# İsrâ Sûresi, 53. Âyet (17:53)

> وَقُل لِّعِبَادِى يَقُولُوا۟ ٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ كَانَ لِلْإِنسَـٰنِ عَدُوًّا مُّبِينًا

*Vekul li'ibâdî yekûlû-lletî hiye ahsenu inne-şşeytâne yenzeġu beynehum(c) inne-şşeytâne kâne lil-insâni ‘aduvven mubînâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kullarıma söyle: (İnsanlara karşı) en güzel sözü söylesinler. Çünkü şeytan aralarını bozar. Çünkü şeytan insanın apaçık bir düşmanıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/53

---

## Tefsir

{"topics":["soz-yalan","seytan-vesvese","edep-haya"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"de ki"},{"position":2,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullarıma"},{"position":2,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":3,"surface":"يَقُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"desinler"},{"position":4,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o ki"},{"position":5,"surface":"هِىَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِىَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"أَحْسَنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en güzel"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bi'l-fiil","gloss":"şüphesiz"},{"position":8,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"şeytan"},{"position":9,"surface":"يَنزَغُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-غ","rootLatin":"n-z-gh","lemma":"نَزَغَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bozar"},{"position":10,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasını"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bi'l-fiil","gloss":"şüphesiz"},{"position":12,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"şeytan"},{"position":13,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"idi"},{"position":14,"surface":"لِلْإِنسَـٰنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"insan için"},{"position":14,"surface":"ٱلْإِنسَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insan"},{"position":15,"surface":"عَدُوًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"düşman"},{"position":16,"surface":"مُّبِينًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"apaçık"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi 53. ayet, müminlerin sözlü iletişimde en güzel yolu seçmelerini emrederken, şeytanın insanlar arasındaki bozgunculuk rolüne ve insanın kadim düşmanı olduğuna dikkat çekmektedir. Ayet, dilin toplumsal ilişkilerdeki önemini ve şeytanın bu ilişkileri zayıflatma çabasını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"عِبَادِى","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'na itaat eden kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'abd', boyun eğme ve alçakgönüllülükle birine hizmet etme anlamını taşır. Ayetteki 'ibâdî' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine uyan müminleri ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın emrine muhatap olan, O'nun rızasını gözeten kişiler kastedilmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ubûdiyyet'i, kulun Rabbine karşı tam bir acziyet ve ihtiyaç içinde olduğunu bilmesi olarak tanımlar. 'İbâdî' kelimesi, bu bilinçle hareket eden, Allah'a karşı sorumluluklarını yerine getiren ve O'nun hitabına layık görülen kulları işaret eder. Ayetteki emir, bu kulların vasıflarına uygun bir davranış beklentisidir."}]},{"word":"أَحْسَنُ","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"En güzel, en iyi, en uygun olan söz veya davranış biçimi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ahsen' kelimesini 'en güzel, en doğru, en uygun' olarak açıklar. Ayetteki 'yemeyenû'l-letî hiye ahsen' ifadesi, müminlerin sözlerinde en nazik, en hikmetli ve en barışçıl üslubu benimsemeleri gerektiğini vurgular. Bu, çatışmayı önleyici ve uzlaştırıcı bir dil kullanma emridir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hüsn' kökünü, bir şeyin hem zahiren hem de batınen güzel olması olarak tanımlar. 'Ahsen' ise bu güzelliğin en üst derecesidir. Ayetteki bağlamda, sözün sadece lafız olarak değil, anlam, niyet ve sonuçları itibarıyla da en güzel, en hayırlı ve en yapıcı olması gerektiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüsn' kavramının Kur'an'da sadece estetik bir güzelliği değil, aynı zamanda ahlaki ve işlevsel bir iyiliği de ifade ettiğini belirtir. 'Ahsen' burada, insanlar arası ilişkilerde en olumlu etkiyi yaratacak, anlaşmazlıkları giderecek ve barışı sağlayacak sözlü iletişimi temsil eder. Bu, sadece doğruyu söylemek değil, doğruyu en uygun şekilde söylemektir."}]},{"word":"يَنزَغُ","root":"ن-ز-غ","rootLatin":"n-z-ğ","meaning":"Şeytanın insanlar arasına fitne sokması, onları kışkırtması ve aralarını bozması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nezğ' kelimesini 'insanlar arasına fesat sokmak, kışkırtmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yenzagu beynehum' ifadesi, şeytanın müminler arasına düşmanlık, kin ve anlaşmazlık tohumları ekleyerek onları birbirine düşürme çabasını mecazi olarak anlatır. Bu, şeytanın temel işlevlerinden biridir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'nezğ', bir şeyi yerinden oynatmak, bozmak anlamına gelir. Şeytanın 'nezği' ise, insanların kalplerine vesvese vererek, onları doğru yoldan saptırarak ve aralarındaki uyumu bozarak gerçekleştirdiği bir eylemdir. Ayette, şeytanın bu bozucu etkisine karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nezğ' kelimesinin, şeytanın insanları günaha ve fesada teşvik etmesi, aralarını açması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yenzagu beynehum' ifadesi, şeytanın özellikle sözlü iletişim yoluyla insanlar arasında yanlış anlaşılmalar, düşmanlıklar ve kavgalar çıkarmaya çalıştığını gösterir."}]},{"word":"عَدُوًّا","root":"ع-د-و","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Düşman, karşıt, husumet besleyen varlık.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'adüv' kelimesini 'karşıtlık, düşmanlık besleyen' olarak tanımlar. Ayetteki 'adüvven mübînen' ifadesi, şeytanın insana karşı olan düşmanlığının gizli değil, apaçık ve net olduğunu vurgular. Bu, şeytanın insanı saptırma ve zarar verme niyetinin herkes tarafından bilinen bir gerçek olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'adâvet'i, bir şeye karşı gelmek, muhalefet etmek olarak açıklar. Şeytanın insana 'adüv' olması, onun insanı hayırdan alıkoymaya, şerre sürüklemeye ve Allah'ın yolundan saptırmaya yönelik sürekli bir çaba içinde olduğunu gösterir. Ayet, bu düşmanlığın boyutunu 'mübîn' (apaçık) kelimesiyle pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'adüv' kavramının Kur'an'da genellikle düşmanlık ve karşıtlık anlamında kullanıldığını belirtir. Şeytanın 'adüv' olarak nitelendirilmesi, onun insan için sürekli bir tehdit ve tehlike kaynağı olduğunu, insanı doğru yoldan saptırmak için her fırsatı değerlendirdiğini ifade eder. Bu düşmanlık, insanın varoluşsal bir gerçeğidir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsrâ Sûresi 53. Âyetinde*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsra Sûresi 53. Âyet*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsrâ Sûresi 53. Âyetinde*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsrâ Sûresi 53. Âyet*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsra Sûresi 53. Âyet*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İsrâ Sûresi 53. Âyet*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Sûre 17, âyet 53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Sûre 17, âyet 53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/53*