# İsrâ Sûresi, 93. Âyet (17:93)

> أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَىٰ فِى ٱلسَّمَآءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَـٰبًا نَّقْرَؤُهُۥ ۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّى هَلْ كُنتُ إِلَّا بَشَرًا رَّسُولًا

*Ev yekûne leke beytun min zuḣrufin ev terkâ fî-ssemâ-i velen nu/mine lirukiyyike hattâ tunezzile ‘aleynâ kitâben nakrauh(u)(k) kul subhâne rabbî hel kuntu illâ beşeran rasûlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (90-93) Dediler ki: "Yerden bize bir pınar fışkırtmadıkça; yahut senin hurmalardan, üzümlerden oluşan bir bahçen olup, aralarından şarıl şarıl ırmaklar akıtmadıkça; yahut iddia ettiğin gibi, gökyüzünü üzerimize parça parça düşürmedikçe; yahut Allah'ı ve melekleri karşımıza getirmedikçe; yahut altından bir evin olmadıkça; ya da göğe çıkmadıkça sana asla inanmayacağız. Bize gökten okuyacağımız bir kitap indirmedikçe göğe çıktığına da inanacak değiliz." De ki: "Rabbimi tenzih ederim. Ben ancak resul olarak gönderilen bir beşerim."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/93

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","musrikler","vahiy-kuran","iman"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi 93. ayet, müşriklerin Hz. Peygamber'den mucize taleplerini ve Hz. Peygamber'in bu taleplere verdiği cevabı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'zuhruf', 'terkâ', 'rukiyy' ve 'beşer' gibi anahtar kavramlar üzerinden, ilahi kudretin sınırlarını ve peygamberlik misyonunun mahiyetini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"زُخْرُفٍ","root":"ز خ ر ف","rootLatin":"z-h-r-f","meaning":"Bu kelime, ayette 'altın' veya 'süslü, gösterişli' anlamında kullanılarak, müşriklerin maddi ve dünyevi beklentilerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zuhruf' kelimesini 'altın' ve 'süslü, gösterişli şey' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Hz. Peygamber'den beklediği, maddi zenginlik ve ihtişamın bir sembolü olarak altın bir ev talebini yansıtır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zuhruf'u 'altın' olarak tefsir eder. Ayetteki kullanımı, müşriklerin peygamberlik makamını dünyevi güç ve zenginlikle ilişkilendirme eğilimini gösterir; onlar için peygamberin maddi bir üstünlüğe sahip olması gerekmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'zuhruf' kavramının genellikle dünyevi süs, gösteriş ve aldatıcı cazibe anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'altın ev' talebi, müşriklerin hakikati değil, dış görünüşü ve maddi ihtişamı ön planda tutan zihniyetini ortaya koyar."}]},{"word":"تَرْقَىٰ","root":"ر ق ي","rootLatin":"r-q-y","meaning":"Bu fiil, 'yükselmek, yukarı çıkmak' anlamında olup, müşriklerin Hz. Peygamber'den göğe yükselme gibi olağanüstü bir mucize beklentisini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'terkâ' fiilini 'yükselmek, yukarı çıkmak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, müşriklerin peygamberden beklediği, beşeri sınırları aşan, gözle görülür ve ikna edici bir mucize talebini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rukiyy' kökünden türeyen 'terkâ' fiilini 'derece derece yükselmek' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Hz. Peygamber'den beklediği, fiziksel olarak göğe yükselme eylemini ifade eder ki bu, onların iman etmeleri için şart koştukları bir mucizedir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'terkâ' fiilinin 'yüksek bir yere çıkmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, müşriklerin Hz. Peygamber'den beklediği, ilahi bir güçle göğe yükselme gibi olağanüstü bir eylemi dile getirir."}]},{"word":"لِرُقِيِّكَ","root":"ر ق ي","rootLatin":"r-q-y","meaning":"Bu kelime, 'yükselmen, yukarı çıkman' anlamında olup, müşriklerin göğe yükselme mucizesine dahi, beraberinde bir kitap indirmediği sürece inanmayacaklarını belirtir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rukiyy' kelimesini 'yükselme, yukarı çıkma' olarak açıklar. Ayetteki 'len nu'mine li-rukiyyike' ifadesi, müşriklerin sadece fiziksel bir yükselişi değil, bu yükselişin somut bir delille (kitap) desteklenmesini şart koştuğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rukiyy' kelimesinin 'yükselme' anlamını vurgular. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Hz. Peygamber'den beklediği göğe yükselme eyleminin, tek başına iman etmeleri için yeterli olmadığını, ek bir delil (kitap) talep ettiklerini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rukiyy' kelimesinin Kur'an'da hem maddi hem de manevi yükselişi ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette ise, müşriklerin somut bir mucize olarak beklediği fiziksel göğe yükselme eylemini ve buna rağmen iman etmeme şartlarını dile getirir."}]},{"word":"بَشَرًا","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Bu kelime, 'insan' anlamında olup, Hz. Peygamber'in ilahi değil, beşeri bir varlık olduğunu ve mucizelerin Allah'ın kudretinde olduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beşer' kelimesini 'insan' olarak tanımlar ve genellikle dış görünüşü, derisi itibarıyla insanı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hel kuntu illâ beşeran resûlen' ifadesi, Hz. Peygamber'in ilahi güçlere sahip olmadığını, sadece Allah'ın elçisi olan bir insan olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'beşer' kelimesinin 'insan' anlamına geldiğini ve bu kelimenin genellikle insanın fiziki ve biyolojik yönünü vurguladığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in mucize yaratma gücüne sahip bir ilah değil, Allah'ın mesajını ileten bir insan olduğunu açıkça ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'beşer' kavramının, peygamberlerin ilahi değil, insan olduklarını vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Hz. Peygamber'in 'ben sadece bir beşerim' demesi, müşriklerin olağanüstü taleplerine karşı, peygamberlik misyonunun temelini oluşturan beşeriyetini hatırlatır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ev"},{"position":2,"translit":"yekûne"},{"position":3,"translit":"leke"},{"position":4,"translit":"beytun"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"zuḣrufin"},{"position":7,"translit":"ev"},{"position":8,"translit":"terkâ"},{"position":9,"translit":"fî"},{"position":10,"translit":"ssemâ-i"},{"position":11,"translit":"velen"},{"position":12,"translit":"nu/mine"},{"position":13,"translit":"lirukiyyike"},{"position":14,"translit":"hattâ"},{"position":15,"translit":"tunezzile"},{"position":16,"translit":"‘aleynâ"},{"position":17,"translit":"kitâben"},{"position":18,"translit":"nakrauh(u)(k)"},{"position":19,"translit":"kul"},{"position":20,"translit":"subhâne"},{"position":21,"translit":"rabbî"},{"position":22,"translit":"hel"},{"position":23,"translit":"kuntu"},{"position":24,"translit":"illâ"},{"position":25,"translit":"beşeran"},{"position":26,"translit":"rasûlâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"يَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"olsun","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"لَكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"senin için"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"بَيْتٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"bir ev","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":5,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"زُخْرُفٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-خ-ر-ف","rootLatin":"z-kh-r-f","lemma":"زُخْرُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"تَرْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ق-ي","rootLatin":"r-q-y","lemma":"رَقَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile mansûb fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"yükselmelisin","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göğe","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"وَلَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"لَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"asla","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nasb edatı"},{"position":12,"surface":"نُّؤْمِنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'len'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"inanmayız","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"لِرُقِيِّكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yükselmen için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"رُقِيِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ق-ي","rootLatin":"r-q-y","lemma":"رُقِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yükselme","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":14,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e kadar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"تُنَزِّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'hattâ'dan sonra geldiği için mansûb","gloss":"indirirsin","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerimize"},{"position":16,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"كِتَـٰبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kitap","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":18,"surface":"نَّقْرَؤُهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ا","rootLatin":"q-r-'-","lemma":"قَرَأَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"onu okuruz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":19,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":20,"surface":"سُبْحَانَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"tesbih ederim","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak","izafet":"Muzâf"},{"position":21,"surface":"رَبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbim","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":21,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":22,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstisnâ edatı"},{"position":23,"surface":"كُنتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldum","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":24,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":25,"surface":"بَشَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir insan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":26,"surface":"رَّسُولًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bir elçi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/93*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17/93*