# İsrâ Sûresi, 7. Âyet (17:7)

> إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ ٱلْـَٔاخِرَةِ لِيَسُـۥٓـُٔوا۟ وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا۟ ٱلْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُوا۟ مَا عَلَوْا۟ تَتْبِيرًا

*İn ahsentum ahsentum li-enfusikum(s) ve-in ese/tum felehâ(c) fe-iżâ câe va'du-l-âḣirati liyesû-û vucûhekum veliyedḣulû-lmescide kemâ deḣalûhu evvele merratin veliyutebbirû mâ ‘alev tetbîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İyilik ederseniz kendinize iyilik etmiş olursunuz, kötülük yaparsanız yine kendinize yapmış olursunuz. İkinci bozgunculuğun zamanı gelince, yüzünüzü kara etsinler, daha önce girdikleri gibi yine mescide (Beyt-i Makdis'e) girsinler ve ellerine geçirdikleri her şeyi yerle bir etsinler diye (üzerinize yine düşmanlarınızı gönderdik.)

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi'nin 7. ayeti, iyilik ve kötülüğün sonuçlarının kişiye döneceği ilkesini vurgularken, İsrailoğullarının tarihsel akıbetini ve Mescid'in tahribatını ele almaktadır. Ayet, eylemlerin karşılığını ve ilahi adaletin tecellisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَحْسَنتُمْ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İyilik yapmak, güzel davranmak, bir şeyi en iyi şekilde yerine getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsn (حسن) kelimesi, bir şeyin hem zatı hem de sıfatları itibarıyla güzel olması anlamına gelir. İhsan (إحسان) ise, bir fiili güzel yapmak veya başkasına iyilikte bulunmaktır. Ayetteki 'ahsantum' ifadesi, kişinin kendi lehine olan güzel ve hayırlı fiilleri işlemesini ifade eder, zira bu fiillerin karşılığı yine kişiye dönecektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İhsan, hem fiilin güzel olması hem de başkasına iyilikte bulunmak suretiyle gerçekleşir. Ayetteki 'ahsantum' fiili, kişinin kendi nefsine yönelik bir iyilik yapmasını, yani Allah'ın emirlerine uygun hareket etmesini ve bunun sonucunda mükafat elde etmesini anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhsan kavramı, Kur'an'da 'iyilik yapmak', 'güzel davranmak' ve 'bir şeyi mükemmel bir şekilde yapmak' anlamlarında kullanılır. Bu ayette, 'ahsantum' ifadesi, kişinin Allah'a ve insanlara karşı sorumluluklarını en iyi şekilde yerine getirmesi ve bunun sonucunda kendi ruhsal ve dünyevi iyiliğini sağlaması anlamını taşır."}]},{"word":"أَسَأْتُمْ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Kötülük yapmak, çirkin davranmak, bir şeyi kötü bir şekilde yerine getirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sevv (سوء) kelimesi, kötülük, çirkinlik ve zarar anlamına gelir. 'Esâ'tüm' fiili, kişinin kötü fiiller işlemesini, günah işlemesini ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu kötü fiillerin sonucunun yine kişinin kendisine döneceği vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sevv (سوء), bir şeyin çirkin ve kötü olmasıdır. İsâe (إساءة) ise, bir fiili kötü yapmak veya başkasına kötülükte bulunmaktır. Ayetteki 'esâ'tüm' ifadesi, kişinin kendi aleyhine olan kötü ve zararlı fiilleri işlemesini, bunun sonucunda da ceza veya zarar görmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"S-v-e kökünden türeyen kelimeler, genellikle olumsuzluk, çirkinlik, zarar ve kötülük anlamlarını taşır. 'Esâ'tüm' fiili, kişinin iradi olarak kötü bir eylemde bulunmasını ve bu eylemin sonuçlarının yine kendisine dönmesini ifade eder. Bu, ilahi adalet prensibinin bir yansımasıdır."}]},{"word":"وَعْدُ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Vaat, söz, belirlenmiş zaman veya olay.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد), bir şeyin gerçekleşeceğine dair verilen sözdür. Ayetteki 'va'dü'l-âhireti' ifadesi, İsrailoğullarına yönelik ikinci azap vaadinin, yani Kudüs'ün ikinci kez tahrip edileceği zamanın gelmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد), hayır veya şer için verilen sözdür. Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberlerine veya kavimlere yönelik kesinleşmiş hükümlerini ifade eder. Burada 'va'dü'l-âhireti', İsrailoğullarının ikinci kez bozgunculuk yapmaları üzerine kendilerine vaat edilen cezanın, yani düşmanların Kudüs'e girip tahribat yapmalarının zamanını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Va'd, hem hayır hem de şer için kullanılır. Ayetteki 'va'dü'l-âhireti', İsrailoğullarının ikinci kez yeryüzünde fesat çıkarmaları durumunda başlarına gelecek olan felaketin, yani düşmanların Mescid'e girip onları zelil etmelerinin kesinleşmiş zamanını ifade eder."}]},{"word":"لِيَسُـۥٓـُٔوا۟","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Yüzlerini karartmak, onları üzüntüye boğmak, kötü duruma düşürmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sevv (سوء) kökünden türeyen 'yesû'û' fiili, birini kötü duruma düşürmek, yüzünü karartmak, utandırmak ve üzüntüye sevk etmek anlamlarına gelir. Ayette, düşmanların İsrailoğullarının yüzlerini karartması, yani onları zillet ve utanca boğması kastedilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sâe (ساء) fiili, bir şeyi kötüleştirmek, çirkinleştirmek veya birine kötülük dokundurmak anlamındadır. 'Liyesû'û vucûheküm' ifadesi, düşmanların İsrailoğullarına öyle bir musibet getirmesi ki, bu musibet onların yüzlerinde utanç, keder ve zillet olarak belirginleşsin demektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İsâe (إساءة) ve mesâe (مساءة), kötülük ve çirkinlik anlamlarını taşır. 'Liyesû'û vucûheküm' ifadesi, düşmanların İsrailoğullarına karşı uygulayacağı şiddet ve zulmün, onların yüzlerinde belirgin bir üzüntü, utanç ve zillet ifadesi oluşturacağını anlatır."}]},{"word":"وَلِيُتَبِّرُوا۟","root":"ت ب ر","rootLatin":"t-b-r","meaning":"Yok etmek, helak etmek, tamamen tahrip etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tebr (تبر), helak etmek, yok etmek ve parçalamak anlamına gelir. 'Liyütebbirû' fiili, düşmanların ele geçirdikleri her şeyi tamamen yıkıp yok etmelerini, geride hiçbir şey bırakmamalarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tebr, bir şeyi kökünden kazımak, tamamen harap etmek demektir. Ayetteki 'liyütebbirû mâ alev' ifadesi, düşmanların hakimiyet kurdukları her yeri, özellikle de Kudüs ve çevresini tam anlamıyla yıkıp viran etmelerini anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tebr (تبر), bir şeyi tamamen yok etmek, helak etmek ve parçalamaktır. 'Liyütebbirû mâ alev tetbîrâ' ifadesi, düşmanların ele geçirdikleri her şeyi, hiçbir iz bırakmayacak şekilde, tam bir yıkımla ortadan kaldırmalarını vurgular. Bu, İsrailoğullarının uğrayacağı felaketin şiddetini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","ahiret-mukafat","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"أَحْسَنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iyilik ettiniz"},{"position":3,"surface":"أَحْسَنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iyilik ettiniz"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisler"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"أَسَأْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"أَسَاءَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kötülük ettiniz"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"لَهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":8,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":9,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":10,"surface":"وَعْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"vaadi"},{"position":11,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"ʾ-ḫ-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sonuncu"},{"position":12,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Ta'lil (Sebep Lâmu)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"يَسُـۥٓـُٔوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i ta'lil ile mansûb","gloss":"kötülük etsinler"},{"position":13,"surface":"وُجُوهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzler"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Ta'lil (Sebep Lâmu)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"يَدْخُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-ḫ-l","lemma":"دَخَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i ta'lil ile mansûb","gloss":"girsinler"},{"position":15,"surface":"ٱلْمَسْجِدَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mescit"},{"position":16,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":17,"surface":"دَخَلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-ḫ-l","lemma":"دَخَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"girdiler"},{"position":17,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":18,"surface":"أَوَّلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ء-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ilk"},{"position":19,"surface":"مَرَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kere"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Ta'lil (Sebep Lâmu)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":20,"surface":"يُتَبِّرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ر","rootLatin":"t-b-r","lemma":"تَبَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i ta'lil ile mansûb","gloss":"harap etsinler"},{"position":21,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":22,"surface":"عَلَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-و","rootLatin":"ʿ-l-w","lemma":"عَلَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üstün geldiler"},{"position":23,"surface":"تَتْبِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ت-ب-ر","rootLatin":"t-b-r","lemma":"تَتْبِير","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"harap etme"}]
