# İsrâ Sûresi, 50. Âyet (17:50)

> ۞ قُلْ كُونُوا۟ حِجَارَةً أَوْ حَدِيدًا

*Kul kûnû hicâraten ev hadîdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "(Şüphe mi var?) İster taş olun ister demir!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/50

---

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","musrikler","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, cezm alameti sükûn","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"كُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, cezm alameti nunun düşmesi","gloss":"olun"},{"position":3,"surface":"حِجَارَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ج-ر","rootLatin":"h-j-r","lemma":"حِجَارَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"taş"},{"position":4,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":5,"surface":"حَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-د","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"أَوْ harfi ile حِجَارَةً üzerine atfedildiği için mansûb","gloss":"demir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi'nin 50. ayeti, yeniden dirilişin imkanını ve kaçınılmazlığını vurgulamak için cansız ve sert maddeler üzerinden bir benzetme yapar. Ayet, Allah'ın kudretini ve yaratma gücünü, en zorlu maddeleri bile canlandırma kapasitesiyle ilişkilendirerek dirilişin kesinliğini pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"قُلْ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Allah'ın Peygamber'e hitaben bir emri olup, tebliğ ve bildirme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin ifade edilmesi, söylenmesi anlamına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın emri veya Peygamber'in tebliği bağlamında kullanılır. Bu ayette 'Kul' (قُلْ) emri, dirilişin kesinliğini muhataplara bildirme yükümlülüğünü ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya bilginin sözlü olarak ifade edilmesidir. Ayetteki 'Kul' (قُلْ) emri, Peygamber'in, dirilişin imkansızlığını düşünenlere karşı Allah'ın kudretini ve diriltme gücünü açıkça beyan etmesini gerektirir."}]},{"word":"كُونُوا۟","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Var olmak, meydana gelmek, dönüşmek anlamlarına gelir ve burada cansız maddelere dönüşme varsayımını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevn (كون), bir şeyin var olması, meydana gelmesi veya bir halden başka bir hale geçmesidir. Ayetteki 'Kûnû' (كُونُوا۟) ifadesi, dirilişi inkar edenlerin, ne kadar sert ve cansız olurlarsa olsunlar, Allah'ın onları tekrar diriltebileceği gerçeğini vurgulamak için bir varsayım olarak kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kevn (كون), bir şeyin oluşumu ve varlığıdır. Bu ayette 'Kûnû' (كُونُوا۟) mecazi bir ifade olup, dirilişi inkar edenlerin, kendilerini en katı ve cansız maddeler olarak hayal etseler bile, Allah'ın kudretinin onları yeniden yaratmaya yeteceğini anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kevn' (كون) kavramı, Allah'ın yaratma ve var etme gücünü ifade eden temel kavramlardan biridir. 'Kûnû' (كُونُوا۟) emri, Allah'ın 'Ol!' demesiyle her şeyin var olabileceği ilkesini yansıtır ve burada dirilişin de bu ilke dahilinde mümkün olduğunu gösterir."}]},{"word":"حِجَارَةً","root":"ح ج ر","rootLatin":"h-c-r","meaning":"Taş anlamına gelir ve dirilişi inkar edenlerin kendilerini en sert ve cansız madde olarak tasavvur etmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hacer (حجر), taş demektir. Kur'an'da genellikle sertlik, katılık ve cansızlık sembolü olarak kullanılır. Bu ayette 'hicâreten' (حِجَارَةً) ifadesi, dirilişi imkansız görenlerin, kendilerini en katı ve parçalanması zor bir madde olarak görseler bile, Allah'ın onları diriltebileceğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hacer (حجر), bilinen katı cisimdir. Ayetteki 'hicâreten' (حِجَارَةً) kelimesi, dirilişin imkansızlığına inananların, kendilerini en dayanıklı ve dağılmış bir halde bile Allah'ın yeniden bir araya getirebileceği gerçeğini anlamaları için bir örnek teşkil eder."}]},{"word":"حَدِيدًا","root":"ح د د","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Demir anlamına gelir ve taş gibi sert ve cansız bir madde olarak dirilişin imkansızlığına inananların varsayımını pekiştirir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hadîd (حديد), demir demektir ve sertliği, dayanıklılığı ile bilinir. Ayette 'hadîden' (حَدِيدًا) ifadesi, taş gibi, dirilişi inkar edenlerin kendilerini ne kadar sağlam ve parçalanmaz görseler de, Allah'ın kudretinin onları yeniden yaratmaya yeteceğini gösteren bir benzetmedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hadîd (حديد), Kur'an'da güç ve dayanıklılık sembolü olarak geçer. Bu ayette 'hadîden' (حَدِيدًا) kelimesi, dirilişin imkansızlığına inananların, kendilerini en güçlü ve dağılması zor bir madde olarak düşünseler bile, Allah'ın onları diriltme gücünün sınırsız olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *17/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *17/50*