# İsrâ Sûresi, 89. Âyet (17:89)

> وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ مِن كُلِّ مَثَلٍ فَأَبَىٰٓ أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورًا

*Velekad sarrafnâ linnâsi fî hâżâ-lkur-âni min kulli meśelin feebâ ekśeru-nnâsi illâ kufûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, biz bu Kur'an'da insanlara her türlü misali değişik şekillerde açıkladık. Yine de insanların çoğu ancak inkarda direttiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/89

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","kufur-sirk","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"صَرَّفْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"صَرَّفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"açıkladık"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"للنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlara"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bu"},{"position":6,"surface":"ٱلْقُرْءَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra geldiği için bedel olup mecrûr","gloss":"Kur'an"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":8,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":9,"surface":"مَثَلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"misal"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"أَبَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ب-ي","rootLatin":"hamza-b-y","lemma":"أَبَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"direndi"},{"position":11,"surface":"أَكْثَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"çoğu"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":13,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":14,"surface":"كُفُورًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كُفُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (veya hâl)","gloss":"nankörlük"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın insanlara çeşitli misallerle hakikatleri açıklamasını ve buna rağmen insanların çoğunun nankörlükte ısrar etmesini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Özellikle 'sarrafnâ', 'mesel' ve 'küfûr' kavramları, ayetin ana mesajını oluşturan temel dinamikleri ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"صَرَّفْنَا","root":"ص ر ف","rootLatin":"s-r-f","meaning":"Allah'ın Kur'an'da hakikatleri çeşitli şekillerde, farklı açılardan ve tekrar tekrar açıklaması, döndürmesi ve çeşitlendirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sarf' kelimesinin bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek, döndürmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'sarrafnâ' ifadesi, Allah'ın ayetleri ve misalleri farklı üsluplarla, çeşitli yönlerden ve tekrar tekrar sunarak insanların idrakine yaklaştırması, böylece hakikatin anlaşılmasını kolaylaştırması anlamında kullanılmıştır. Bu, Kur'an'ın açıklayıcılığını ve ikna ediciliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sarrafnâ' fiilini 'beyyennâ' (açıkladık) ve 'kerremnâ' (tekrarladık) olarak tefsir eder. Bu bağlamda, Allah'ın Kur'an'da misalleri çeşitli şekillerde sunarak, farklı açılardan ele alarak ve tekrarlayarak insanlara hakikatleri net bir şekilde gösterdiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın mesajını pekiştirmek için kullanılan dilsel bir stratejiyi işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sarf' kökünün 'bir şeyi bir yönden başka bir yöne çevirmek, döndürmek' temel anlamından hareketle, Kur'an'daki kullanımının 'ayetleri ve delilleri çeşitli şekillerde sunmak, farklı açılardan açıklamak' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'sarrafnâ', Allah'ın insanlara hakikatleri farklı üslup ve örneklerle sunarak düşünmeye sevk etme çabasını vurgular."}]},{"word":"مَثَلٍ","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Kur'an'da hakikatleri açıklamak, ibret vermek ve anlaşılırlığı artırmak için kullanılan örnek, benzetme, kıssa veya delil anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mesel' kelimesinin 'benzerlik, örnek' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle bir şeyi açıklamak, anlaşılır kılmak veya ibret vermek amacıyla kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'min külli mesel' ifadesi, Kur'an'ın her türlü örneği, benzetmeyi ve kıssayı kullanarak insanlara hakikatleri sunduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel'i 'bir şeyin benzeri' olarak tanımlar ve Kur'an'da 'misal'in, bir hakikati zihne yaklaştırmak için kullanılan söz veya durum olduğunu belirtir. Ayetteki 'min külli mesel' ifadesi, Allah'ın insanlara her türlü misali, yani her türlü açıklayıcı örneği, benzetmeyi ve ibret verici kıssayı sunduğunu, böylece mesajın anlaşılmasını kolaylaştırdığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mesel' kavramının Kur'an'da sadece bir benzetme aracı olmadığını, aynı zamanda bir hakikati somutlaştıran, soyut olanı anlaşılır kılan bir 'model' veya 'örnek' işlevi gördüğünü belirtir. Bu ayetteki 'min külli mesel', Kur'an'ın mesajını farklı boyutlarda ve çeşitli örneklerle sunarak, insanların farklı idrak seviyelerine hitap ettiğini gösterir."}]},{"word":"كُفُورًا","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın nimetlerini ve ayetlerini inkâr etmek, nankörlük etmek ve hakikati örtmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda Allah'ın nimetlerini veya hakikatini örtmek, yani inkâr etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'küfûrâ' ifadesi, insanların Allah'ın kendilerine sunduğu açık delillere ve misallere rağmen, bu hakikatleri bilerek ve isteyerek reddetme, nankörlük etme eğilimini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'küfr'ü 'nimetleri inkâr etmek' ve 'hakikati örtmek' olarak açıklar. Bu ayetteki 'küfûrâ' kelimesi, insanların Kur'an'ın sunduğu açık ve çeşitli misallere karşı gösterdikleri olumsuz tepkiyi, yani Allah'ın lütfunu ve hidayetini görmezden gelerek nankörlük etmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece 'inkâr' değil, aynı zamanda 'nankörlük' ve 'hakikati örtme' anlamlarını da içerdiğini vurgular. Bu ayetteki 'küfûrâ', insanların Allah'ın kendilerine sunduğu açık delillere ve misallere karşı gösterdikleri bilinçli bir reddedişi, yani hakikati kabul etmeyip üzerini örtme ve nimetlere karşı nankörlük etme durumunu ifade eder."}]}]}