# Kehf Sûresi, 14. Âyet (18:14)

> وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا۟ فَقَالُوا۟ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَا۟ مِن دُونِهِۦٓ إِلَـٰهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَآ إِذًا شَطَطًا

*Verabatnâ ‘alâ kulûbihim iż kâmû fekâlû rabbunâ rabbu-ssemâvâti vel-ardi len ned'uve min dûnihi ilâhâ(en)(s) lekad kulnâ iżen şetatâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (14-15) Kalkıp da, "Rabbimiz, göklerin ve yerin Rabbidir. O'ndan başkasına asla ilah demeyiz. Yoksa andolsun ki saçma bir söz söylemiş oluruz. Şunlar, şu kavmimiz, O'ndan başka tanrılar edindiler. Onlar hakkında açık bir delil getirselerdi ya! Artık kim Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalimdir?" dediklerinde onların kalplerine kuvvet vermiştik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 14. ayeti, Ashab-ı Kehf'in imanlarındaki sebatı ve tevhid inancını vurgulamaktadır. Ayet, kalplerin pekiştirilmesi, tevhidin ilanı ve şirk koşmanın batıl bir söz olarak nitelendirilmesi gibi temel kavramlar üzerinden, inançtaki kararlılığı ve Allah'a olan bağlılığı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَرَبَطْنَا","root":"ر ب ط","rootLatin":"r-b-t","meaning":"Allah'ın, gençlerin kalplerini sağlamlaştırması, güçlendirmesi ve sebat vermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ربط' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bağlamak, tutmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ' ifadesi ise, kalpleri sabır ve sebatla güçlendirmek, onları korkudan emin kılmak ve iman üzere sabit tutmak manasına gelir. Bu, gençlerin tevhid inancında kararlı kılınmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ربطنا على قلوبهم' ifadesini 'kalplerine sabır verdik' veya 'kalplerini güçlendirdik' şeklinde açıklar. Bu, onların Allah'a olan imanlarında sebat etmelerini ve düşmanlarına karşı durabilmelerini sağlayan ilahi bir destek olarak yorumlanır."}]},{"word":"قُلُوبِهِمْ","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Gençlerin kalpleri, yani akıl, idrak ve iman merkezleri anlamındadır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'قلب' kelimesinin bir şeyin özü, merkezi ve hakikati olduğunu belirtir. İnsan için ise kalbin, idrakin, aklın ve imanın mahalli olduğunu ifade eder. Ayetteki 'kalplerini pekiştirdik' ifadesi, onların imanlarının özünü sağlamlaştırmak ve hakikate olan bağlılıklarını güçlendirmek demektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kalb' kavramının sadece duygusal merkezi değil, aynı zamanda idrak, akıl ve iradenin de merkezi olduğunu vurgular. 'Kalplerin pekiştirilmesi', gençlerin doğruyu idrak etme yeteneklerinin artırılması ve tevhid inancına olan iradelerinin güçlendirilmesi anlamına gelir."}]},{"word":"نَّدْعُوَا۟","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-w","meaning":"Allah'tan başkasına yalvarmak, ibadet etmek veya yardım dilemek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'دعاء' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayetteki 'لَن نَّدْعُوَا۟ مِن دُونِهِۦٓ إِلَـٰهًا' ifadesinde ise 'ibadet etmek, tapmak' manasına geldiğini belirtir. Yani, Allah'tan başka hiçbir ilaha ibadet etmeyeceklerini, O'na ortak koşmayacaklarını ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'دعاء' kelimesinin 'çağırmak, istemek, yalvarmak' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ifade eder. Ancak dini bağlamda, özellikle 'Allah'tan başkasına dua etmek', şirk fiilini ifade eder ve bu ayette de tevhidin zıddı olarak, Allah'tan başkasına yönelme yasağını vurgular."}]},{"word":"شَطَطًا","root":"ش ط ط","rootLatin":"ş-t-t","meaning":"Haktan sapma, aşırıya gitme, batıl ve yalan söz söyleme anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'شطط' kelimesinin 'haddini aşmak, aşırıya gitmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لَّقَدْ قُلْنَآ إِذًا شَطَطًا' ifadesi, Allah'tan başka ilah edinmenin veya O'na ortak koşmanın, hakikatten uzaklaşmak, büyük bir yalan ve batıl bir söz söylemek olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'شطط' kelimesinin 'haktan uzaklaşmak, zulmetmek, haddi aşmak' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'a ortak koşmanın veya O'ndan başka ilah edinmenin, tevhidin dışına çıkmak ve büyük bir sapkınlık olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","iman","kufur-sirk","kissa-gecmis-kavimler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَرَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"رَبَطْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ب-ط","rootLatin":"r-b-t","lemma":"رَبَطَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağladık, pekiştirdik"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpleri"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ki"},{"position":5,"surface":"قَامُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَامَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kalktılar, durdular"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbimiz"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":11,"surface":"لَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nasb edatıdır","gloss":"asla"},{"position":12,"surface":"نَّدْعُوَا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'len' ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"yalvarmayız, çağırmayız"},{"position":13,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den, dan"},{"position":14,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başka, gayrı"},{"position":14,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":15,"surface":"إِلَـٰهًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tanrı"},{"position":16,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":16,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":17,"surface":"قُلْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"söyledik"},{"position":18,"surface":"إِذًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap ve Ceza","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذًا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":19,"surface":"شَطَطًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ط-ط","rootLatin":"ş-t-t","lemma":"شَطَط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"haksızlık, aşırı söz"}]