifade eder. Bu, tevhidin temelini oluşturan 'Allah'tan başka ilah yoktur' ilkesine aykırı bir durumu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilah' kavramını Kur'an'ın merkezinde yer alan 'tapınılan varlık' olarak açıklar. Ayetteki 'ilâhen âhara' ifadesi, Allah'ın mutlak tekliğini ve ibadetin sadece O'na yöneltilmesi gerektiğini vurgular. Başka bir ilah edinmek, Allah'ın egemenliğine ortak koşmaktır."}]},{"word":"مَلُومًا","root":"ل-و-م","rootLatin":"l-v-m","meaning":"Kınanmış, ayıplanmış, azarlanmış.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Levm, bir kişiyi yaptığı bir şeyden dolayı kınamak, ayıplamaktır. Ayetteki 'melûmen', cehenneme atılan kişinin, Allah'a ortak koşması sebebiyle hem Allah katında hem de kendi vicdanında kınanmış ve ayıplanmış bir halde olacağını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Melûm, kınanmış, ayıplanmış demektir. Bu ayetteki kullanımı, şirke düşen kişinin ahiretteki durumunu tasvir eder. O, yaptığı şirkten dolayı pişmanlık ve utanç içinde, herkes tarafından kınanan bir vaziyette olacaktır."}]},{"word":"مَّدْحُورًا","root":"د-ح-ر","rootLatin":"d-h-r","meaning":"Kovulmuş, uzaklaştırılmış, horlanmış.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Dahr, bir şeyi şiddetle uzaklaştırmak, kovmaktır. Ayetteki 'medhûren', cehenneme atılan kişinin Allah'ın rahmetinden ve cennetten tamamen uzaklaştırılmış, kovulmuş ve horlanmış bir durumda olacağını belirtir. Bu, ilahi gazabın bir sonucudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dahr, bir şeyi uzaklaştırmak ve kovmaktır. 'Medhûr', kovulmuş ve uzaklaştırılmış demektir. Ayetteki 'medhûren', şirke düşen kişinin Allah'ın huzurundan ve rahmetinden ebediyen kovulmuş, hor ve zelil bir halde cehenneme atılacağını vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tevhid","vahiy-kuran","kufur-sirk","cehennem","ilim-hikmet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî; mübteda konumunda","gloss":"işte bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"مِمَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"أَوْحَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vahyetti, bildirdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"إِلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"رَبُّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"Rabbin","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْحِكْمَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حِكْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hikmet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Lâ'sı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ...me, ...ma","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"تَجْعَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâ'sından sonra geldiği için meczûm","gloss":"kılma, edinme","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"مَعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"إِلَـٰهًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَـٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tanrı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"ءَاخَرَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"başka","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":14,"surface":"فَتُلْقَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"تُلْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb","gloss":"atılırsın","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"cehennem","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"مَلُومًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ل-و-م","rootLatin":"l-w-m","lemma":"مَلُوم","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yerilmiş olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":18,"surface":"مَّدْحُورًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"د-ح-ر","rootLatin":"d-h-r","lemma":"مَدْحُور","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb (ikinci hâl veya önceki hâlin sıfatı)","gloss":"kovulmuş olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"}] ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Żâlike"},{"position":2,"translit":"mimmâ"},{"position":3,"translit":"evhâ"},{"position":4,"translit":"ileyke"},{"position":5,"translit":"rabbuke"},{"position":6,"translit":"mine"},{"position":7,"translit":"lhikme(ti)(k)"},{"position":8,"translit":"velâ"},{"position":9,"translit":"tec'al"},{"position":10,"translit":"me'a(A)"},{"position":11,"translit":"llâhi"},{"position":12,"translit":"ilâhen"},{"position":13,"translit":"âḣara"},{"position":14,"translit":"fetulkâ"},{"position":15,"translit":"fî"},{"position":16,"translit":"cehenneme"},{"position":17,"translit":"melûmen"},{"position":18,"translit":"medhûrâ(n)"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Celâl Cemâl Celâl: İbretlik Bir Dosya Daha (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/39*