# İsrâ Sûresi, 69. Âyet (17:69)

> أَمْ أَمِنتُمْ أَن يُعِيدَكُمْ فِيهِ تَارَةً أُخْرَىٰ فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ ٱلرِّيحِ فَيُغْرِقَكُم بِمَا كَفَرْتُمْ ۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوا۟ لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِۦ تَبِيعًا

*Em emintum en yu'îdekum fîhi târaten uḣrâ feyursile ‘aleykum kâsifen mine-rrîhi feyuġrikakum bimâ kefertum śümme lâ tecidû lekum ‘aleynâ bihi tebî'â(n)*

**Meal (Diyanet):** Yahut sizi tekrar denize döndürüp üstünüze, kasıp kavuran bir fırtına yollayarak nankörlüğünüz sebebiyle sizi boğmasından, sonra da bize karşı kendiniz için arka çıkacak bir yardımcı bulamama (durumun)dan güvende misiniz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/69

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","musrikler","imtihan-bela","kufur-sirk"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi'nin 69. ayeti, denizde seyahat edenlerin karşılaşabileceği tehlikeleri ve Allah'ın kudretini vurgulamaktadır. Ayet, inkarcıların akıbetini, ilahi cezanın kaçınılmazlığını ve Allah'a karşı kimsenin yardımcı bulamayacağını 'iade', 'kasif', 'yuğrik' ve 'tebî' gibi anahtar kavramlar üzerinden dile getirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يُعِيدَكُمْ","root":"ع و د","rootLatin":"a-v-d","meaning":"Allah'ın insanları tekrar denize döndürmesi, geri çevirmesi veya tekrar aynı duruma sokması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'avd' kökünü bir şeyin eski haline dönmesi veya tekrar etmesi olarak açıklar. Ayetteki 'yü'îdeküm' ifadesi, Allah'ın insanları karadan denize geri döndürme kudretini, yani daha önce kurtuldukları bir durumdan tekrar tehlikeli bir duruma sokmasını ifade eder. Bu, Allah'ın iradesiyle gerçekleşen bir geri dönüşü vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu tür ifadeleri mecazi bir anlatım olarak değerlendirir. 'Yü'îdeküm' ifadesi, Allah'ın insanları tekrar denizin tehlikelerine maruz bırakması, yani onlara bir fırsat daha vermesi veya onları tekrar imtihan etmesi anlamında kullanılmıştır. Bu, Allah'ın kudretinin ve iradesinin bir göstergesidir."}]},{"word":"قَاصِفًا","root":"ق ص ف","rootLatin":"k-s-f","meaning":"Ortalığı yıkan, şiddetli, her şeyi kırıp geçiren fırtına veya rüzgar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kasif' kelimesini 'kırıp geçiren, yok eden' olarak açıklar. Ayetteki 'kâsıfen mine'r-rîh' ifadesi, denizde gemileri batıracak, her şeyi alt üst edecek kadar şiddetli ve yıkıcı bir rüzgarı tasvir eder. Bu, Allah'ın azabının şiddetini ve gücünü gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kasf' kökünü bir şeyi kırmak, parçalamak olarak tanımlar. 'Kâsıf' ise bu eylemi gerçekleştiren, yani şiddetiyle her şeyi parçalayan rüzgar anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, bu rüzgarın denizde yolculuk edenler için ölümcül bir tehlike oluşturduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kasf' kelimesinin genel olarak şiddetli bir darbe veya kırılma anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâsıf' kelimesi, rüzgarın yıkıcı gücünü, gemileri ve insanları helak edebilecek şiddetini ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve gazabının bir tezahürüdür."}]},{"word":"فَيُغْرِقَكُم","root":"غ ر ق","rootLatin":"ğ-r-k","meaning":"Suda boğmak, batırmak, tamamen suya gömmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğark' kökünü bir şeyin tamamen suya batması veya suyun bir şeyi tamamen kaplaması olarak açıklar. Ayetteki 'yuğrikaküm' ifadesi, Allah'ın inkarları sebebiyle insanları denizde boğarak helak etmesini, yani onları suyun derinliklerine gömmesini ifade eder. Bu, ilahi cezanın kesinliğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğark' kelimesinin bir şeyin su içinde kaybolması ve yok olması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanım, Allah'ın inkarcıları denizde boğarak cezalandırmasını, onların kurtuluş umudunu tamamen ortadan kaldırmasını anlatır."}]},{"word":"كَفَرْتُمْ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar etmek, nankörlük etmek, gerçeği örtmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve Allah'ın nimetlerini örtmek, O'nun varlığını ve birliğini inkar etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'bimâ kefertüm' ifadesi, insanların Allah'a karşı gösterdikleri nankörlük ve inkarın, başlarına gelecek felaketin temel nedeni olduğunu vurgular. Bu, ilahi adaletin bir sonucudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi örtmek olduğunu belirtir. Dini bağlamda ise bu, Allah'ın nimetlerini örtmek, O'nun varlığını ve birliğini inkar etmek anlamına gelir. Ayetteki 'bimâ kefertüm' ifadesi, insanların Allah'ın kendilerine verdiği nimetlere karşı nankörlük etmeleri ve O'nun ayetlerini yalanlamaları sebebiyle cezalandırılacaklarını açıkça ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'küfr' kelimesinin Kur'an'daki geniş anlam yelpazesini inceler ve genellikle Allah'a karşı nankörlük, O'nun ayetlerini yalanlama ve hakikati reddetme anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bimâ kefertüm' ifadesi, insanların bu inkar ve nankörlükleri yüzünden ilahi bir ceza ile karşılaşacaklarını açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"تَبِيعًا","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-a","meaning":"Yardımcı, destekçi, intikam alacak kimse veya takipçi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'tebî' kelimesini 'takip eden, peşinden giden' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tecidû leküm aleynâ bihî tebî'an' ifadesi, Allah'ın azabı geldiğinde, O'na karşı size yardım edecek, intikamınızı alacak veya sizi savunacak kimseyi bulamayacağınızı vurgular. Bu, Allah'ın kudretinin mutlaklığını ve O'nun hükmüne karşı kimsenin duramayacağını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tebî' kelimesinin 'yardımcı, destekçi' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın azabına uğrayanların, bu azabı durduracak veya onlara yardım edecek hiçbir destekçi bulamayacakları ifade edilir. Bu, Allah'ın hükmünün kaçınılmazlığını ve O'na karşı kimsenin güç yetiremeyeceğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tebî' kelimesinin 'intikamcı, öç alan' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki ifade, Allah'ın azabına uğrayanların intikamını alacak veya onlara yardım edecek kimsenin bulunamayacağını, dolayısıyla Allah'ın hükmünün kesin ve geri dönülmez olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"أَمِنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"أَمِنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güvende misiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":4,"surface":"يُعِيدَكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"أَعَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"sizi döndürmesi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onda","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"تَارَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ت-و-ر","rootLatin":"t-w-r","lemma":"تَارَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zaman zarfı) olduğu için mansûb","gloss":"bir kez daha","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"أُخْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"أُخْرَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"başka","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":8,"surface":"فَيُرْسِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi 'فَ' ile 'أَن'in mansûb yaptığı fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"göndermesi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"قَاصِفًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ص-ف","rootLatin":"q-s-f","lemma":"قَاصِف","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şiddetli bir fırtına","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"ٱلرِّيحِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رِيح","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rüzgar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"فَيُغْرِقَكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ر-ق","rootLatin":"gh-r-q","lemma":"أَغْرَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi 'فَ' ile 'أَن'in mansûb yaptığı fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"sizi boğması","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":14,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"كَفَرْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":16,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"تَجِدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'لَا'dan sonra geldiği için meczûm — diğer bir görüşe göre mansûb","gloss":"bulamazsınız","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":19,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":19,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":20,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerimize"},{"position":20,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":21,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onunla"},{"position":21,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":22,"surface":"تَبِيعًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-'-","lemma":"تَبِيع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"takipçi/yardımcı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Em"},{"position":2,"translit":"emintum"},{"position":3,"translit":"en"},{"position":4,"translit":"yu'îdekum"},{"position":5,"translit":"fîhi"},{"position":6,"translit":"târaten"},{"position":7,"translit":"uḣrâ"},{"position":8,"translit":"feyursile"},{"position":9,"translit":"‘aleykum"},{"position":10,"translit":"kâsifen"},{"position":11,"translit":"mine"},{"position":12,"translit":"rrîhi"},{"position":13,"translit":"feyuġrikakum"},{"position":14,"translit":"bimâ"},{"position":15,"translit":"kefertum"},{"position":16,"translit":"śümme"},{"position":17,"translit":"lâ"},{"position":18,"translit":"tecidû"},{"position":19,"translit":"lekum"},{"position":20,"translit":"‘aleynâ"},{"position":21,"translit":"bihi"},{"position":22,"translit":"tebî'â(n)"}]