# İsrâ Sûresi, 86. Âyet (17:86)

> وَلَئِن شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِٱلَّذِىٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِۦ عَلَيْنَا وَكِيلًا

*Vele-in şi/nâ leneżhebenne billeżî evhaynâ ileyke śümme lâ tecidu leke bihi ‘aleynâ vekîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, dileseydik biz sana vahyettiğimizi tamamen ortadan kaldırırdık; sonra bu konuda bize karşı kendine hiçbir yardımcı da bulamazdın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/86

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَئِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Şart + Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi, şart harfi ve te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"شِئْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydik"},{"position":3,"surface":"لَنَذْهَبَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ه-ب","rootLatin":"dh-h-b","lemma":"ذَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Te'kid nûnu ile bitiştiği için mebnî","gloss":"elbette götürürdük"},{"position":4,"surface":"بِٱلَّذِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":5,"surface":"أَوْحَيْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vahyettik"},{"position":6,"surface":"إِلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"sana"},{"position":7,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"تَجِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bulamazsın"},{"position":10,"surface":"لَكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"senin"},{"position":11,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"onunla"},{"position":12,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"bize karşı"},{"position":13,"surface":"وَكِيلًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"وَكِيل","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir vekil"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi 86. ayet, Allah'ın vahyini geri alma kudretini ve bu durumda insanoğlunun acizliğini vurgulayan güçlü bir tehdit ve uyarı içermektedir. Ayet, vahyin ilahi bir lütuf olduğunu ve onun devamlılığının Allah'ın iradesine bağlı olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"شِئْنَا","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Allah'ın mutlak iradesini ve dilemesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şey' (şey') kelimesi, bir şeyin varlığını veya olmasını dilemek anlamına gelir. Ayetteki 'şinâ' (dileseydik) ifadesi, Allah'ın her şeye gücü yeten ve dilediğini yapan mutlak iradesini gösterir. Bu, vahyin devamının Allah'ın dilemesine bağlı olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'meşîe' (dileme) kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak ve sınırsız iradesini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın vahyi geri alma kudretinin, O'nun dilemesiyle gerçekleşebileceğini ve bu konuda hiçbir engelin olmadığını gösterir."}]},{"word":"لَنَذْهَبَنَّ","root":"ذ ه ب","rootLatin":"z-h-b","meaning":"Vahyin tamamen ortadan kaldırılması, geri alınması ve yok edilmesi anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zehebe (gitmek) fiili, bu bağlamda bir şeyi tamamen ortadan kaldırmak, yok etmek ve geri almak anlamında kullanılmıştır. Ayetteki 'lenazhebenne' (elbette götürürdük) ifadesi, Allah'ın vahyedileni tamamen ortadan kaldırma kudretini kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zehebe bihî' (onu götürdü) ifadesinin mecazi olarak bir şeyi ortadan kaldırmak, yok etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, vahyin peygamberin hafızasından ve insanlığın bilgisinden tamamen silinmesi tehdidini içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zehebe' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'gitmek, kaybolmak, ortadan kalkmak' gibi anlamlara geldiğini vurgular. Bu ayetteki kullanımı, vahyin ilahi bir lütuf olduğunu ve Allah dilediği takdirde bu lütfu geri alabileceğini, yani vahyin varlığını sona erdirebileceğini gösterir."}]},{"word":"أَوْحَيْنَا","root":"و ح ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'ın peygamberine gizli ve hızlı bir şekilde bildirdiği ilahi mesajı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy (vahy) kelimesi, gizli ve hızlı bir şekilde bildirmek anlamına gelir. Ayetteki 'evhaynâ' (vahyettiğimiz) ifadesi, Kur'an'ın ilahi kökenli, Allah tarafından peygambere özel bir yolla iletilmiş bir mesaj olduğunu belirtir. Bu, vahyin kutsallığını ve kaynağının yüceliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, vahyin Allah'ın peygamberlerine özel bir iletişim yolu olduğunu ve bu yolla ilahi bilgilerin aktarıldığını açıklar. Ayetteki 'evhaynâ' ifadesi, Allah'ın bu özel iletişim mekanizmasıyla gönderdiği mesajın, O'nun iradesiyle geri alınabileceği tehdidini içerir."}]},{"word":"وَكِيلًا","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'ın iradesine karşı durabilecek, O'nu engelleyebilecek veya O'nun adına iş görebilecek bir koruyucu veya yardımcı anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Vekil (vekil) kelimesi, bir işi kendisine havale edilen, güvenilen kişi anlamına gelir. Ayetteki 'vekîlen' (bir vekil) ifadesi, Allah'ın vahyini geri alması durumunda, hiç kimsenin bu ilahi iradeye karşı çıkamayacağını, O'nu engelleyemeyeceğini veya O'nun adına müdahale edemeyeceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, vekilin, kendisine güvenilen ve işleri yürütme yetkisi verilen kişi olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın mutlak kudreti karşısında, ne peygamberin ne de başka bir varlığın, vahyin geri alınmasını engelleyecek bir yetkiye sahip olmadığını, yani Allah'a karşı bir 'vekil' olamayacağını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'vekil' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak 'her şeye vekil olan, her şeyi üstlenen' anlamında kullanıldığını, ancak bu ayetteki gibi olumsuz bağlamda kullanıldığında, Allah'ın iradesine karşı durabilecek bir gücün olmadığını ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın mutlak egemenliğini ve vahyin O'nun mülkü olduğunu pekiştirir."}]}]}