# İsrâ Sûresi, 98. Âyet (17:98)

> ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُم بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَقَالُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا عِظَـٰمًا وَرُفَـٰتًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا

*Żâlike cezâuhum bi-ennehum keferû bi-âyâtinâ ve kâlû e-iżâ kunnâ ‘izâmen verufâten e-innâ lemeb'ûśûne ḣalkan cedîdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bu, onların cezasıdır. Çünkü onlar ayetlerimizi inkar ettiler ve, "Biz bir yığın kemik, bir yığın ufantı olduktan sonra mı yeniden bir yaratılışla diriltilecekmişiz, biz mi?" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/17/98

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","dirilis","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"ذ-ل-ك","rootLatin":"dh-l-k","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"işte bu"},{"position":2,"surface":"جَزَآؤُهُم","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"cezası"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"sebebiyle"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetlerini"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"mı?"},{"position":7,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"olduğu zaman"},{"position":8,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduğumuzda"},{"position":9,"surface":"عِظَـٰمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظْم","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"kemikler"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"رُفَـٰتًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ف-ت","rootLatin":"r-f-t","lemma":"رُفَات","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ufalanmış toprak"},{"position":11,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"mı?"},{"position":11,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":11,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"إِنَّ'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":12,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"elbette"},{"position":12,"surface":"مَبْعُوثُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-'-th","lemma":"مَبْعُوث","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"إِنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"diriltilecekleriz"},{"position":13,"surface":"خَلْقًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yaratılış olarak"},{"position":14,"surface":"جَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ج-د-د","rootLatin":"j-d-d","lemma":"جَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yeni"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İsrâ Suresi'nin 98. ayeti, Allah'ın ayetlerini inkâr etmenin ve öldükten sonra dirilişi reddetmenin cezasını vurgulamaktadır. Ayet, özellikle 'inkâr', 'ayetler', 'kemikler', 'ufalanmış' ve 'yeniden dirilme' gibi kavramlar üzerinden ahiret inancının önemini ve inkârının sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"جَزَاءُهُم","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Yaptıkları fiillerin karşılığı, ödül veya ceza olarak verilen sonuç.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cezâ kelimesi, bir fiilin karşılığı olarak verilen şeyi ifade eder. Hem hayır hem de şer için kullanılır. Bu ayette ise, inkâr fiilinin olumsuz karşılığı olan cezayı belirtir. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 195)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cezâ, bir fiilin sonucudur. Eğer fiil iyi ise karşılığı iyi, kötü ise karşılığı kötüdür. Ayetteki 'ceza' kelimesi, inkârın doğal ve kaçınılmaz sonucunu ifade eder. (el-Külliyyât, s. 337)"}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın ayetlerini örtmek, gizlemek, inkâr etmek ve nankörlük etmek.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr kavramı, Kur'an'da 'gerçeği örtmek', 'nankörlük etmek' ve 'Allah'ın nimetlerini inkâr etmek' anlamlarında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın varlığına ve dirilişe dair ayetleri bilerek reddetme eylemini ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 121-125)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr, bir şeyi örtmek demektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiklerini inkâr etmek anlamına gelir. Ayetteki 'keferû' fiili, diriliş gerçeğini ve Allah'ın kudretini örtbas etme eylemini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 434)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Küfr, 'örtmek' manasından gelir. Çiftçi toprağı örttüğü gibi, kâfir de hakkı örter. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayetlerini görmezden gelme ve reddetme anlamındadır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 200)"}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِنَا","root":"ء ي ي","rootLatin":"'-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, Allah'ın kudretine delalet eden alamet ve nişan demektir. Bu ayetteki 'âyâtinâ' ifadesi, hem kâinattaki yaratılış delillerini hem de peygamberler aracılığıyla gönderilen vahiyleri kapsar. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 20)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, açık bir alamet ve delil demektir. Kur'an'da hem Allah'ın varlığına işaret eden evrensel deliller hem de vahyedilen metinler için kullanılır. Burada, dirilişin mümkün olduğuna dair delilleri ve Allah'ın sözlerini ifade eder. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 89)"}]},{"word":"عِظَـٰمًا","root":"ع ظ م","rootLatin":"'-z-m","meaning":"İnsan vücudunun iskeletini oluşturan kemikler, ölümden sonra çürüyüp dağılan beden parçaları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azm (çoğulu ızâm), bedenin direği olan kemiktir. Ayetteki kullanımı, ölümden sonra bedenin tamamen çürüyüp sadece kemiklerinin kalmasını, yani dirilişin imkansız gibi görünen durumunu vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 562)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Azm, bedenin sert ve dayanıklı kısmıdır. Ayetteki 'ızâm' kelimesi, insanların öldükten sonra bedenlerinin dağılıp sadece kemiklerinin kalacağını, bu durumun dirilişi inkâr edenler için bir argüman olduğunu gösterir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 310)"}]},{"word":"وَرُفَـٰتًا","root":"ر ف ت","rootLatin":"r-f-t","meaning":"Ufalanmış, dağılmış, toz haline gelmiş madde; özellikle çürümüş kemiklerin ve bedenin kalıntıları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ruft, bir şeyi kırmak, ufalamak demektir. 'Rufât' ise ufalanmış, dağılmış şeye denir. Ayetteki 'rufâtâ' kelimesi, kemiklerin bile zamanla tamamen çürüyüp toz haline gelmesini, yani bedenin tamamen yok oluşunu ifade eder. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 350)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Rufât, kemiklerin çürüyüp dağılmasıyla oluşan toz ve kırıntılardır. Bu kelime, dirilişi inkâr edenlerin, bedenin tamamen yok olduğunu ve yeniden bir araya gelmesinin imkansız olduğunu düşündükleri durumu tasvir eder. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 235)"}]},{"word":"لَمَبْعُوثُونَ","root":"ب ع ث","rootLatin":"b-'-s","meaning":"Yeniden diriltilmek, ölümden sonra tekrar hayata döndürülmek.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ba's kavramı, Kur'an'da 'uyandırmak', 'göndermek' ve özellikle 'ölümden sonra diriltmek' anlamlarında kullanılır. Bu ayette, insanların öldükten sonra tekrar hayata döndürülerek hesap vermek üzere toplanmasını ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 180-182)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba's, bir şeyi yerinden kaldırmak ve göndermek demektir. Kur'an'da ise, özellikle ölüleri diriltmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'lemab'ûsûn' ifadesi, inkârcıların şüpheyle yaklaştığı, Allah'ın ise kesin olarak gerçekleştireceği yeniden diriliş eylemini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 115)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ba's, Kur'an'da hem peygamber gönderme hem de ölüleri diriltme bağlamında geçer. Bu ayette, 'kemik ve ufalanmış toprak olduktan sonra' ifadesiyle birlikte kullanılması, dirilişin mucizevi ve Allah'ın kudretini gösteren bir eylem olduğunu belirtir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 150)"}]}]}