# İsrâ Sûresi, 58. Âyet (17:58)

> وَإِن مِّن قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا ۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِى ٱلْكِتَـٰبِ مَسْطُورًا

*Ve-in min karyetin illâ nahnu muhlikûhâ kable yevmi-lkiyâmeti ev mu'ażżibûhâ ‘ażâben şedîdâ(en)(c) kâneżâlike fî-lkitâbi mestûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ne kadar memleket varsa hepsini kıyamet gününden önce ya helak edeceğiz, ya da şiddetli bir azapla cezalandıracağız. İşte bu, Kitap'ta (Levh-i Mahfuz'da) yazılmış bulunuyor.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/58

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","kader","ilahi-kitaplar","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَإِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَإِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Ve ... yoktur"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"قَرْيَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şehir"},{"position":4,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":5,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biz"},{"position":6,"surface":"مُهْلِكُو","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"مُهْلِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"helak edicileriz"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":8,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"günü"},{"position":9,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":10,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":11,"surface":"مُعَذِّبُو","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"مُعَذِّب","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf ile merfû","gloss":"azap edicileriz"},{"position":11,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":12,"surface":"عَذَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"azap"},{"position":13,"surface":"شَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"şiddetli"},{"position":14,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":15,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"bu"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":18,"surface":"مَسْطُورًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"س-ط-ر","rootLatin":"s-t-r","lemma":"مَسْطُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"yazılı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi'nin 58. ayeti, Allah'ın kıyamet öncesinde her şehri ya helak edeceğini ya da şiddetli bir azaba uğratacağını ve bunun ilahi kitapta yazılı olduğunu bildirmektedir. Ayet, ilahi takdirin ve adaletin kaçınılmazlığını vurgulayan güçlü kavramlar içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"قَرْيَةٍ","root":"ق ر ي","rootLatin":"k-r-y","meaning":"Ayette, belirli bir yerleşim birimini, şehri veya kasabayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karye' kelimesinin aslen 'toplamak, bir araya getirmek' anlamından geldiğini ve insanların bir araya toplandığı yerleşim yerine 'karye' denildiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın hükmünün tüm yerleşim birimlerini kapsayıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'karye' kelimesinin Kur'an'da hem 'şehir' hem de 'şehir halkı' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu ayette ise daha çok 'şehir' anlamında olup, ilahi azabın veya helakın hedefi olan coğrafi bir birimi işaret eder."}]},{"word":"مُهْلِكُوهَا","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın bir şehri tamamen yok etmesi, ortadan kaldırması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'helak' kelimesinin 'yok olmak, telef olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muhlikûhâ' ifadesi, Allah'ın bir şehri tamamen ortadan kaldıracağını, varlığını sona erdireceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'helak' kelimesinin 'bir şeyin son bulması, yok olması' manasına geldiğini ve Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak kullanıldığını açıklar. Bu ayette, kıyamet öncesi şehirlerin başına gelecek olan nihai sonu ifade eder."}]},{"word":"مُعَذِّبُوهَا","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-dh-b","meaning":"Allah'ın bir şehri veya halkını şiddetli bir azaba uğratması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azap' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamından türediğini ve 'acı veren ceza' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muazzibûhâ' ifadesi, helak olmasa bile şehirlerin ilahi bir cezaya çarptırılacağını, acı verici bir duruma düşürüleceğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'azap' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kök anlamından hareketle, 'insanı rahatından alıkoyan, ona eziyet veren şey' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın şehirleri helak etmese bile, onlara çetin bir ceza uygulayarak rahatlarını bozacağını ve acı çektireceğini ifade eder."}]},{"word":"شَدِيدًا","root":"ش د د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Azabın şiddetli, çetin ve ağır olduğunu niteleyen bir sıfattır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şedîd' kelimesinin 'güçlü, kuvvetli, katı' anlamlarına geldiğini ve bir şeyin yoğunluğunu, şiddetini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'azâben şedîden' ifadesi, verilecek azabın hafif değil, aksine çok ağır ve dayanılmaz olacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şedîd' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bağlamlarda, azabın veya zorluğun niteliğini belirtmek için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın uygulayacağı azabın niteliğini pekiştirerek, onun ciddiyetini ve ağırlığını ortaya koyar."}]},{"word":"مَسْطُورًا","root":"س ط ر","rootLatin":"s-t-r","meaning":"Bir şeyin yazılı, kaydedilmiş ve belirlenmiş olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'satr' kelimesinin 'yazmak, çizmek' anlamlarına geldiğini ve 'mestûr'un da 'yazılmış, kaydedilmiş' demek olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, şehirlerin akıbetinin Allah katında önceden belirlenmiş ve yazılmış olduğunu, yani ilahi takdirin bir parçası olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kitap' ve 'yazılı olmak' kavramlarının ilahi takdir, değişmez hüküm ve kozmik düzenle güçlü bir ilişkisi olduğunu belirtir. 'Mestûr' kelimesi, bu ayette, Allah'ın evrensel yasalarının ve hükümlerinin kesinliğini ve kaçınılmazlığını ifade eder, yani bu olayların tesadüfi değil, ilahi iradeyle belirlenmiş olduğunu gösterir."}]}]}