# Kehf Sûresi, 16. Âyet (18:16)

> وَإِذِ ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأْوُۥٓا۟ إِلَى ٱلْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحْمَتِهِۦ وَيُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقًا

*Ve-iżi-'tezeltumûhum vemâ ya'budûne illa(A)llâhe fe/vû ilâ-lkehfi yenşur lekum rabbukum min rahmetihi veyuheyyi/ lekum min emrikum mirfekâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (İçlerinden biri şöyle dedi:) "Mademki onlardan ve Allah'tan başkasına tapmakta olduklarından yüz çevirip ayrıldınız, o halde mağaraya çekilin ki, Rabbiniz size rahmetini yaysın ve içinde bulunduğunuz durumda yararlanacağınız şeyler hazırlasın."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi 16. ayet, Ashab-ı Kehf'in putperest toplumlarından ayrılışını ve Allah'a sığınmalarını konu alır. Ayet, bu ayrılığın ardından Allah'ın rahmetini ve işlerinde kolaylık sağlayacağını müjdelemektedir. Anahtar kavramlar, ayrılma, sığınma, rahmet ve kolaylık gibi temel dini ve ahlaki değerleri vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ","root":"ع-ز-ل","rootLatin":"a-z-l","meaning":"Toplumdan ve taptıklarından uzaklaşmak, ayrılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'azl' kökünü bir şeyi yerinden ayırmak, uzaklaştırmak olarak tanımlar. 'İ'tizâl' ise kişinin bir şeyden kendini ayırması, uzak durmasıdır. Ayetteki 'i'tezel-tümûhum' ifadesi, Ashab-ı Kehf'in müşrik toplumlarından ve onların taptığı putlardan bilinçli bir şekilde uzaklaşmasını, onlarla bağlarını koparmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'i'tizâl' kelimesini 'uzaklaşmak' ve 'ayrılmak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Ashab-ı Kehf'in inançları uğruna toplumlarından fiziki ve ideolojik olarak ayrılmalarını, onlarla aralarına mesafe koymalarını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'i'tizâl' kavramının Kur'an'daki kullanımının, sadece fiziksel bir ayrılığı değil, aynı zamanda ideolojik ve inançsal bir kopuşu da ifade ettiğini belirtir. Ashab-ı Kehf örneğinde bu, tevhid inancını korumak adına şirkten ve müşriklerden tamamen yüz çevirmeyi, onlarla her türlü ilişkiyi kesmeyi temsil eder."}]},{"word":"فَأْوُۥٓا۟","root":"أ-و-ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Bir yere sığınmak, barınmak, korunmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'e-v-y' kökünü 'sığınmak', 'barınmak' ve 'korunmak' olarak açıklar. Ayetteki 'fe'vû' emri, Ashab-ı Kehf'in tehlikelerden korunmak ve inançlarını özgürce yaşamak için mağaraya sığınmalarını, orayı kendilerine bir barınak edinmelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'e-v-y' fiilinin bir yere dönmek, sığınmak ve orada ikamet etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe'vû ile'l-kehfi' ifadesi, onların dış dünyanın tehlikelerinden uzaklaşarak mağarayı güvenli bir liman olarak görmelerini ve oraya yönelmelerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'e-v-y' kökünün, bir şeye yönelmek ve ona sığınmak suretiyle emniyet ve huzur bulmak anlamını taşıdığını belirtir. Ashab-ı Kehf'in mağaraya sığınması, hem fiziksel bir barınma hem de ruhsal bir huzur arayışını simgeler."}]},{"word":"رَحْمَتِهِۦ","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik lütfu, merhameti ve ihsanıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'rahmet' kelimesini, Allah için kullanıldığında 'ihsan ve nimet' olarak açıklar. Ayetteki 'min rahmetihî' ifadesi, Ashab-ı Kehf'in Allah'a sığınmaları karşılığında, Allah'ın onlara lütuf ve merhametini yayacağını, onları koruyup gözeteceğini ve onlara nimetler vereceğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rahmet'in Allah'a nispet edildiğinde, O'nun kullarına olan şefkatini, merhametini ve onlara iyilik etmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu rahmet, onların mağarada korunmaları, uyutulmaları ve mucizevi bir şekilde hayatta kalmaları gibi somut tezahürlerle kendini gösterecektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rahmet'in Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, Allah'ın kullarına yönelik her türlü lütuf, bağışlama, yardım ve ihsanı kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'yenşur lekum rabbukum min rahmetihî' ifadesi, Allah'ın onlara mağarada dahi olsa yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli tüm imkanları sağlayacağını ve onları kuşatacağını gösterir."}]},{"word":"مِّرْفَقًا","root":"ر-ف-ق","rootLatin":"r-f-k","meaning":"Kolaylık, rahatlık, fayda sağlayan şey veya durum anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mirfak' kelimesini 'fayda sağlayan şey' veya 'kolaylık' olarak açıklar. Ayetteki 'yüheyyi' lekum min emrikum mirfakan' ifadesi, Allah'ın onların içinde bulundukları zor durumda onlara kolaylık ve rahatlık sağlayacağını, işlerini yoluna koyacağını vaat eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'r-f-k' kökünün 'yumuşaklık', 'kolaylık' ve 'uygunluk' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Mirfak' ise kişinin işini kolaylaştıran, ona rahatlık veren araç veya durumdur. Ayetteki kullanımı, mağarada geçirecekleri sürenin onlar için bir zorluk değil, aksine Allah'ın lütfuyla bir kolaylık ve rahatlık olacağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mirfak' kelimesinin hem 'dayanılacak yer' hem de 'işleri kolaylaştıran şey' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın onlara mağarada geçirdikleri süre boyunca hem fiziksel hem de ruhsal olarak rahatlık ve kolaylık sağlayacağını, yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli her şeyi temin edeceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","tevekkul","kissa-diger-peygamberler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذِ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki"},{"position":2,"surface":"ٱعْتَزَلْتُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ز-ل","rootLatin":"'-z-l","lemma":"اِعْتَزَلَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayrıldınız"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlardan"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"يَعْبُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tapıyorlar"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"أْوُۥٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-و-ي","rootLatin":"a-w-y","lemma":"أَوَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sığının"},{"position":8,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":9,"surface":"ٱلْكَهْفِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ه-ف","rootLatin":"k-h-f","lemma":"كَهْف","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mağaraya"},{"position":10,"surface":"يَنشُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ش-ر","rootLatin":"n-ş-r","lemma":"نَشَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"yaysın"},{"position":11,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":12,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbiniz"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":14,"surface":"رَّحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmetinden"},{"position":14,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"يُهَيِّئْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ي-أ","rootLatin":"h-y-a","lemma":"هَيَّأَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atfedildiği fiil meczûm olduğu için meczûm","gloss":"hazırlasın"},{"position":16,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":16,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":17,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":18,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"işinizden"},{"position":18,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":19,"surface":"مِّرْفَقًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ف-ق","rootLatin":"r-f-q","lemma":"مِرْفَق","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kolaylık"}]