# İsrâ Sûresi, 56. Âyet (17:56) > قُلِ ٱدْعُوا۟ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُم مِّن دُونِهِۦ فَلَا يَمْلِكُونَ كَشْفَ ٱلضُّرِّ عَنكُمْ وَلَا تَحْوِيلًا *Kuli-d'u-lleżîne ze'amtum min dûnihi felâ yemlikûne keşfe-ddurri ‘ankum velâ tahvîlâ(n)* **Meal (Diyanet):** De ki: "Onu bırakıp da ilah diye ileri sürdüklerinizi çağırın. Onlar, başınızdaki sıkıntıyı ne kaldırabilirler ne de değiştirebilirler." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/56 --- ## Tefsir {"topics":["tevhid","dua","musrikler","kufur-sirk"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق و ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"ٱدْعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağırın"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda mebnî","gloss":"o kimseleri ki"},{"position":4,"surface":"زَعَمْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز ع م","rootLatin":"z-'-m","lemma":"زَعَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sandınız"},{"position":5,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"دُونِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د و ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başka"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh konumunda mebnî","gloss":"O'nun"},{"position":7,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"يَمْلِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"güçleri yetmez"},{"position":9,"surface":"كَشْفَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك ش ف","rootLatin":"k-sh-f","lemma":"كَشْف","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gidermeyi"},{"position":10,"surface":"ٱلضُّرِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","lemma":"ضُرّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sıkıntıyı"},{"position":11,"surface":"عَنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizden"},{"position":11,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"sizin"},{"position":12,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"تَحْوِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح و ل","rootLatin":"h-w-l","lemma":"تَحْوِيل","form":"Tef'îl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"değiştirmeyi"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah'tan başka ilah edinilen varlıkların acizliğini ve hiçbir şeye güç yetiremediklerini vurgulayarak tevhid inancının temelini atmaktadır. Anahtar kavramlar, bu varlıkların çağırma, sıkıntıyı giderme ve değiştirme konusundaki yetersizliklerini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱدْعُوا۟","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-v","meaning":"Allah'tan başka ilah zannedilen varlıklara yönelme, onlardan yardım isteme eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دعوة' kelimesini 'bir şeyi kendine doğru çekmek, yöneltmek' olarak açıklar. Ayetteki 'ادعوا' emri, müşriklerin Allah'tan başka taptıkları varlıklara yönelerek onlardan yardım talep etmelerini ifade eder. Bu, onların acizliğini göstermek için bir meydan okumadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'دعاء' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'çağırmak, yardım istemek' anlamındadır ve mecazi olarak bu varlıkların ilahlık iddialarının boşluğunu ortaya koyar. Onları çağırmanın bir fayda sağlamayacağı vurgulanır."}]},{"word":"زَعَمْتُم","root":"ز ع م","rootLatin":"z-a-m","meaning":"Gerçekte öyle olmadığı halde bir şeyi öyle sanmak, iddia etmek, zannetmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'زعم' kelimesinin genellikle 'doğru olmayan bir şeyi iddia etmek, zan ve tahminle konuşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'زعمتم' ifadesi, müşriklerin Allah'tan başka taptıkları varlıkların ilah olduğuna dair inançlarının temelsiz ve yanlış bir zan olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'زعم' kelimesinin 'şüphe ve zan üzerine kurulu bir söz' anlamına geldiğini ifade eder. Bu ayette, müşriklerin ilah edindikleri varlıkların ilahlık vasfına sahip olmadığı, bu inancın sadece onların asılsız bir zannı olduğu belirtilir."}]},{"word":"يَمْلِكُونَ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Bir şeye sahip olmak, üzerinde güç ve yetkiye sahip olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ملك' kelimesinin 'bir şey üzerinde tam yetkiye ve tasarrufa sahip olmak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'فلا يملكون' ifadesi, müşriklerin taptığı varlıkların, sıkıntıyı giderme veya değiştirme konusunda hiçbir yetkiye ve güce sahip olmadıklarını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mülk' kavramının Kur'an'da mutlak egemenlik ve kudret anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'tan başka ilah edinilen varlıkların 'mülk' sahibi olmadıkları, yani hiçbir şeye hükmedemedikleri ve dolayısıyla sıkıntıları giderme gücüne sahip olmadıkları vurgulanır."}]},{"word":"كَشْفَ","root":"ك ش ف","rootLatin":"k-ş-f","meaning":"Bir şeyi açığa çıkarmak, gidermek, ortadan kaldırmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'كشف' kelimesinin 'örtülü olan bir şeyi açmak, gidermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'كشف الضر' ifadesi, sıkıntının, zararın ortadan kaldırılması, giderilmesi anlamına gelir. Bu, müşriklerin taptığı varlıkların bu tür bir güce sahip olmadıklarını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'كشف' kelimesinin 'bir şeyi ortaya çıkarmak, açığa vurmak ve gidermek' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, 'sıkıntıyı giderme' anlamında kullanılarak, sahte ilahların bu konuda aciz oldukları vurgulanır."}]},{"word":"ٱلضُّرِّ","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Sıkıntı, zarar, musibet, hastalık gibi olumsuz durumlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ضر' kelimesini 'insana veya başka bir şeye isabet eden her türlü zarar ve sıkıntı' olarak tanımlar. Ayetteki 'الضر' kelimesi, insanların başına gelen her türlü musibeti, sıkıntıyı ve zararı kapsar. Bu sıkıntıları giderme gücünün sadece Allah'a ait olduğu ima edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ضرر' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'zarar, ziyan, sıkıntı, hastalık' gibi olumsuz durumları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, insanların karşılaştığı her türlü olumsuzluğun giderilmesi konusunda Allah'tan başkasının güçsüzlüğü vurgulanır."}]},{"word":"تَحْوِيلًا","root":"ح و ل","rootLatin":"h-v-l","meaning":"Bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek, değiştirmek.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'تحويل' kelimesinin 'bir şeyi bulunduğu halden başka bir hale döndürmek, değiştirmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ولا تحويلا' ifadesi, sahte ilahların sadece sıkıntıyı gidermekle kalmayıp, onun şeklini veya şiddetini dahi değiştirmeye güçlerinin yetmediğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'تحويل' kelimesinin 'bir şeyi bir yerden başka bir yere nakletmek veya bir durumu başka bir duruma çevirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, sıkıntının tamamen ortadan kaldırılması veya hafifletilmesi gibi bir değişikliği yapma gücünün de bu varlıklara ait olmadığını ifade eder."}]}]}