# Kehf Sûresi, 45. Âyet (18:45)

> وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَـٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ ٱلرِّيَـٰحُ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ مُّقْتَدِرًا

*Vadrib lehum meśele-lhayâti-ddunyâ kemâ-in enzelnâhu mine-ssemâ-i faḣteleta bihi nebâtu-l-ardi feasbeha heşîmen teżrûhu-rriyâh(u)(c) vekâna(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in muktedirâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Onlara dünya hayatının örneğini ver: (Dünya hayatı), gökten indirdiğimiz yağmur gibidir ki, onun sebebiyle yeryüzünün bitkileri boy verip birbirine karışırlar. Fakat bütün bu canlılık sonunda rüzgarın savurduğu kuru bir çer çöpe döner. Allah, her şey üzerinde kudret sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/18/45

---

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","tabiat-ayetleri","mal-mulk","imtihan-bela","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱضْرِبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ض-ر-ب","rootLatin":"d-r-b","lemma":"ضَرَبَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"anlat/vur"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"مَّثَلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"misalini"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَيَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hayatın"},{"position":5,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"dünya"},{"position":6,"surface":"كَمَآءٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gibi"},{"position":6,"surface":"مَآءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"su"},{"position":7,"surface":"أَنزَلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökten"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"ٱخْتَلَطَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ط","rootLatin":"kh-l-t","lemma":"اِخْتَلَطَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karıştı"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":12,"surface":"نَبَاتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"نَبَات","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bitkisi"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":14,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":14,"surface":"أَصْبَحَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"أَصْبَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":15,"surface":"هَشِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ه-ش-م","rootLatin":"h-sh-m","lemma":"هَشِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"أَصْبَحَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çerçöp"},{"position":16,"surface":"تَذْرُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ر-و","rootLatin":"dh-r-w","lemma":"ذَرَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"savurur"},{"position":16,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":17,"surface":"ٱلرِّيَـٰحُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رِيح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"rüzgarlar"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":21,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":22,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-ء","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeyin"},{"position":23,"surface":"مُّقْتَدِرًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"مُقْتَدِر","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"gücü yeten"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kehf Suresi'nin 45. ayeti, dünya hayatının geçiciliğini ve aldatıcılığını bir su ve bitki metaforuyla anlatır. Ayet, dünya nimetlerinin fani oluşunu ve Allah'ın mutlak kudretini vurgulayan temel kavramlar üzerine kuruludur.","keyConcepts":[{"word":"وَٱضْرِبْ","root":"ض ر ب","rootLatin":"d-r-b","meaning":"Bu ayette 'misal vermek, örnek göstermek' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'darabe' fiilinin asıl anlamının 'bir şeyi bir şeye vurmak' olduğunu belirtir. Ancak mecazi olarak 'misal vermek, örnek göstermek' anlamında da kullanıldığını, ayetteki 'vadrib lehum meselen' ifadesinin de bu mecazi kullanıma işaret ettiğini açıklar. Burada Allah, dünya hayatının geçiciliğini insanlara bir örnekle sunmalarını emretmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'darabe' fiilinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını ve 'darabe meselen' ifadesinin 'misal getirmek, örnek vermek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, dünya hayatının fani oluşunu somut bir benzetmeyle açıklama emrini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْحَيَوٰةِ","root":"ح ي و","rootLatin":"h-y-w","meaning":"Varlık, varoluş, canlılık ve bu bağlamda 'dünya hayatı' anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayat' kelimesinin 'canlılık, varoluş' anlamına geldiğini ve Kur'an'da hem dünya hayatı hem de ahiret hayatı için kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'el-hayâtu'd-dünyâ' terkibiyle dünya hayatının geçici ve aldatıcı yönüne vurgu yapıldığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hayat' kavramının Kur'an'da genellikle 'dünya hayatı' ve 'ahiret hayatı' şeklinde iki ana kategoriye ayrıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-hayâtu'd-dünyâ' ifadesinin, ahiret hayatının aksine, geçici, aldatıcı ve nihayetinde yok olmaya mahkum olan varoluşu temsil ettiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلدُّنْيَا","root":"د ن و","rootLatin":"d-n-w","meaning":"Yakın olan, aşağı olan; bu bağlamda 'dünya hayatı' anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dünyâ' kelimesinin 'ednâ' (en yakın, en aşağı) kelimesinden türediğini ve 'yakın olan hayat' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'el-hayâtu'd-dünyâ' terkibiyle, ahiret hayatına kıyasla daha değersiz ve geçici olan bu dünya hayatına işaret edildiğini açıklar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dünyâ' kelimesinin 'denâet' (aşağılık, değersizlik) kökünden geldiğini ve bu dünyanın ahirete nispetle daha aşağı ve fani olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, dünya hayatının aldatıcı cazibesine kapılmamak gerektiği mesajını pekiştirir."}]},{"word":"فَٱخْتَلَطَ","root":"خ ل ط","rootLatin":"h-l-t","meaning":"Birbirine karışmak, iç içe geçmek; burada suyun bitkilerle karışarak onları yeşertmesi anlamında.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ihtilât' kelimesinin 'bir şeyin başka bir şeye karışması, iç içe geçmesi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fahtalata bihi nebâtü'l-ard' ifadesiyle, gökten inen suyun yeryüzündeki bitkilerle birleşerek onların büyümesini ve yeşermesini sağladığını açıklar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'halata' fiilinin 'karışmak, birleşmek' anlamında kullanıldığını ve bu ayette suyun topraktaki bitki tohumlarıyla karışarak onların filizlenmesini ve gelişmesini sağladığını ifade ettiğini belirtir. Bu durum, dünya hayatının başlangıçtaki canlılığını ve güzelliğini temsil eder."}]},{"word":"هَشِيمًا","root":"ه ش م","rootLatin":"h-ş-m","meaning":"Kuru, ufalanmış, çerçöp haline gelmiş; bitkilerin kuruyup dağılmış hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'heşîm' kelimesinin 'kuru ot, ufalanmış bitki' anlamına geldiğini ve 'heşeme' fiilinin 'kırmak, ufalamak' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, başlangıçta canlı ve yeşil olan bitkilerin zamanla kuruyup rüzgarda savrulacak çerçöpe dönüşmesini ifade ederek dünya hayatının sonundaki fani durumu tasvir eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'heşîm' kelimesinin 'kuru ve parçalanmış ot' anlamına geldiğini ve bu ayette dünya hayatının geçiciliğini ve nihayetinde yok oluşunu simgelediğini açıklar. Bitkilerin yeşerip sonra kuruması, dünya nimetlerinin geçici cazibesini ve sonundaki hiçliğini gözler önüne serer."}]},{"word":"مُّقْتَدِرًا","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Her şeye gücü yeten, kudret sahibi; Allah'ın mutlak gücünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kudret' kelimesinin 'bir şeyi yapmaya gücü yetmek' anlamına geldiğini ve 'muktedir' isminin Allah'ın her şeye gücünün yettiğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kâne'llâhu alâ külli şey'in muktedirâ' ifadesiyle, dünya hayatının fani oluşunu yaratan ve onu değiştiren mutlak gücün Allah'a ait olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'muktedir' isminin 'kadir' isminden daha mübalağalı bir anlam taşıdığını ve Allah'ın her şeye tam ve eksiksiz bir şekilde gücünün yettiğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, dünya hayatının dönüşümünü ve sonunu takdir eden, her şeye hükmeden yüce kudretin Allah'a ait olduğu mesajını pekiştirir."}]}]}